Mr. Chairman, I would like to claim the privilege of the half-hour, although, unfortunately, I shall not be able to use it all.

There are a number of matters of detail I want to raise during the short time at my disposal, but I want first to deal in general terms with the very important aspect of the function of the Police Force in the South African society. I believe that in the light of the special circumstances which pertain in South Africa, where there are growing friction and increasing threats to our security, I believe in these circumstances the status of the Police Force within our society is of vital significance.

As far as I see it, there are two great needs in this regard. Firstly the need to have a contented Police Force—contented in regard to salaries and service conditions generally. Secondly there is the need for the Police Force to be respected—not feared— by the public at large as law enforcement officers who can be relied upon for their objectivity and impartiality, and can therefore depend upon the general sympathy and goodwill of the public which they serve in any situation. These are, I think, the two great needs.

To deal with the last need first; I have said before, and I will say again this afternoon, that because of the unjust laws which they are so often called upon to enforce, I believe that the lot of the South African policeman is perhaps the most unenviable in the world. We know that they are all too often forced into situations which cannot be related to the normally accepted sphere of duties of policemen in combating normal crime and preserving normal law and order. We know that they are all too frequently made the tools of their political bosses in order to enforce unpopular laws which are bitterly resented by the people affected—people, incidentally, who have had no part in the making of those laws. For example, I do not believe that the ordinary policeman enjoyed doing what he was told to do in Nyanga. I do not believe that the ordinary policeman enjoyed pulling down shelters, removing plastic covers from women and children and confiscating blankets and that sort of thing. That is not what he joined the Force to do. I do not believe either that the ordinary policeman enjoys enforcing the pass laws and influx control, or the Group Areas Act, or spying on couples suspected of contravening the Immorality Act or the prohibition of Mixed Marriages Act. I do not believe that the ordinary policeman really expected that these were the functions that he should be asked to perform.

Yet these are some of the things they are required to do, and in the process they bear the brunt of the resentment and hostility of the people concerned, who so often see them as symbols of oppression and not as symbols of just law and proper order. I return to my original theme, Sir. None of these things does anything positive for their status in the society which they serve, and as a consequence they incur the wrath rather than the goodwill of that society. The fault for this lies with their political bosses, not with the ordinary policeman, I have great sympathy for the ordinary policeman. But the tasks they are asked to perform and the laws which they are asked to enforce are a result of the activities and the views of their political bosses. That is the first point I wanted to make in regard to the status of the Police Force in our society.

The second point relates to their conditions of service which are woefully inadequate and inappropriate, and this is also the fault of their political bosses. It is not just a question of what they are paid, which I will deal with shortly. It is a question of the attitude of the hon. the Minister and the Government towards them. Why does the Minister treat these policemen like children? Why does the hon. the Minister deny them the right to think and speak for themselves?

You do not know what you are talking about.

You’ll soon find out if you listen. Why is the Minister so supersensitive about any policeman airing his grievances and seeking redress of them, and why is he afraid of any sort of Press scrutiny over police conditions and normal police matters? I believe it is the right of a policeman as a citizen of South Africa and as a Public Servant to be able to air his grievances and plead for improvement of his service conditions without fear of discrimination and victimization.

Equally I believe it is the right of the public who rely on the Police Force for their protection, to have knowledge of the conditions of service of the Force and, in fact, if the veil of secrecy which exists in this regard at the present time were lifted, and reasonable public relations were adopted and established, this would result in far greater sympathy for members of the Force from the public than exists at the present time.

The fact of the matter is that at the moment there is no representative body capable of handling wage disputes and complaints about working conditions within the Force. Unlike other departments of the Public Service, there is no staff association and the only way a policeman can express his dissatisfaction over conditions is to contact his commanding officer, who then passes the complaint on to a senior officer. Arid if a disgruntled or dissatisfied policeman dares to take any other course, he is threatened with severe disciplinary action and the department will go to all sorts of lengths to identify the sources of any complaints from within the Force to outside agencies, as witness the recent threat to a journalist of The Cape Times who had written about reports made to him by policemen about their service conditions—he was threatened with action to disclose his sources of information. Fortunately better judgment obtained in the end, and no such action was taken. This is a matter which again reflects the super sensitivity of the Minister in this regard. I am not the only one who raises this issue of police conditions, service conditions, and the fact that policemen should not be denied the right to express views on these conditions. I can quote from comment in The Citizen, not a newspaper that supports my party, of the 9th July, from a leading article headed “Don’t lock up the police”. It goes on and says—

It then goes on in similar vein. There are other newspapers, including Rapport, who said that the Minister should not be so sensitive on this issue. The fact of the matter is that if one looks at police salaries and service conditions, I believe that the Minister’s handling thereof has been no less than appalling. I think it has been an appalling situation. In the light of mass resignations from the Force, 2 000 last year, 400 in the first few months of this year, and mounting public dismay over the situation, the hon. the Minister has shown no real appreciation of the extent of the probleem. There were the limited financial improvements of last year, followed by a further minimal increase in the mini-budget earlier this year, followed by a confused further increase in the few weeks before the general election, followed again by the increase announced at the beginning of July. All of this showed an inconsistency and a confusion in regard to the whole issue of police conditions and salaries. In this regard it is interesting to note that the recent pay increases came at a time when the official police magazine, Servamus, disclosed that the increases initially announced by the Minister at a meeting of the Pretoria Press Club in June were merely rectification of an error made by the “financial sector”. What was meant by that? Perhaps the hon. the Minister can explain. According to the magazine, although the hon. the Minister announced that the increase would be a substantial one, the amount was only to be “correction of a fault”, whatever that may mean. If this does not indicate confusion and negligence, what does?

Looking now at the new salary scales; while they certainly do constitute an improvement, in some cases up to several notches on the previous salary scale, there is still a very strange and unrealistic imbalance between the treatment of the lower ranks of the Police Force and that of the higher ranks. In the interests of recruitment to the Force—and this is a matter to which the hon. the Minister must surely be giving his attention—in the light of resignations and shortages, one would have thought that far more realistic salaries would be offered to recruits to the lower ranks than are offered in terms of the present salary scales; salary scales which provided for example, according to the information I have at my disposal, that a constable will commence at a salary of R2 718 per annum, with annual increments of R216 at the lowest end of the scale. In terms of the old scale, the figure for a constable at the lowest rank was R2 450 per annum with annual increments of R195. A sergeant now starts at R4 470 with annual increments of R240, as opposed to the previous scale where he started with R3 975, and moved up to R4 170 with annual increments of R225 per annum.

What is the source of your information?

My information, as far as I know, is from the Department of State Administration and is up-to-date. If I am wrong, the hon. the Minister must tell me. I am subject to the same conditions as the public; that the hon. the Minister does not make public the salary scales.

Would you mind repeating your figures for a sergeant?

The hon. the Minister is taking up my time, but I will certainly do so. A sergeant now starts at R4 470 with annual increments of R240, in terms of the information I have.

Your figures are wrong.

All right, but then the hon. the Minister must enlighten me. It is interesting, nontheless, to compare these figures with some categories of other staff under the control of the State Administration Commission. For example, the lowest paid categories of clerical staff for Whites are those of copy compositor and typist, in which case the salary is a commencing salary of R3 366 with annual increments of R216. A pupil photographer gets a salary of R2 934 with annual increments of R216. If the hon. the Minister has more updated figures, I will be happy to hear them. The recent increases do not encourage the belief that they are going to have a dramatic affect upon recruitment of policemen into the Police Force. I am thinking particularly of the starting salaries.

Other matters which I would like to deal with in the very limited time at my disposal are the question of the new agreement which has been negotiated between the S.A. Police and the Newspaper Press Union and which was apprently signed last month. I would like the hon. the Minister to give us some information in regard to this agreement. The final point I want to make quickly is the question of police training. We are now told that Black recruits have had their training cut from 23 weeks to 11 weeks because of the shortage of accommodation at Hammanskraal Training College. The training period for Whites on the other hand remains at six months or 26 weeks. I want to know from the hon. the Minister why he thinks it possible to train a Black recruit in 11 weeks whereas 26 weeks are allowed to train a White recruit? It seems a very strange situation. I would like the hon. the Minister to deal with these matters; unfortunately my time has now expired, but these are matters I want answers for, from the hon. the Minister.

Mnr. die Voorsitter, dit is verbasend dat die agb. lid vir Berea vanmiddag hier kom en vir ons vertel dat ons die beeld van die polisie moet verbeter. Ek kan my baie goed herinner, in die tyd wat ek in die agb. Raad is, hoe bv. die agb. lid vir Houghton op die voorpunt was met die aftakeling van die beeld van ons polisie-—tot in die afgrond het sy hulle afgetakel! Waar is die dae toe sy vir ons van die more tot die aand vertel het van sogenaamde „police brutality”. Nou het die agb. lid dit vergeet. Vandag sê die agb. lid vir Berea ewe hoogheilig vir ons, ons takel die beeld van die Mag af! Kan jy nou meer! Ons aan hierdie kant van die Raad het oor die jare baie hard gewerk aan die uitbouing van die beeld van die Polisiemag in Suid-Afrika—nie die Opposisie nie!

Die agb. lid vir Musgrave sê verder vanmiddag vir ons dat die salarisse van die polisie nie reg is nie en dat die agb. Minister en die Regering nie daarna kyk nie. Die agb. Minister sal hom volledig antwoord, maar ek wil dit vir hom sê, dit is vir my baie duidelik dat hy oor ’n saak praat waar hy geen kennis van het nie. Hy weet nie wat aangaan nie, daarom kom haal hy hier syfers aan wat heeltemal verkeerd is. Dus is sy gevolgtrekkings, soos gewoonlik ook heeltemal verkeerd. Ek wil van die agb. lid weet of hy of enige van die ander lede van die PFP die agb. Minister gevra het wat die huidige salarisse van die polisie is. Die antwoord is „nee”, hulle het nie eens die moeite gedoen om te vra nie. Dan kom hy vandag hier en val die agb. Minister aan oor die salarisse van ons polisie. Ons sê ook die polisie moet baie goeie salarisse kry en u sal aanstons, as die agb. Minister antwoord, hoor wat ons gedoen het om goeie salarisse en goeie diensvoorwaardes vir ons polisie daar te stel.

Die agb. lid maak ook die aanmerking hier dat die polisie „are the tools of their political bosses”. Ons verwerp dit met die minagting wat dit verdien, want dit is nou sommer regtig snert.

Ek wil egter op ’n ander terrein meer positief oor ons polisie praat. Dit is ’n feit dat reg van die begin van die geskiedenis van ons samelewing af, dit deur geweld ontsier word. Dit was deur die eeue so. Die verskynsel van geweld het in die afgelope jare so toegeneem dat gesaghebbendes dwarsoor die wêreld, ons tyd met reg bestempel as „an age of violence”. Ons leef in ’n tyd en ’n wêreld wat deurdrenk is van terreur wat, van links en van regs van die gebalanseerde spektrum, aan die orde van die dag is. Die doelwit van hierdie saaiers van geweld, die bloeddorstige verwoesters van onskuldige menselewens, is Suid-Afrika—wat vandag die onbenydenswaardige posisie van „eerste” op hulle prioriteitslys beklee. Ons staan in die brandpunt van ’n georkestreerde aanslag om die bestaande orde in Suid-Afrika te vernietig. Dit is die verklaarde doelwit van ons vyande. In die proses sal ons bestaande Christelike norme en standaarde ongetwyfeld ook in die slag bly. Enkele voorbedde van organisasies wat dit vandag in Suid-Afrika hulle taak maak om die orde te vernietig, is die arbeidsvleuel van die ANC, die S.A. Congress of Trade Unions, met al sy verknegte vakbondorganisasies soos die S.A. Allied Union en die anti Indiërraadgroepe—hulle is almal besig om die bestaande orde in Suid-Afrika te versteur. In die verband wonder ek of die tyd nie aangebreek het dat daar weer ’n slag intensief na hierdie en soortgelyke organisasies gekyk moet word nie.

In die voorste linie teen hierdie magte van geweld, hierdie mense wat ons ordelike samelewing wil omverwerp, wat daarop toegespits is om die saak van die bose in Suid-Afrika te bevorder, in hierdie voorste linie staan 34 000 polisiemanne en-vroue, Blankes, gekleurdes en Swart mense. Hulle werk onvermoeid om, volgens die treffende woorde van hulle credo, te kan nakom wat hulle vir hulself daargestel het.

In die stryd ter beveiliging van al die dinge wat vir ons almal van waarde is, ook vir die PFP, het die S.A. Polisie oor die afgelope dekades merkwaardige suksesse behaal. So is dit ’n voldonge feit dat die S.A. Polisie en in die besonder ons Veiligheidspolisie oor die afgelope meer as twee dekades, daarin geslaag het om die kommunistiese aanslag teen die Republiek van Suid-Afrika doeltreffend af te weer. As die suksesse wat die kommuniste dwarsoor die ò gehad het, as maatstaf gebruik word, dan is dit werklik ’n merkwaardige prestasie wat hier deur die S.A. Polisie behaal is. So het ons beleef die opruiming van die kommunistiese nes te Rivonia, het ons die opsporing van Bram Fischer gehad en ook ander voorbedde van die skitterende werk wat deur hierdie manne gedoen is. Terwyl ek daarmee besig is, wil ek graag die huidige hoof van die Veiligheidspolisie in Suid-Afrika, genl.-maj. Johan Coetzee, gelukwens met sy bevordering tot luitenant-generaal. Ons dink dat dit welverdiend is en ons wens hom graag daarmee geluk.

Meer resente voorbedde van die werk van ons polisie is die ondersoeke wat voortgespruit het uit die bloedige terroriste-aanval op die Volkskasbank in Silverton, Pretoria. Ten tyde van hierdie tragiese voorval was die polisie reeds besig met ’n landswye ondersoek na verskeie terroriste-dade wat op verskillende plekke in Suid-Afrika gepleeg is. Inderwaarheid was dit op daardie tydstip die onbenydenswaardige taak van die polisie om te soek na ’n groep gesiglose misdadigers, onbekende terroriste wat met vervalste identiteitsdokumente, in siviele drag tussen die gewone mense rondbeweeg het. Toe ons hulle uiteindelik vang, het ons o.a. gevind dat twee van hierdie mense in die gewaad van priesters rondgeloop het. Maar dit alles het nie gehelp nie, en uiteindelik het die polisie nege opgeleide en gevaarlike terroriste aangekeer.

Uit die verhoor het dit geblyk dat hierdie woestaards, want hulle was niks anders nie, goed opgelei en goed toegerus was met die allermodernste wapens, AK 47-gewere, RPG-lanseerbuise en handgranate. Dit het ook geblyk dat hulle nie ontsien het om moord en doodslag in ons land te kom pleeg nie. Van hierdie nege is uiteindelik dan ook drie deur die hof ter dood veroordeel op aanklagte van hoogverraad. Die res van die bende het swaar vonnisse van tronkstraf gekry. Dit is duidelik dat, as die polisie nie hierdie bende opgespoor en aangekeer het nie, hulle groot skade en bloedvergieting in Suid-Afrika sou veroorsaak het. Die polisie het dan ook met reg ’n kompliment van die verhoorregter ontvang vir hulle harde werk, deeglike ondersoek en bekwame voorbereiding van die saak. Selfs die advokate vir die verdediging het hulle lof toegeswaai.

Te midde van hierdie kommunistiese aanslag het daar gedurende 1980 ook ’n sabotasieveldtog vanuit regse politieke groepe losgebars, en is daar talie dade van terrorisme gepleeg. Ten spyte van insinuasies uit sommige oorde dat die polisie dan partydig sou wees, is dié mense net so genadeloos gejag en opgespoor. Ons het in die afgelope paar dae gesien dat van hierdie mense ook in die Pretoriase hooggeregshof skuldig bevind is.

Dit is bewys dat ons polisie in die eerste plek in die handhawing van wet en orde geïnteresseerd is en dat hulle almal wat dit bedreig as vyande beskou, wat hulle vasberade en doelgerig sal beveg. Hierdie terreuraanslag duur vandag nog voort. Groepe terroriste slaan nog oral toe. Ons het hulle die afgelope tyd in Oos-Kaapland gehad. Maar die polisie het baie vinnig op hulle toegeslaan en hulle uitgewis. Ons het die afgelope tyd gehoor dat hierdie mense ook op Voortrekkerhoogte toegeslaan het, en ook ’n polisiestasie by Mabopane in Bophuthatswana aangeval het. Ons kan verwag dat hierdie vlaag van geweld teen Suid-Afrika nie sal afneem nie, inteendeel dit sal toeneem. Tussen ons en hierdie vlaag van geweld, staan daar die polisieman en polisievrou van Suid-Afrika—wat hulle sal opspoor en genadeloos uitwis,—ons weet dit.

Die polisie kon oor die jare staatmaak op die ondersteuning en aktiewe hulp van talie verantwoordelike, vredeliewende mense en organisasies. ’n Skitterende voorbeeld van die baie goeie samewerking van ons publiek is te vinde in die suksesse wat nou behaal word met die program „Police File”. Sedert die eerste uitsending van hierdie program op 4 Februarie van hierdie jaar plaasgevind het tot op hede is nagenoeg 18 programme uitgesaai. Die soort sake wat op die televisie gebeeldsaai is, het gewissel van moord, roof en diefstal tot handel in diamante. Gedurende hierdie tydperk is daar 187 sake in die programme gemeld. Daarvan is 99 direk opgelos. Wat egter veral verbasend is, is dat sowat 302 sake wat met hierdie sake verband gehou het,—waarmee van die betrokke misdadigers verbind kon word,—ook terselfdertyd deur die polisie opgelos kon word. Dit is asof daar onder ons mense ’n ontploffing in publieke belangstelling in die bekamping van misdaad gekom het. Die reaksie op „Police File” is so geweldig dat ’n spesiale span speurders in diens geplaas moes word om die inligting, wat binne minute nadat die program begin, reeds begin instroom, te hanteer en met ondersoeke daarna te begin. Ek dink dit is pragtig, en ons dank gaan aan die publiek wat so mooi reageer. [Tyd verstreke.]

Mnr. die Voorsitter, ek staan net op om die agb. lid die kans te gee om sy toespraak te voltooi.

Baie dankie, mnr. die Voorsitter. My dank ook aan die agb. Sweep van die Opposisie. Ek het gesê dat dit pragtig is, en dat ons graag die publiek wil bedank en ook die polisie wat hierdie werk doen, maar dan kan ons ook nie anders as om dankie te sê aan mnr. David Hall-Green en mev. Graham van die SAUK-TV wat vir die program verantwoordelik is nie.

In skrille kontras hiermee is daar egter vandag doelgerigte pogings om dit vir ons polisie moeiliker te maak. Daar is die optrede van sekere mense selfs in leiersposisies in Suid-Afrika, wat daarop uit is om die rus en vrede te versteur, om onrus en wanorde aan te blaas. Ek wil in die verband in die laaste paar minute tot my beskikking verwys na die bedrywighede van biskop Tutu, die Sekretaris-generaal van die S.A. Raad van Kerke; en ook die S.A. Raad van Kerke. Ons het respek vir geestelikes, dit is in ons aard, ons is so grootgemaak, maar as ’n geestelike o.a. soos volg bid, dan maak ons beswaar daarteen—

Dit is nie ’n ou storie nie. Hierdie biskop bid so by Regina Mundikerksaal in Soweto op 16 Junie 1981. By dieselfde kerklike geleentheid sê ’n ander spreker, dr. Harrison Motlana, o.a. die volgende—

Die tyd laat my nie toe om verdere getuienis aan te haal wat duidelik daarop dui dat hier pogings is om in Suid-Afrika onrus en wanorde te saai nie. Daar is talie gevalle waar die kerk direk of indirek betrek word by hierdie poging tot wanorde, tot die aanblaas van chaos en bloedvergieting, bv. die betrokkenheid van die S.A. Raad van Kerke by die plakkersprobleme in Langa, by die massavergadering hier in die St. Georges-katedraal, ens. Die agb. lid vir Houghton was daar. Sy weet hoe dit daar gegaan het, wat alles daar gedoen is. Of ons dit nou wil weet of nie, die kerke waarvan biskop Tutu die Sekretaris-generaal is, word onafwendbaar betrek by hierdie opsweping van gevoelens, by hierdie ondermyning van gesag. Dit word gedoen deur gewetenlose politieke priesters wat nie die oogmerke van die ware godsdiens nastreef nie maar wat die priestelike kleed en die Woord van God misbruik om hulle eie duistere motiewe te bevorder. Ek kan nie glo dat dit die goedkeuring wegdra van die baie duisende Christene, Christen-gelowiges, wat lede van daardie kerke is nie. Hulle is mos gewone mense soos ons, wat wil sien dat daar reg en geregtigheid in Suid-Afrika geskied, maar dat dit op ordelike wyse bewerkstellig word. Dit mag nie kom deur die vergieting van bloed en chaos en wanorde nie. Omdat ek dit glo, glo dat dit so is, daarom glo ek ook dat die tyd aangebreek het dat daardie stilswyende meerderheid van Christene wat deur die politieke agitators van die S.A. Raad van Kerke misbruik word, sal opstaan, van hulle sal laat hoor en hulle sal distansieer van dit wat vandag in die naam van hulle kerke gedoen word; dat hulle sal weier dat hulle kerke langer vir hierdie skadelike en goddelose doelstellings misbruik word.

Mr. Chairman, I have neither the time, nor, may I add, the religious capacity to enter into an argument with the hon. member for Verwoerdburg on the sermons preached by Bishop Tutu and Dr. Motlana.

Why not?

Because I am not a Christian and I have only 10 minutes. Does that answer the question? It might occur to the hon. member and to other hon. members that these men are embittered men because they do not have a constitutional right to oppose this Government, and therefore they have to take whatever methods they do have to oppose the Government within the law. They have no vote, they cannot throw this Government out. Dr. Motlana, when he wants to travel overseas, must go and get a passport in an area where he has never set foot, in other words Bophuthatswana, having been born in Pretoria and having lived all his life in Pretoria or Johannesburg. It might occur to hon. members that these people have genuine grievances. Maybe if they do something to set those grievances right, Bishop Tutu and Dr. Motlana would not be making these aggressive statements about the Government. I would also like to say to the hon. member for Verwoerdburg that it is one thing to talk about the total onslaught and include the people who are genuinely working for the destruction of South Africa, and another thing for the hon. the Minister of Police to back up the hon. the Minister of Co-operation and Development, for instance when he makes the absurd statement that there was an orchestrated attempt to send back the squatters from Transkei to Nyanga. When the hon. the Minister said he had evidence, the hon. the Minister of Police said that it was so. I challenge him now to produce that evidence.

But my colleague, the hon. the Minister of Cooperation and Development, gave it in the Other Place.

No evidence whatsoever was produced, only statements that they knew this was so, and thát would not hold up in any court of law as the hon. the Minister, who is a lawyer, well knows. If they have evidence, I challenge him to take those people to court, to prosecute them, because the accusation against them—of promoting civil disobedience—is a very serious accusation indeed.

Having said that, I want to ask the Minister about two matters. The first arises directly out of the ad hoc committee that was appointed by the S.A. Medical Association to look into the Biko case. I want to confine myself to the aspects of the report that affect the Police. The Committee may know that the ad hoc committee consisted of two very eminent men, Advocate Maisels who acts, I might add, as a judge in the BSL countries, and also the ex-Rector of the University of Stellenbosch, Prof. J. N. de Villiers. The relevant part of the report draws attention to the fact that a warrant was issued by the Commissioner of Police under section 6 of the Terrorism Act—it was issued post-Biko—and that a standing order was also issued post-Biko by the Police. Both were an improvement certainly on the pre-Biko position, but the committee nevertheless points out that neither the warrant nor the standing order has the force of law. In other words, they are not legally enforceable. It is true that a policeman could, of course, find himself subject to disciplinary action if he did not obey the standing order, but that is very different from a provision on the Statute Book which has the force of law. Moreover, neither the warrant nor the standing order is published in the Government Gazette or made known to the public at large in any way. Their contents are really known only to the Police. The standing order should, says the ad hoc committee, “be made known and copies thereof be given to all medical practitioners who may be called in by the Police” in the case of the illness of a detainee. This is the hon. the Minister’s responsibility, because detainees fall under the Security Police.

The committee also recommends that the standing instructions be made legally enforceable, thus increasing their ambit beyond that of mere disciplinary action.

The third important recommendation made by the ad hoc committee was that head office, i.e. the security branch of Police headquarters in Pretoria, should not have the final say in the event of a detainee having to be removed for treatment in a hospital other than a prison hospital, if the Police happen to disagree with the opinion of the doctor. The head office in Pretoria should certainly not have the final say.

The committee recommends that another doctor be called in, and if his opinion agrees with that of the prison doctor, that should be the deciding factor and not the opinion of head office.

The committee states that its recommendations are made—

which I might say has suffered severely as a result of the Biko case, and particularly as a result of the actions of the doctors in that case—

The implication is absolutely clear. The committee wants to avoid, at all costs, another Biko incident, as indeed I believe we all do. We all know what damage has been done to South Africa as a result of that case.

It is very interesting to note that since Biko died, which was in 1977, no person detained in terms of the security laws has died in detention. There have been no more deaths. This is a welcome change from the situation that obtained in the years between 1963 and 1977 when 43 people died whilst in detention under the security legislation, i.e. either the 90-day detention legislation or section 6 of the Terrorism Act. Some of these people were alleged to have died as a result of extraordinary accidents like slipping on a cake of soap or falling out of windows, but many were alleged to have committed suicide. The statement by the then Minister of Police was that they committed suicide in obedience to an order issued by the Communist Party which stated that they had to “commit suicide rather than betray the party”. At the same time, though, the hon. the Minister …

[Inaudible.]

Just a minute please, just a minute! Pipe down! At the same time the hon. the Minister was denying hotly that there was any torture, and it is beyond me why anybody has to commit suicide rather than betray the party if there is no torture involved. All a man would have had to do would have been to keep silent. That is all. It was therefore a very extraordinary explanation that was given. As I say, however, there have been no more deaths, and that is something for which we are all very thankful. I believe it is largely as a result of new instructions being issued about the handling of people being interrogated. I also, however, believe that there is nothing like making doubly sure that we do not have any more “Bikos”. In the light of the recommendations made by this committee, on which two such eminent ment served, I ask the hon. the Minister whether he has taken any steps in this connection, and if not, why not? All he has to do is introduce a simple amendment to the Police Act in a General Law Amendment Bill. That is something he could do, very easily, this session.

Another subject I wish to raise with the hon. the Minister involves how the Police employ their valuable time. The hon. member for Musgrave has rightly said that the Police do not enjoy all their duties. My point is also that there is a great deal of serious crime that goes unsolved whilst the Police have to spend their time harassing people for statutory offences. Many people are still being arrested contrary to a standing instructtion—again bearing out the point made by the ad hoc committee of MASA that a standing instruction does not have the force of law—about the production of documents on demand. Many people are still being arrested without being given a chance to produce their documents.

The Black Taxation Act, for instance, was repealed in 1980, and yet Blacks are still being harassed retrospectively for the nonpayment of head tax. I think that a little intelligence, a little selectivity, on the part of those who give the orders, and perhaps a little less enthusiasm on the part of those who carry out the laws, would result in very much better race relations in South Africa. Let us drop the harassment in terms of laws which are, in any case, due for change and which we have been told, in Government White Papers and in ministerial statements, are going to be changed anyway. So let us, in the interim, until those changes come about —which one certainly hopes is going to happen—have the Police given the instruction to “hamba kahle” on the sort of laws …

AU laws are a harassment to you.

Any discriminatory law is a harassment, and not other laws necessarily.

Where are you going to draw the line?

I am all for law and order, believe it or not. Let hon. members realize that we on this side of the House have as much to lose by the absence of law and order as those hon. members on that side have. [Interjections.] May I just point that out. [Interjections.] I am not a child, and I certainly do realize that.

I want to point out that last year, in Soweto alone, there were 11 467 reported cases of violent crime. That is what the Police should be occupying their time with. Less than half those cases, however, were ever brought to trial, which means they were not solved. [Interjections.] [Time expired.]

Mnr. die Voorsitter, ek gaan nie nou reageer op die toesprake van die agb. lid vir Berea en die agb. lid vir Houghton nie. As die tyd my toelaat, hoop ek om aan die einde van my toespraak oor enkele sake met hulle in debat te tree.

Die S.A. Polisie is ’n gedissiplineerde Mag wat met reg ’n groot deel van sy sukses aan hierdie feit kan toeskryf. Die motivering om onder moeilike omstandighede verdagtes te agtervolg en lang werkskofte in ongure weersomstandighede af te handel, sonder om hul waaksaamheid te verslap, is eie aan die pligsbesef van die S.A. Polisie waaraan die publiek van Suid-Afrika so gewoond geraak het. Dit is hierdie verhale wat die publiek van Suid-Afrika met trots vervul en wat meebring dat die S.A. Polisie die gemeenskaplike eiendom van die ganse Suid-Afrika geword het. Om hierdie bepaalde rede, meen ek, staan dit ’n polisieman vry om die burgervryhede op te eis wat Jan Alleman ook gegun word. Daarom behoort ’n polisieman binne die beperkinge van sy beroep ook vry te wees om ’n lid van ’n politieke party te wees en aan die aktiwiteite van ’n politieke party deel te neem, onderworpe natuurlik aan die feit dat sy ampspligte enersyds nie ondermyn word nie, en andersyds dat die interne dissipline van die Polisiemag nie daardeur geskend word nie.

Indien ons die Suid-Afrikaanse polisieman ook hierdie partypolitieke vryheid gun, is dit van wesenlike belang dat ons toesien dat die kommunikasiestruktuur wat ook binne die Polisiemag geld, van so ’n aard is dat niemand hierdie vryheid sal misbruik ten einde die Polisie en sy ampspligte op ’n slordige manier by partypolitieke aangeleenthede te betrek nie. Kortom, die versoeking moet nie sodanig wees dat ’n Polisiebeampte ’n partypolitieke instelling sal wil benut om ’n saak van interne belang te stel nie.

Daarom was die agb. lid vir Berea se opmerking myns insiens nie geregverdig nie. Die Polisie verdien besondere krediet vir die dinge wat hulle doen om vanuit die generale staf kontak te maak—in der waarheid kontak te soek—met verskillende afdelings deur skriftelike voorleggings van manskappe te ontvang en te oorweeg.

Omdat die Polisie in ’n gees van dissipline funksioneer, is dit buite die kwessie dat daar enige sprake kan wees van ’n organisasie soos ’n Polisievakbond. Die interne kommunikasiestruktuur durf egter nooit onderontwikkel wees nie. Deurlopende ondersoek, aandag en oorweging van personeel aangeleenthede is van wesenlike belang in die Polisie. Ek dink ’n mens kan met reg sê dat hierdie arm voortdurend aandag moet geniet en uitgebou moet word.

Teenoor hierdie reg wat die polisieman opeis en wat hom ook gegun word, bestaan daar egter die verpligting dat party politici en hul instellings nie die Polisie op ’n slordige wyse in die politieke arena sal betrek nie. Die kwessie van Staatsfondse en enigiets wat ’n kleurkonnotasie het, is seer sekerlik in Suid-Afrika al gepolitiseer. Die Polisie is egter in ’n groot mate daarvoor verantwoordelik om die binnelandse orde en veiligheid te handhaaf. Ons het dus gewoond geraak aan ’n vriendelike, hulpvaardige polisiebeampte wat die publiek dienswillig is, maar hierdie beeld het ’n kollega bygekry, en dit is die beeld van ’n sterk maar redelike persoon wat onrus besweer, stedelike terreur bekamp en somtyds ook besoeke bring aan plekke soos Moskou, soos ook aangedui word in die September-uitgawe van die Polisietydskrif Servamus. Nog nooit tevore is daar so berekend ’n aanslag op Suid-Afrika se binnelandse orde en veiligheid gedoen nie. Dit is om hierdie rede van kardinale belang dat die Parlement as ’n instelling uit een mond sal praat. Die gunstige standpunt wat parlementêre politieke partye ingeneem het met betrekking tot die Weermag se inval in Angola het ons almal tot vreugde gestem, maar die S.A. Polisie, as eerste verdedigingslinie in die binnelandse opset van Suid-Afrika, kan uit eie reg ook aanspraak maak op soortgelyke parlementêre ondersteuning.

Kragtens Wet 76 van 1976, die Wet op die Parlementêre Kommissie vir Binnelandse Veiligheid, word voorsiening gemaak vir ’n parlementêre kommissie om inligting oor binnelandse veiligheid te bekom, te evalueer en aan die Parlement beskikbaar te stel. Die kommissie het eintlik in onbruik verval voordat dit in werking gestel kon word, en dít vanweë die afwysende houding van die Opposisie. Ek besef terdeë dat Staatsveiligheid die onderwerp van ondersoek van die Rabie-kommissie was, maar ek kan nie die geleentheid deur die vingers laat glip om die agb. Minister se aandag op die nuttigheid van hierdie instrument te vestig as ’n metode om met parlementêre betrokkenheid Jan Alleman in te lig oor die veiligheid van Suid-Afrika nie. Ek dink nie dit is regverdig dat hierdie land met onkunde gestraf word omdat die Opposisie ’n afwysende houding oor hierdie instelling of soortgelyke instellings inneem nie.

Ek dink ook nie die S.A. Polisie verdien die oningeligte en onsimpatieke beeld in die oë van die publiek omdat so ’n instelling of soortgelyke instelling geïgnoreer word nie.

Dit is van kardinale belang om metodes te vind om die publiek te betrek en in te lig oor ons veiligheidsituasie. Moderne probleme is diepliggend. Sonder om sensitiewe inligting te openbaar wat die doeltreffendheid van veiligheidsoperasies in die gevaar kan stel, moet die publiek egter ingelig word oor probleme wat ondervind word en suksesse wat op hierdie terrein behaal word. Ek dink dit is ook geregverdig dat ’n geleentheid geskep word vir die S.A. Polisie om te spog met die suksesse wat hulle behaal het.

Om te geluister het na die toesprake van die twee agb. lede van die amptelike Opposisie, stem ’n mens nie alleen tot kommer nie, maar in werklikheid tot droefheid. Dit stem jou tot droefheid om te moet luister na die gesindheid wat deur hulle uitgestraal word. Behalwe vir ’n paar van die vroeër opmerkings van die agb. lid vir Berea, toe hy as kampvegter en pleitbesorger vir die S.A. Polisie opgetree het, was daar slegs die een radikale tema dat die „political bosses” van die Polisie bygekom en afgekam word. As ons toenemend met hierdie houding of gesindheid van die amptelike Opposisie te doen gaan hê, wanneer dit kom by die veiligheidsbelange van Suid-Afrika, sal ons net een keuse gelaat word en dit is om hulle toenemend te konfronteer met hul gesindheid jeens die veiligheidsituasie. Ons sal hulle moet druk om dieselfde standpunt in te neem wat hulle oor ander sake inneem, byvoorbeeld die positiewe noot in verband met die inval in Angola. Ons sal toenemend ook moet vra waar ons dit met mekaar eens is en waar ons van mekaar verskil. In hierdie stadium word ons verskille deur hulle as politieke beleidsverskille aangedui, maar daar is veel meer as net politieke beleids-verskille hierby betrokke. Ek is daarvan oortuig dat dit ook te doen het met die metode of manier van optrede om binnelandse bedreiging af te weer. Daarom kan ons die druk wat ons op hulle uitoefen, nie verslap nie. [Tyd verstreke.]

Mnr. die Voorsitter, dit is vir my ’n besondere voorreg om op die toespraak van die agb. lid vir Krugersdorp te kan volg. Dit is nie vir ons meer ’n geheim dat die Suid-Afrikaanse volk ’n bedreigde volk is nie. Dit is ook nie meer vir ons ’n geheim dat die Suid-Afrikaanse volk met ’n oorlewingstryd besig is nie. Dit is eweneens nie ’n geheim dat bose magte binnelands en buitelands ingespan word om die Christelike beskawing hier aan die suidpunt van Afrika te vernietig nie. Alle regdenkende Suid-Afrikaners is bekommerd oor die toekoms en vra hulself af: Wat hou die toekoms in Suid-Afrika vir ons en ons kinders in, veral as ons kyk na wat oor ons grense gebeur en ook wat daagliks binnelands gebeur?

’n Volk wat in so ’n stryd gewikkel is, kan gelukkig gebruik maak van sekere instrumente om sy voortbestaan te verseker en toe te sien dat hy oorleef in die land van sy herkoms. Ek wil graag aandui hoe ek hierdie instrumente sien. Eerstens moet so ’n volk die wil hê om voort te bestaan. Tweedens moet so ’n volk geloof hê in sy voortbestaan. Hierdie twee vereistes kan nie op ’n wetenskaplike manier verkry word nie. Hulle moet eie wees aan so ’n volk se karakter. Dit moet as ’t ware ingebore wees. Derdens moet so ’n volk ’n sterk ekonomie hê sodat die ander hulpmiddels in stand gehou kan word. Vierdens—en dit is uiters belangrik—moet so ’n volk binnelandse vrede kan handhaaf. Laastens moet so ’n volk daartoe in staat wees om sy grense teen indringing deur vernietigingsmagte te beskerm.

Ek wil kortliks kyk na die instrument wat die Suid-Afrikaanse volk tot sy beskikking het om binnelandse vrede, wet en orde te handhaaf. Ek verwys natuurlik na ons S.A. Polisie. Na my beskeie mening, as ’n mens se vyande daarin kan slaag om binnelandse vrede, wet en orde af te breek, stort die ander hulpmiddels en instrumente in duie. Geen land kan ’n sterk ekonomie te midde van chaos opbou nie. ’n Volk se wil om voort te bestaan kan ook afgebreek word deur wetteloosheid en chaos. ’n Volk se geloof kan die laaste knak kry as hy nie binnelands veilig voel nie. So ’n volk kan die sterkste magte op sy grense hê, maar as daardie magte nie gerugsteun word deur binnelandse vrede nie, kan sodanige magte nie ’n hoë moreel hê nie. Daarom plaas ek ’n hoë moreel hê nie. Daarom plaas ek ’n premie op binnelandse vrede, wet en orde, en daarom plaas ek ook so ’n hoë prioriteit op die werk van ons Polisiemag in die Republiek van Suid-Afrika.

Wat behels die werksaamhede van die Polisiemag om hierdie vrede te bewaar? Die funksies van die Polisiemag is onder meer die behoud van interne sekuriteit, die instandhouding van wet en orde, die ondersoek van oortredings en beweerde oortredings en die voorkoming van misdaad. Hierdie funksies word somtyds te voet uitgevoer, en in sommige gevalle word die polisieman van ’n hond vergesei. In minder toeganklike gebiede ry die Polisieman te perd, of in vierwielaangedrewe voertuie of gewone motors. Met ander woorde, waar misdaad ook al mag plaasvind, of waar ons binnelandse vrede ook al in die gedrang kom, daar moet die polisieman wees.

Misdaadondersoek in die Republiek van Suid-Afrika word uitgevoer deur ’n groep hoogs opgeleide manne wat gebruik maak van die mees wetenskaplike metodes. Die wonderlike sukses wat die S.A. Polisie oor die jare heen gehad het met die aanwending van wetenskaplike metodes om misdaad te bekamp en sekuriteit te handhaaf, het menige voornemende misdadigers laat afsien van hul planne om ’n misdaad te pleeg of om die veiligheid van die Staat te ondermyn.

Die S.A. Polisie glo daaraan dat die voorkoming van misdaad beter is as die bestryding daarvan. Ek wonder of ons altyd besef wat van ons polisiemanne op die platteland verwag word, veral in gebiede waar ander Staatsdepartement nie kantore het nie?

Vir die rekord moet ons na my mening kortliks kyk wat daar van die polisieman in die klein plekkies verwag word. Daar word onder meer van hom verwag om op te tree as publieke aanklaer, bode van die hof, klerk van die hof, aksynsbeampte, en immigrasiebeampte. Dan moet hy ook die werk doen van die belastinggaarder, hy moet help om kieserslyste op te stel, hy moet optree as ’n gesondheidsinspekteur en ’n inspekteur van voertuie. Dan is hy ook nog ’n agent van die Poskantoor. Daar word ook van hom verwag om die sensusopnames te doen. Hy moet ook optree as ’n lykshuisbeampte, en in sommige gevalle word daar ook nog van hom verwag om die weer te voorspel. Bring my enige pos waar daar soveel van ’n man verwag word, en waar daar dan nog ook van hom verwag word om die werk te doen waarvoor hy eintlik aangestel is.

Ek het reeds gesê dat ek ’n geweldige hoë premie plaas op die binnelandse veiligheid van ons land. Daarom wil ek vandag hulde bring aan die 32 095 polisiemanne en-vroue wat oor die lengte en die breedte van ons land versprei is, waar hulle ook al gestasioneer mag wees in een van die 931 stasies en grensposte. Hierdie groep manne en vroue bestaan uit 887 Indiërs, 1 845 Kleurlinge, 12 939 Swartes en 16 424 Blankes. Waar hulle ook al mag wees, moontlik ver weg van die beskawing, moontlik werksaam in moeilike omstandighede ver van hul eie families, wil ek vandag aan hulle sê dat ons van hulle weet, dat ons aan hulle dink en aan hulle hulde bring, want hulle staan daar as die veiligheidswagtorings sodat die publiek van Suid-Afrika, ten spyte van binnelandse woellinge, nog in vrede kan werk, lewe en slaap.

Ek bring ook hulde aan die man wat die donker straatjies van ons stede moet patrolleer, moontlik net met sy flitslig, die man wat dikwels sy eie lewe moet waag om voortvlugtendes te agtervolg.

Ek is die laaste persoon om ooit vergelykings te wil tref, want ons Staatsopset is ’n groot masjien met duisende ratte, en elke rat is noodsaaklik vir die funksionering van daardie groot masjien. Daar is egter ’n vraag wat ek vandag wil stel. Wat is ons in Suid-Afrika bereid om vir ons binnelandse veiligheid te betaal? Sal die besigheidsman, wat rustig kan slaap terwyl sy besigheid opgepas word, nie bereid wees om iets ekstra daarvoor te betaal nie? Sal ek en my gesin, om in rus en vrede te kan lewe, nie bereid wees om iets meer te betaal nie? Ek het reeds gesê dat ek ’n hoë premie op veiligheid plaas, maar as ek ’n hoë premie daarop plaas, moet ek mos bereid wees om daarvoor te betaal. Ek is bereid om ’n hoë premie vir my versekeringspolis te betaal. Ek is selfs bereid om my polis te laat laai, maar besef ek dan nie dat as ek nie in hierdie land veiligheid en vrede het nie, daardie polis vir my en my gesin niks sal beteken nie?

Toe ek ’n jong seun op die platteland was, was daar vir my geen mooier gesig as ’n polisieman in sy kakie uniform op sy bruin perd nie. Ek het moeite gedoen om hom te sien te kry. Ek het spesiaal vroeg opgestaan om hom te kan sien. Die sersant op die dorp was ’n gesiene man. Hy was ingeskakel in die gemeenskapslewe en is deur groot en klein gerespekteer, want daardie gemeenskap het geweet wat hy vir hulle beteken.

Ek wil net vra: Geniet die polisieman nog dieselfde respek van ons gemeenskap wat hy destyds geniet het? [Tyd verstreke.]

Mr. Chairman, I am pleased to be able to follow up on what was said by the hon. member for Algoa, who has just resumed his seat, because he touched on a subject that is very close to my heart. I have, in fact, spoken about it before. I am referring to the respect that should be accorded the policeman at all times. Like that hon. member, I also remember my childhood in a small town where the police sergeant was our father-confessor. In many ways he was the person we always turned to when we were in trouble.

I see that the hon. the Minister is today sporting a button-hole decoration. Obviously he is wearing it with some pride, especially as a symbol of the Force headed by his Commissioner of Police. I think he does so with a lot of justification. I believe that in the past 12 months his Police Force has done an outstanding job of work, and I think they have done this under particularly difficult circumstances, in the sense that they have not overcome the probleem of staff shortages which, to a very great degree, were brought about by what I can only call a complete lack of foresight about remuneration for the members of this Force.

Now, Sir, I do not want to dwell on this. There have been increases forthcoming, but I do not think they have been sufficient. I still say and I will continue to propagate as long as I am the spokesman of our party on Police matters, that the hon. the Minister should free the S.A. Police pay-schedules from the Commission for Administration. It is no place for the pay-schedules of the S.A. Police. The S.A. Police Force is what the name indicates. It is a paramilitary organization, the first line of defence. I submit in all humility that these people are not civil servants. I do not say this in a derogatory sense at all. The Police are not to be equated to clerks who serve in other arms of the Civil Service and should be treated for what they are. They are an organization of their own and should be entirely independent as far as pay and service conditions are concerned. I would urge and. I will continue to urge that they be removed from the restrictions that are placed on them by the Commission for Administration.

There is no shadow of doubt in my mind that, once this happens, the problems as far as the shortage of staff is concerned, will be a thing of the past. Then the hon. the Minister will be able to maintain an ongoing investigation in respect of salaries paid. He will be able to be competitive with the private sector and he will not be in the situation where he is training valuable men to a point where they are ripe to be plucked by the private sector and put into jobs as security men at a far better rate of pay. Then he has to start all over again to train a man at tremendous cost to the State.

The annual report reflects some very interesting facts, one of which is that the establishment still reflects a shortage. As at 30 June 1980 the Police Force were short of some 3 000 Whites and 2 000 non-Whites. I would ask the hon. the Minister to give us the position as it is today. I think it would be of interest to this Committee to know what has happened since 30 June 1980 and I hope he can furnish us with the figures for the 12 month period up to 30 June 1981.

I would also like to hear comments from the hon. the Minister on the use of 500 national servicemen who each year bolster the numbers of Police Force. I am rather concerned about this aspect. I believe it is a good thing, but the thing is that these people leave the Force again. I have heard criticism and I do not know whether it is justifiable or not—I want the hon. the Minister to reply to this—that some of these young men do not take the job seriously and do tend to block the normal advancement of those who join the Force and want to advance in the Force. I have said clearly that I have heard this criticism, but that I do not know whether it is justified. I would like to hear the hon. the Minister’s comment and I believe that his comment will be noted by those who have raised this criticism.

A point that interests me, is that in a paragraph dealing with the re-engagement of staff, I note that some 1 133 applications were received from ex-members wishing to rejoin the Force. Of those only 362 were accepted for further screening. I wonder if we could have elaboration on that, because surely if 1 133 people were in the Police Force they must have been screened to be able to have joined the Force. How is it then that such a low percentage is considered for rescreening and for readmission to the Police Force? It seems to me to be out of proportion with what we would like to see achieved.

In the short time left to me I want to deal with matters parochial. On the North Coast of Natal we have two peculiar situations, if I may call them that. History has given us two little villages, or rather the village of Umhlali, which is south of the Tugela River and south of Stanger, and another little place, if I can call it that, named Inyoni, which is north of the Tugela River. At each of these police stations were situated many years ago. Since then, due to developments, we have had vast influxes of people to areas nearby which are not easily policed by the policemen at either Umhlali or Inyoni. I refer to Ballitoville, which has become a thriving community on the North Coast some 8 to 12 kilometers away from Umhlali. I wish to refer more particularly to Mandini, which is north of the Tugela River. Hon. members may remember that this was originally the village serving Sappi when this company first built its mill there. Mandini is growing beyond all recognition because it is right next door to Isitebe where tremendous industrial development is taking place. Both of these areas are serviced by police stations far removed. I am talking about anything up to 16 km away from the nearest police station. I wonder if the hon. the Minister could not give urgent attention to this situation. There are serious problems being encountered. The willingness to assist is there and I am not for one minute criticizing the policemen, but it is their difficulty in servicing those two burgeoning communities which is creating difficulties. These communities are growing rapidly into enormous communities.

The matter will be investigated.

I thank the hon. the Minister for the assurance, because this matter is of tremendous importance.

Another matter I wish to raise, is that of licences for firearms. Recently I tabled a question asking the hon. the Minister what average time is taken to process firearm licences for pistols, revolvers and sporting rifles. I did this because I think the hon. the Minister would have been rather alarmed about the results. We are facing the situation at the moment—I have one case before me, but I do know of others—concerning people who have purchased firearms. These are expensive commodities. When they purchase a firearm they have to pay for it, have it sealed and lodged with the seller and it is retained by the seller, because the purchaser first has to go to a police station to apply for a firearm licence in the normal way. The case in point is one involving a very prominent citizen of the city of Durban. I do not think he would like me to bandy his name across the Floor, but I will certainly tell the hon. the Minister who I am speaking of. This gentleman bought a pistol on 6 March 1981. After his application had been processed by the local police station, he was advised that it was lodged with the authorities in Pretoria not long thereafter. He has written to me again on 3 September, just the other day, that he still does not have his licence. [Time expired.]

Mnr. die Voorsitter, ek wil vanmiddag my dank oordra aan die agb. Minister, die Kommissaris van Polisie en die departement vir hulle vriendelikheid en behulpsaamheid wanneer ons aan hierdie kant van die Raad na inligting by hulle op soek is. In hierdie verband is dit veral brig. Van Vuuren wat vir ons voortdurend behulpsaam is met die verkryging van inligting en werklik in hierdie verband moeite doen.

Ek wil die Kommissaris ook van harte bedank vir die baie interessante jaarverslag wat aan ons voorgelê is. Dit is in meer as een opsig ’n interessante verslag. Na aanleiding van die verslag het ek ’n interessante woord aangeleer, te wete „regsvergrype” wat verband hou met wetreglike misdade wat ek voorheen nie geken het nie en wat vir my ’n mooi vars Afrikaanse woord is. Daar is ’n paar aspekte in die verslag wat my getref het en waarna ek graag wil verwys.

Die eerste aangeleentheid waarna ek wil verwys, is die geweldige hoë getal opgeloste misdade. In die tweede plek wil ek verwys na die fenomenale afname in sake wat verband hou met dronkenskap gedurende die verslagjaar in vergelyking met vorige jare. In die derde plek wil ek verwys na die lae persentasie polisiemanne wat as gevolg van wangedrag uit die diens ontslaan is.

Wat die groot getal opgeloste misdade betref, spreek dit boekdele vir die gehalte van ondersoek, die deursettingsvermoë en die kwaliteit van die polisiemanne wat opgesaal is met hierdie ondersoeke. Daar is ’n paar sakies wat ek graag in hierdie verband opgeklaar wil hê. Op bladsy 8 van die verslag word na verkragtingsake verwys. Veral wat die verkragting van Blanke vroue deur Kleurling-, Asiër-of Swart mans betref, is daar ’n groter persentasie gevalle wat onopgelos is. In paragraaf (v)(dd) word die syfers met betrekking tot die onopgeloste persentasie verkragtings van Blanke vroue deur Kleurling-of Asiërmans soos volg weergegee—

Hierdie persentasies is heelwat laer as in die geval van ander soorte verkragtingsake. In paragraaf (v)(bb) is die gemiddelde persentasie sake wat opgelos is, meer as 80% en in paragraaf (v)(cc) is die persentasie gemiddelde meer as 70%. Miskien kan die agb. Minister hieroor kommentaar lewer.

Wat roofsake betref, word daar op bladsy 9 van die verslag gemeld dat slegs 39,1% van sake waar Blankes deur Nieblankes beroof is gedurende 1979-’80 opgelos is. Die persentasie opgeloste sake ten opsigte van inbrake waarna in paragraaf (xv) op bladsy 9 verwys word, is ook besonder laag. Miskien kan ’n mens ’n beter begrip van die probleme kry indien vergelykende syfers in ander lande ook in die verslag vermeld word. Ek moet erken dat ek, wat hierdie aangeleentheid betref, nie oor deskundige kennis beskik nie.

Indien ’n mens kyk na die groot afname in die gevalle van dronkenskap wat aangemeld is, is dit opmerklik dat vir die jaar 1977-78 daar 221 196 was. In die jaar 1978-79 was daar 244 504 gevalle, maar in die 1979-’80 verslagjaar slegs 34 691. Miskien kan die agb. Minister hierdie aspek vir ons opklaar.

Ek wil nou ook verwys na die besondere welslae wat die Handelstak van die S.A. Polisie behaal. Hierdie soort werk is dikwels ingewikkelde werk. Dit gaan nie gepaard met dieselfde mate van spanning nie. Dit het te doen met ondersoeke ingevolge die Maatskappywet, deviesebeheerregulasies, ens., en ’n besondere soort mens word vereis om daardie werk te doen. Ek wonder of die agb. Minister vir ons kan aandui of daar enigsins beroepsdifferensiasie toegepas kan word met betrekking tot die salarisse van die Handelstak.

’n Ander onderwerp waarna ek wil verwys, is die lae persentasie polisiemanne wat ontslaan is weens wangedrag. Die goedgekeurde diensstaat van die Mag is 21 303 Blanke en 17 642 Nieblanke poste. In die jaar 1 September 1980 tot 31 Augustus 1981 was die getalsterkte van die Mag 17 600 Blankes, 2 111 Kleurlinge, 1 125 Indiërs en 14 300 Swartes, ’n totaal van 35 136. Vir die jaar geëindig 30 Junie 1980 is 10 Blankes en 156 Nieblankes weens wangedrag ontslaan. Vir die jaar geëindig 30 Junie 1981 is 28 Blankes en 221 Nieblankes weens wangedrag ontslaan. As hierdie getalle vergelyk word met die meer as 35 000 polisiemanne in diens van die Mag, getuig dit van ’n besonder goed gedissiplineerde Mag wat positief ingestel is.

Ek wil nou ’n paar opmerkings maak met betrekking tot Polisieverhore. In my kiesafdeling en in Wes-Transvaal kom ek dikwels met die polisie in aanraking. Soms is daar die gevoel onder lede van die Mag dat hulle graag ’n keuse sou wou hê om voor ’n gewone hof te verskyn en nie voor ’n offisier of ’n raad ingevolge die regulasies wat in artikel 61 van die Regulasies ingevolge die Polisiewet vervat is nie. Na aanleiding hiervan het ek hofverslae noukeurig nagegaan om gegewens te verkry oor die getal gerapporteerde sake wat verband hou met polisiemanne wat aangekla is ingevolge regulasies. Dit is opmerklik dat die Suid-Afrikaanse Hofverslae vir die tydperk 1948 tot 1981 slegs van drie sake melding maak wat met sulke verhore verband gehou het. Daar was die saak van Rex vs Supra in 1958 en die Staat vs Matlaba in 1969 en dan die Staat vs Terblanche Wiese en Ander in 1973. Hieruit blyk dit baie duidelik dat in die tydperk 1948 tot 1981 slegs drie sake as belangrik genoeg beskou is om in die S.A. Hofverslae opgeneem te word. In die lig hiervan dink ek nie dat daar fundamentele probleme bestaan met betrekking tot die Polisieregulasies en die verhore wat daaruit voortspruit nie.

Ons Polisieregulasies is in ’n groot mate geskoei op die English Army Act van 1879. Ek meen nie daar kan enige twyfel bestaan dat vervolgings ingevolge sodanige regulasies noodsaaklik is nie. Dit is noodsaaklik vir die goeie orde in die Mag. Daar is sekere oortredings wat nie oortredings van die landswette is nie, maar afkeurenswaardig is wanneer dit in die lig van die handhawing van dissipline beskou word. Volgens die ou Wet van 1912 was die maksimum straf wat opgelê kon word, £5. Volgens artikel 91 van die huidige Polisiewet is daar ’n strafbepaling van R200 of ses maande. In die saak Rex vs Supra is daar gesê dat in die lig van die lang geskiedenis van oortredings wat heeltemal huishoudelik van aard is daar geen probleme met sodanige ondersoeke is nie. Elke polisieman behoort in die lig van sy daaglikse kontak met die regspleging te kan onderskei tussen reg en verkeerd en wat fatsoenlik en gepas is met betrekking tot sy amp al dan nie.

In die verlede het ek al die gebruik van opnamemasjiene waar polisie-offisiere hierdie verhore waarneem, bepleit. In die eerste plek kan daardie polisie-offisiere se tyd baie beter benut word. In die tweede plek moet die rekord van die verhoorverrigtinge wat op ’n vraag-en-antwoord-grondslag plaasvind en notuleer moet word per hand en dan na ’n hoër gesag gestuur word indien ’n polisieman teen sy vonnis sou appelleer. Heelwat tyd gaan in die proses verlore. Dit sal die betrokke polisieman ook sielsrus gee indien hy weet dat ’n volledige rekord aan die Kommissaris voorgelê sal word, indien opname per masjien gedoen kan word. [Tyd verstreke.]

Mnr. die Voorsitter, dit is vir my vanmiddag ’n besondere voorreg om die Komitee te kan toespreek. Soos die gebruik is, wil ek agb. lede graag inlig oor die kiesafdeling wat ek verteenwoordig.

Die kiesafdeling Maraisburg bestaan nou alreeds 33 jaar lank en in daardie tydperk was daar baie min herafbakening. In 1948 is oud-Minister Ben Schoeman tot Volksraadslid vir hierdie kiesafdeling verkies en in 1974 is hy deur mnr. A. C. van Wyk opgevolg. Ek wil dan ook graag hulde bring aan my voorganger.

Mnr. Van Wyk dien die kiesafdeling sedert 1949 toe hy as Lid van die Provinsiale Raad vir die kiesafdeling verkies is. Vir 25 jaar lank was hy dan ook Minister Schoeman se regterhand in hierdie kiesafdeling. Hy was ’n onderwyser wat later tot die partypolitiek toegetree het. Hy was later organiseerder van die party in Transvaal en het gevorder tot Adjunk-sekretaris van die NP in Transvaal. In die provinsiale raad was hy sy party se leier en later ook Lid van die Uitvoerende Komitee. Hy het die kiesafdeling ononderbroke vir ’n tydperk van 32 jaar verteen-woordig, 21 jaar in die provinsiale raad en 11 jaar in die Volksraad. Vir sy kiesafdeling en die kiesers van Maraisburg het hy sy bes gedoen. Niks was ooit vir hom te veel nie. Hy was ’n harde werker en goeie mens wat sy gemeenskap opreg gedien het. Ek wil mnr. Van Wyk persoonlik bedank vir sy goeie gesindheid oor die jare en wil namens die kiesers van Maraisburg vir hom en sy gesin net die beste vir die toekoms toewens.

Mr. Chairman, the Maraisburg constituency is wedged between two cities, Johannesburg and Roodepoort, and they share common problems. A probleem which is experienced at the moment is the theft of motorcars. In looking at the latest statistics it seems as if this has become a national probleem. For the year ending 31 July 1981 35 086 vehicles were stolen throughout the Republic. The value of these stolen vehicles is estimated at R173 039 690. This means that 96 vehicles are stolen daily, four every hour, in South Africa. Vehicles to the value of R480 000 are stolen every day of the year.

In Roodepoort, where there are some 67 000 registered vehicles 637 were stolen last year. This amounts to one in every 100 vehicles registered. The S.A. Police, the provincial inspectorate and the municipal traffic departments are doing their utmost to curb this probleem. As against the 35 086 vehicles stolen 28 665 were recovered over the same period. As against the 637 that were stolen in Roodepoort 370 were recovered. Unfortunately, two-thirds of the vehicles recovered were extensively damaged or dismantled.

This country cannot afford this unnecessary loss and something must be done to assist the Police and the traffic authorities in their efforts to combat this type of crime. In this country of ours where the motor-car plays such an important part the loss of such a means of conveyance is often an untold hardship. This tremendous loss is a contributory factor of inflation and results in very high comprehensive insurance premiums. Not only are financial losses incurred and people inconvenienced, but human relations are strained as a result of this type of crime. This type of crime, because of the people involved, is at the moment bedevilling good relations.

Mnr. die Voorsitter, ’n mens vra onwillekeurig wat gedoen kan word om hierdie euwel te bekamp. Daar is ongelukkig nie ’n kitsoplossing nie, maar daar kan moontlik gekyk word na maniere en metodes om die Polisie en ander owerhede in die stryd te help. Ek wil nie beweer dat die wenke wat ek hier aan die hand doen oplossings is nie, maar is tog van mening dat dit die owerhede in hulle stryd teen hierdie soort misdaad kan help.

Dit is tans baie moeilik om ’n gesteelde voertuig nadat dit deur die diewe van kleur, ens., verander is, uit te ken, selfs deur die eienaar. Gevolglik kan dit dalk help indien die wet so gewysig word dat die bestuurder van ’n voertuig eienaarskap of die reg op die gebruik van die voertuig behoort te kan bewys indien daar rede bestaan om te vermoed dat die voertuig gesteel is. Dit is tans moeilik om die voertuig uit te ken aan die onderstel-of enjinnommers, aangesien dit baie maklik is om die bestaande nommers uit te wis en met ander nommers te vervang. Hier mag dit dalk van hulp wees om alle voertuie van ’n eenvormige inligtings-of identiteitsplaat te voorsien wat op ’n bepaalde plek aangebring kan word. Daar kan ook gedink word aan die aanbring van ’n moeilik uitwisbare identiteitsnommer aan die onderstel van ’n voertuig deur die fabrikant sodat ’n voertuig wat byvoorbeeld uitbrand nogtans identifiseerbaar is. Soos tans die geval is, is dit onmoontlik om ’n motor wat uitgebrand word—dit word dikwels gedoen om vingerafdrukke uit te wis—te identifiseer en te koppel aan ’n bepaalde gesteelde voertuig. Dit wil ook voorkom of die professionele motordief ’n motor wat in ’n baie swak toestand is, aankoop en dan ’n soortgelyke motor steel en dié dan met die veranderede nommers gebruik as sou dit die oorspronklike voertuig wees. Om hierdie praktyk te ontmoedig, kan daar dalk van persone verwag word om hulle te identifiseer wanneer hulle derdepartyversekering uitneem of hemieu, sodat hierdie inligting aangaande die eienaar beskikbaar is om eienaarskap van die voertuig te kan bevestig.

Ongelukkig is daar ook nie ’n eenvormige tipe letter-of syferstempel wat deur die plaaslike owerhede gebruik word om enjinof onderstelnommers wat vervang moet word, mee te graveer nie en gevolglik is dit vir die Polisie uiters moeilik om vas te stel of die nommers eg is al dan nie.

Die motoris kan ook sy deel bring en toesien dat hy nie sy motor met die sleutels daarin parkeer nie en die motor ook nie op plekke parkeer waar daar die geleentheid bestaan vir ’n dief om ongestoord met sy bedrywighede voort te gaan nie. Die motoris moet ook besef dat die huidige motordief ’n spesialis is en dat die geringste geleentheid deur hom uitgebuit sal word. Hulle word nie maklik deur slotte, alarms, ens., afgeskrik nie, maar hierdie middels help tog in ’n mate om die steel van ’n voertuig te bemoeilik en om die amateurdief af te skrik.

Hierdie probleem verdien aandag en ter wille van die ekonomiese implikasies en die behoud van goeie menseverhoudings moet alles in die stryd gewerp word om dit te bekamp.

Mr. Chairman, I take this opportunity of congratulating the hon. member for Maraisburg on his maiden speech. We can see that he made a thorough study of the subject he raised here in such a competent manner. What he spoke about here today, is something of great importance and I hope the hon. the Minister will heed what the hon. member said. Perhaps my calculator is not as accurate as that of the hon. member, because I had calculated from statistics contained in the annual report that 107 vehicles are stolen every day and that every 13.35 minutes a vehicle is stolen in South Africa. What is disturbing is the item that appears in the report, viz. that 11 311 vehicles were not recovered last year and approximately the same figure the year before. This is very disturbing. There is obviously a tremendous racket going on with regard to the theft of motor-cars. Unfortunately, the recovery rate of stolen vehicles is very low and the Police must obviously give this matter their attention. The methods suggested by the hon. member for Maraisburg need attention. We have discussed the matter of code numbers on cars being imprinted on the inside of the windows, which can never be erased. I think that certain local authorities and the Police are looking into this matter and I am sure that this method wil help in being able to identify stolen vehicles.

We know that the policeman has a tough job. We know that a policeman has to have many qualities. He must show toughness and at the same time have tact. He must show bravery, but at the same time he should have mercy. He must be a defender and protector, and yet must be the friend of the people so that people can go to him and know that his presence will protect them. That is the image a policeman should have. The Police themselves have shown tremendous bravery in many respects. We saw what happened with the Silverton incident. I have had the personal experience, as the hon. the Minister and some hon. members will know, of visiting policemen on the border. I know that they do a tremendous job and we can only admire them for what they do. The Police passing out parade to which I went in Pretoria was very impressive particularly the servicemen also serving in the Police as well as the women who passed out as police officers. The display at Durban during the Republic Day celebrations which we saw on television is another positive factor commending the Police for their splendid efforts in this regard.

What about the doggies?

When we offer our criticism we do not criticize the policeman because our criticism really relates to the policy behind the administration of the Police itself. There are some areas which we have to cover. The main probleem facing the Police today is clearly the lack of personnel to fill the various posts. According to the report before us the establishment of the Force is 21 303 White posts after a further 185 posts were added but the actual strength is 3 118 below that figure which represents a shortfall of 22,1%. As far as the Blacks are concerned their actual strength is 1 936 below the establishment. Obviously the question of pay must be very important to a policeman. He not only serves in these typical conditions, has hours which are unconventional and has to endure the interruption of his family life by working overtime, but we nevertheless treat him the same as any other member of the services. I have stated on several occasions—as the hon. member for Umhlanga has mentioned again—that the only way we are going to get the pay scales right and some sort of satisfaction in regard to basic pay and conditions of service, is to take the Police Force away from the control of the Commission for Administration. Once we have done that, we will get somewhere. The question of overtime has also caused a lot of difficulty. Perhaps the hon. the Minister will use the opportunity today to explain on what basis overtime is worked. I believe there was a circular to the effect that overtime is withdrawn but I am not sure whether this did, in fact, happen.

We do not use the term “overtime” so we do not pay overtime in the sense that you use it.

Perhaps the hon. the Minister will use the term that is currently used so that if policemen work beyond their normal working hours, we will know what they get in respect thereof. As far as our policemen doing border duty are concerned, I want to say that they are doing a tremendous job. The probleem is, however, that the establishment in the local police station still remains the same while their colleagues do border duty. The policemen who remain behind in the stations accordingly also have to work for those who have gone as the establishment makes no provision for extra posts to allow for policemen who are away on border duty. Therefore, there are major police stations where one finds only a few people on duty over the weekend. I will not give any more details for obvious reasons. As far as Hillbrow is concerned, I know that that police station was down to 43% of its establishment last time we had meetings there. The area within the jurisdiction of the Hillbrow police station—and I want to take that station as an example—is far too wide and it covers something like nine different suburbs. I think that area is too extensive for a single police station. There should be another police station somewhere in the vicinity of Yeoville or Observatory. It is a complex metropolitan high-density area and there is a high crime rate. The number of cases where thefts out of motor-cars occurred alone amounted to an average of 104 per month according to reports I obtained from that station. Cases of this nature within the area of that police station’s jurisdiction amounted to 385 and in only four cases recoveries were made. As far as theft of motor cars are concerned 41 such cases occurred in Hillbrow alone while a further 188 occurred in the area. 28 cases of housebreaking occurred in the Hillbrow area and 116 in the area of jurisdiction of the police station.

For what period?

Just during one month. A liaison committee was set up by the Witwatersrand Command of the Police. We met on the first Tuesday every month and made proposals from time to time. We had meaningful discussions with the Police and we pointed out areas where Police attention was required. We actually had a meeting in a flat in Hillbrow where many tenants were present and which was also attended by a brigadier of the Police. Complaints were mentioned and they accordingly know what the people want and yet they cannot cope with the probleem in a high-density area such as Hillbrow. It is the hon. the Minister’s policy that it is much better to prevent crime and what better method of crime prevention can there be than a patrolling policeman on the beat. Whenever anyone driving a motorcar sees a traffic policeman, he immediately slows down.

No.

Of course you do. You do the same thing.

No, that is where you are wrong. You only slow down when you go too fast.

If you are like some people, you will drive through a speed trap. However, I do not want to be sidetracked but there is no better substitution for crime prevention than the sight of a bobby on the beat. This was said at the meeting we held, during the subsequent discussions and in petitions that were sent to the hon. the Minister. There is no better substitute as far as crime prevention is concerned than a bobby on the beat because that acts as a deterrent for crime. There is already a low recovery rate as far as many of the crimes are concerned.

Where do I find the bobby?

You have to find these people. I do not say they have to patrol every street. Take Kotze Street and Pretorius Street which are the busiest streets in the most densely populated area there. If policemen are placed in those areas I am sure you will prevent a lot of crime happening and instil greater confidence on the part of the public in the Police Force. [Time expired.]

Mnr. die Voorsitter, ek meen dat dit vir my nou ’n geleë tyd is om op die debat te antwoord. Voor ek dit egter doen, wil ek die agb. lid vir Maraisburg met sy eerstelingtoespraak gelukwens. Hy het twee lede van die Raad opgevolg wat besondere dienste gelewer het. In die eerste instansie verwys ek na oudminister Schoeman wat hierdie kiesafdeling sedert 1948 verteenwoordig het en daarna sy voorganger wat ook besondere dienste gelewer het. Die agb. lid het vanmiddag ’n netjiese vertoning gelewer met ’n goed-voorbereide toespraak en dit is duidelik dat indien hy so aanhou hy ’n besondere bydrae in die Raad sal lewer. Ek wil hom weer eens hartlik gelukwens met sy bydrae.

Ek wil graag in hierdie stadium enkele sake aanroer wat reeds deur sommige agb. lede aan die oorkant en deur sommige agb. lede aan hierdie kant bespreek is omdat ek meen dat dit ’n baie breë terrein dek wat ons moontlik vrugbaar nou kan bespreek. Later in die debat sal ek in meer besonderhede antwoord op sake wat in agb. lede se toesprake geopper is. In die loop van die antwoord wat ek nou sal gee sal ek antwoord op verskeie van die aspekte wat die agb. lid vir Berea geopper het.

Hier is vanmiddag reeds na die veiligheid-situasie in Suid-Afrika verwys en ons asook die Polisie se betrokkenheid daarby. Weens die beperkte tyd is vanmiddag nie die geleëtyd om ’n oorsig oor die binnelandse veilig-heidsituasie te gee nie hoewel ’n mens dit baie graag sou wou doen. Moontlik sal dit by ’n ander geleentheid gedoen kan word. Ek wil graag vanmiddag net een besondere aspek uitlig omdat dit volgens my mening nodig is dat by hierdie geleentheid daaroor gepraat sal word.

The South African Council of Churches, particularly the General Secretary, Bishop Tutu accuses this Government of following a policy which will lead to a church-state confrontation and I think today is the opportune moment to examine this accusation more closely. Bishop Tutu, who never has, never will and, in fact, dare not utter a word of criticism about the ANC and its terrorist activities and who refuses, with his council, to visit the operational area where White and Black South Africans jointly defend their country, seems to find it strange when he is accused of harbouring pro-ANC sympathies and is accused of promoting by his and his council’s activities, the following aims and objects which are also that of the ANC. Bishop Tutu preaches disinvestment both inside and outside South Africa, well aware of the fact that the Black population of this country will be the first victims of such a policy and that furthermore such a policy must of necessity lead to a heightening of the revolutionary climate in this country. Surely no unprejudiced person in his right mind in this country can believe that unemployment, poorer working conditions, lesser pay, smaller pensions, fewer job opportunities, in fact, a stunted economic growth programme, will lead to a contented, happy and prosperous Black population. It is purely incidental that the ANC and the South African Council of Churches have been propagating this policy since 1961. The ANC has been propagating this policy since 1961 to bring South Africa to its knees, the first articles appearing in a communist newspaper Fighting Talk. Bishop Tutu and his council, in an effort to undermine the morale and the preparedness of the S.A. Defence Force and the S.A. Police, initiates and supports projects created to support national service dodgers and deserters, at the same time supporting organizations engaged in civil disobedience programmes. He involves the South African Council of Churches with radical and ANC-enslaved trade unions in campaigns to destroy the mechanisms created by the Government to ensure labour peace in this country, to launch boycotts and generally to politicize the economic aspirations of the Black workers. He initiates and supports programmes designed to create a so-called alternative education system for Black peoples. This campaign seems to have as a necessary ingredient bursary favouritism for the children of political radicals, including his own, and the constant slander of all attempts by the authorities to improve Black education. Furthermore, all and sundry are involved in the misuse and abuse of finances to use sensitive issues to further their own political aims such as squatter and resettlement problems. To initiate and support all these issues the Council of South African Churches and its Secretary General do not rely on its own financial resources or that of its member churches but they are mainly, if not exclusively, dependent on outside sources. What are these sources, Mr. Chairman? The funds used by the South African Council of Churches to launch and support actions and activities which are in no way different from those of the ANC—and in fact in the majority of cases are closely related and synchronized with that of the ANC— emanates mainly from two kinds of sources. Firstly, from Scandinavian Government Agency sources, from sources such as the World Council of Churches, other separate religious groups, the World University Service and other similar groups, all having a common aim, namely the destruction of South Africa. Secondly, funds were obtained from organizations such as the International University Exchange Fund, a fund previously operating from Geneve, Switzerland. This fund not only declared its unequivocal support for the ANC and supported it without any qualification financially, but was also visited on several occasions by Bishop Tutu on his begging trips overseas. He arranged with this fund—aware of its true nature—to channel funds to the South African Council of Churches using the World Council of Churches as conduit. In the meantime Bishop Tutu stood up in public in South Africa and stated that the sources of all funds utilized by the South African Council of Churches were untainted, knowing this to be a deliberate falsehood. In an official United Nations publication there appears a speech which Bishop Tutu delivered on 23 March this year before one of the agencies of that body. In this speech he not only delivered a scathing attack on South Africa but called upon all member states of the organization to exert political and diplomatic but especially economic pressure on South Africa to-change its policies. This was done at the same time that ANC engineered attempts were made from the same forum to isolate South Africa economically. In this speech Bishop Tutu is quoted as follows—

The purport is crystal clear: Place South Africa under world pressure, especially economic pressure, and use as much violence as is necessary and change will follow. During August this year the South African Council of Churches invited 11 of the most radical trade unions, some with close finks with the ANC trade union SACTU, to a conference at its headquarters ostensibly to discuss pending legislation affecting trade unions. However, at the same time the majority of these unions are involved in all sorts of boycotts and strike actions all in some way negatively affecting the country’s economy. At the close of the conference the South African Council of Churches resolved that even although legislation may eventually provide that certain types of strike actions would be illegal, they would disregard the legislation and financially support the perpetrators of such illegal strikes. In The Sowetan of 21 April 1981 Bishop Tutu is quoted as having said the following—

This is exactly what he did when he led a so-called prayer service held at the Regina Mundi Church in Soweto to mourn the death of terrorists killed during the Maputu raid when he declared in the prayer—

He concluded as follows—

During March this year Mozambique Radio alleged during a transmission that during an overseas visit Bishop Tutu had met the leaders of the ANC and the PAC and had a mandate from them to act as their representative within the country. Furthermore several unregistered trade unions, the majority with known ANC finks and sympathies, as well as the ANC infiltrated COSAS Black consciousness movement are presently engaged in endeavours to create a revolutionary climate in the Western Cape. By exploiting issues such as increased transport tariffs, maintenance schemes for buildings, community problems etc., these organizations are fishing in troubled waters. To them Bishop Tutu sends the following telegram—

I can give further examples of Bishop Tutu and his South African Council of Churches’ attitude in the defence of accused persons who find themselves in Botswana at present. These are persons who are accused of stealing arms and ammunition. I will not be surprised if they are also members of the ANC, and the SACC is paying their legal expenses and also looking after them. I have referred to the ANC’s sympathies in regard to the Maputo raid and I would also like to refer to the fact that a certain Mr. Peter Moll who served a sentence for being a so-called conscientious objector and thereafter refused to do military service, was sent to South America by the South African Council of Churches to study the latest methods of nonviolent opposition to the Government, and this is one of the worst forms of civil disobedience.

Mr. Chairman, may I end this part of my introductory speech to call on all responsible individual members of member churches of the South African Council of Churches to seriously ask themselves for how long they are prepared to entertain and accept the fact that the secretary of the South African Council of Churches and/or that particular body favours or supports subversive elements and encourages the build-up of a revolutionary climate in South Africa. I ask them to seriously consider this because this Government finds it increasingly difficult to accept this situation any longer.

Ek wil ook graag na ’n ander aspek verwys wat betrekking het op ons veiligheidsituasie en dit is die S.A. Polisie se betrokkenheid op ons grense en in die operasionele gebied. Dit is nie algemeen bekend dat die landsgrense van Suid-Afrika oor ’n afstand van meer as 3 000 km op ’n 24-uur grondslag deur lede van die S.A. Polisie gepatrolleer word nie, met betrekking tot algemene polisie take en met betrekking tot die veiligheid van Suid-Afrika. Dit is ook eienaardig genoeg, mnr. die Voorsitter, by baie lede van die publiek nie bekend watter rol die S.A. Polisie in die operasionele gebied speel nie. Uit die aard van die saak wil ek nie die getalle polisiemanne en ons basisse vandag hier bespreek nie, maar ek wil dit tog graag onder die aandag van die Raad bring dat die S.A. Polisie in die operasionele gebied ’n baie belangrike rol speel as deel van die veiligheidsmagte. Die S.A. Polisie is intens betrokke by alle aksies van die veiligheidsmagte in die operasionele gebied binne Owambo hoewel nie as deel van die Weermag by ander operasies nie. In Owambo het die S.A. Polisie besondere polisiëringstake, opleidingstake met betrekking tot die plaaslike bevolking se opleiding as polisiebeamptes, die bewaking van belangrike mense, hoofmanne, Ministers ens. Die S.A. Polisie doen ook patrolliewerk in gebiede wat aan hulle toegewys is en hierdie patrolliewerk word onder meer deur voertuie onderneem. In die tydperk van 1 Junie tot 7 September was patrollies van die S.A. Polisie in 50 kontakte met Swapo terroriste betrokke met, in die meeste gevalle, ondersteuning deur lede van die Leër of die Lugmag. In hierdie 50 aksies waarin die S.A. Polisie as deel van hul patrolliewerk betrokke was, is 141 terroriste gedood, 23 terroriste gevang bo en behalwe ’n groot hoeveelheid wapens en ammunisie waarop beslag gelê is. Ek is baie dankbaar om ook te kan meld dat hoewel ons ongevalle onder ons veiligheidsmagte het waaroor ons almal baie jammer is, daar in hierdie tydperk geen lid van die S.A. Polisie gedood is nie, maar een lid van die S.A. Polisie en 16 van die spesiale konstabels van Owambo is gewond tydens hierdie operasies.

Ek wil ook graag ’n ander aspek uitlig wat aansluit by die vraag wat die agb. lid vir Berea my gevra het, naamlik wat die beeld van die S.A. Polisieman in die gemeenskap is en wat ons benadering ten opsigte van ons taakverrigting is. Ek wil graag aan die agb. lid sê dat ons beleid by die S.A. Polisie is dat die polisieman daar is om die publiek te dien binne die bepalings van die wetgewing wat ons werkverrigting vir ons aandui. Dit is in daardie gesindheid wat ons ons werk probeer doen. Ek wil een aspek daarvan uitlig en dit gaan oor onlusbeheer. Van tyd tot tyd kom daar onluste voor. Op die oomblik is dit baie stil waarvoor ’n mens dankbaar is, maar ons weet dat dit omstandighede is wat weer kan opduik. Daar is ook soms heftige en onnodige kritiek teen die S.A. Polisie. In hierdie verband wil ek graag vandag aan die agb. lid sê dat die afdeling van die S.A. Polisie wat met onlusbeheer te doen het uit hoogsopgeleide mense bestaan. Van daardie offisiere is by geleentheid oorsee gestuur om in ander lande na die jongste metodes en tegnieke ondersoek te gaan instel. Hulle het teruggekom en ons offisiere, onder-offisiere en ander lede van die Mag volgens die jongste metodes opgelei. Ons het die afgelope twee jaar en langer uit ons pad gegaan om te sorg dat ons lede die mees moderne hulpmiddels tot hul beskikking het in die bekamping van onlussituasies. Die manne is nie alleen opgeleide en gedissiplineerde mense nie wat met selfbeheersing hul werk moet doen nie, maar hulle het die mees moderne hulpmiddels tot hul beskikking. Vir skarebeheer word allerlei handwapens gebruik, nie pistole en vuurwapens nie, maar handwapens soos knuppels en karwatse. Hulle is ook opgelei in die gebruik van skilde, helms, traanrook, traangasgranate en spuitkannetjies. Die spuitkannetjie is een van die middels wat ek nog graag aan die agb. lid vir Houghton wil gee, mnr. die Voorsitter. Die niesmasjien is ’n uitstekende masjien wat ons gebruik en dit werk soos ’n born. Ek wil die agb. lid vir Houghton ook nog een dag naby een laat verbygaan. Ons gebruik allerlei nuwe plastiese en rubber koeëls, almal hulpmiddels wat deur die polisie gebruik word om die mins moontlike lewensverlies in ’n onlus-situasie te veroorsaak. Ons het ook ander moderne hulpmiddels soos kameras, video-apparaat, bandopnemers en luidsprekers. Ons neem so ’n situasie in sy geheel af want ons het ook al slim geword en ons weet van die kritiek wat na die gebeurtenis aan ons deur gelê kan word. Ons neem dus ons eie filmopname sodat ons dit vir die agb. lid vir Berea en die agb. lid vir Houghton persoonlik kan wys sodat hulle nie weer nodig het om na opnames van die oorsese televisiespanne asook ander kameraspanne wat ons nie so goedgesind is, te kyk nie. Ons kyk deurlopend na hierdie hulpmiddels en die uitrusting wat ons kan gebruik omdat ons daarop ingestel is om die maksimum effekti-witeit te handhaaf tydens ’n onlus-situasie met ’n absolute minimum van lewensverlies.

If you did that in 1976 you would have saved South Africa a great deal of damage.

Mnr. die Voorsitter, daardie agb. fid moet nie slim wees na ses jaar nie.

Yes, I know you were not there, even though you say “we”.

Ons sê steeds, mnr. die Voorsitter, hoewel ons daar is om die publiek te dien en hoewel óns ons werk met ’n minimum van geweld wil doen, ons tog aan lede van die publiek wil sê wat enigsins die gedagte in hul kop het om ’n onlus-of ’n onrus-situasie in Suid-Afrika te skep dat ons net so sterk as in die verlede sal optree indien dit nodig is en as dit in ’n gewelddadige situasie ontwikkel, sal ons onverbiddelik optree sonder aansiens des persoons. Hierdie twee dinge moet besef word want orde en wet moet gehandhaaf word. Ek wil egter aan die agb. lid vir Berea sê dat dit die gesindheid is waarin ons ons werk doen en dit is ook die voorbereiding wat ons in daardie verband doen. Ek is baie dankbaar om te sê dat ons, vanweë hierdie houding wat ons inneem en as gevolg van die manier waarop ons optree, pragtige dankbetuigings van lede van die publiek kry, uit die Swart-, Kleurlingen Indiërgemeenskappe en ek kan u verseker dat die Kommissaris in die afgelope twee jaar heelwat hiervan ondervind het. Ek kan dus die versekering gee dat ons die vertroue van die publiek in ’n toenemende mate ook op hierdie terrein geniet in vergelyking met ’n aantal jare gelede. Ons is almal baie dankbaar dat gemeenskapsleiers en meningsvormers in die gemeenskap met die houding van die Polisie asook ons optrede tevrede is terwyl hulle besef dat indien daar lede in die gemeenskap is wat slae soek, hulle slae sal kry. In daardie wete is hulle tevrede met ons benadering.

Ook op die terrein van misdaadvoorkoming wil ek aan agb. lede—en ook aan agb. lede aan hierdie kant van die Raad wat reeds oor hierdie onderwerp gepraat het—’n prentjie van sukses skets. Trouens, dit is ’n besondere mooi prentjie wat ek wil skets. Ons besef almal dat misdaad ’n gemeen-skaps probleem is en dat dit nie net ’n probleem vir die Polisie is nie. Daar word dus gedurig planne beraam deur die S.A. Polisie om ons en die publiek nader aan mekaar te bring sodat wedersydse vertroue opgebou kan word en sodat die gemeenskap sy rol kan speel om sy besittings te beveilig en om dit nie vir die misdadiger so maklik te maak om ’n misdaad te pleeg nie. In hierdie verband is daar in die afgelope twee jaar baie gedoen. Ongeveer twee jaar gelede het ons—en dit is veral op die speurtak onder bevel van genl. Visser van toepassing—begin met ’n program om misdaadbestryding op ’n gesonder grondslag te plaas as wat ons dit toentertyd gesien het. In elke afdeling is ’n senior polisie offisier spesiaal as misdaad-voorkomingsoffisier aangestel. Dit is sy plig om alle misdaadbestrydingsaksies in sy afdeling te beplan en te koördineer. Alle vertakkinge van die Mag word natuurlik hierby betrek. Hy moet ’n deeglike studie maak van die misdaadpatroon in sy afdeling en van daar moet hy sekere voorkomende stappe neem. Misdaadkonferensies word gereeld gehou op afdelingsvlak, distriksvlak en ook op stasievlak. By ons is dit noodsaaklik dat so gou moontlik nadat ’n misdaad gepleeg is die besonderhede daarvan onder soveel lede van die Mag se aandag gebring moet word as wat moontlik is. Sodoende kan die hele Mag, indien moontlik, op die uitkyk vir die besondere misdadigers wees. Daarom is ek baie dankbaar om te kan meld dat daar so baie van ons jonger lede is wat so begeester is dat hulle selfs wanneer hulle van diens af is spesiaal aan diens gaan en help om hierdie sake te ondersoek.

By misdaadkonferensies word soveel instansies as moontlik betrek, byvoorbeeld verkeersafdelings, provinsiale inspekteurs, die Spoorwegpolisie, die S.A. Weermag en enige ander instansie wat volgens die oordeel van die Polisie ’n bydrae kan lewer. Dit geld byvoorbeeld vir die skakelkomitee waarna die agb. lid vir Hillbrow verwys het. Ek kan die agb. lid vir Hillbrow net kortliks daarop wys dat daardie komitee se pogings tog goeie vrugte afwerp in die gebied van Hillbrow. Daar is nie ’n besondere toename in misdaad daar nie. Dit beteken egter nie dat die situasie nie ernstig is nie. Dat daar geen besondere toename in misdaad nie, is onder meer ook as gevolg van daardie komitee se bydrae op die skakelgebied.

Polisie-optrede wissel ook na gelang van omstandighede. Nou vra agb. lede dikwels, veral agb. lede aan die oorkant, vir die herinstelling van „the bobby on the beat”. In die eerste instansie wil ek graag weet waar ons hom moet kry. Ons het net nie genoeg polisiemanne beskikbaar nie. Ons beraam egter planne. Ons huil nie op mekaar se skouers omdat daar so ’n tekort is nie. Die agb. lid het gesê dat daar op ’n gegewe dag by die polisiestasie in Hillbrow ’n tekort van 43% was. Dit is waarskynlik korrek. Ek is nie verbaas om dit te hoor nie. Alles in ag genome is dit waarskynlik korrek. Dit beteken egter nie dat daar in die totale sterkte by daardie stasie ’n tekort van 43% is nie. Maar op die gegewe dag was daar ’n tekort van 43% in die normale getal manne aan diens in vergelyking met die totale sterkte van daardie stasie. Ons beraam egter planne.

’n Ander aspek is dat die misdadigers ook slimmer geword het. Hulle gaan mos nie ’n misdaad pleeg voor ’n polisieman in uniform nie. As hulle egter nie weet dat daar iewers in die straat ’n polisieman is nie, sal hulle die misdaad pleeg. Die gevolg is dat baie polisiemanne in voorkomingsaksies—ek sal later meer daaroor te sê hê—in burgerdrag diens doen. Hulle doen dit te voet of in voertuie. Hulle doen dit selfs in groter of kleiner groepies, in burgerdrag of andersins. Ons gebruik ook by geleentheid, veral in die digbevolkte gebiede, studente van die verskillende Polisie-opleidingskolleges om veral oor naweke met voorkomingsaksies te help.

Ten opsigte van die betrekking van die publiek by polisie-aktiwiteite is ’n verder funksie van die misdaadvoorkomingsofflsiere om by wyse van praatjies aan verskillende groepe voorligting aan die gemeenskap te gee, om materiaal in die vorm van pamflette voor te berei, om uitstallings te reël, om die nuusmedia oor bepaalde sake in te lig en hul samewerking te verkry, en om die gemeenskap op hierdie gebied meer bewus te maak. Filmmateriaal word gebruik by die voorligtingspraatjies wat gelewer word.

Dan is daar besondere aksies wat ek wil identifiseer. In die afgelope jaar het ons in samewerking met die Raad vir Bejaardes baie gedoen om die senior burgers van ons land in te lig—dit is nou nie die agb. lede aan die oorkant nie—oor die gevare …

Helen excluded.

Ja, die agb. lid vir Houghton uitgesluit. Daar word baie gedoen om hierdie mense in te lig oor die gevare waaraan hulle in sekere omstandighede blootgestel word en om hulle te oorreed om basiese voorsorgmaatreëls vir hul eie veiligheid te tref, byvoorbeeld om hul deure te sluit; om vensters wat nie van diefwering voorsien is nie, op knip te hou; om nie sommer ’n deur vir enigiemand oop te maak nie; om sover moontlik in groepe te stap; om nie aan die einde van die maand wanneer hulle hul pensioen gaan trek, die geld by hulle te hou nie, maar om dit in ’n spaarrekening te deponeer en so min moontlik geld by hulle te hou. Ons gaan sien die ou mense daaroor. Ons doen voorsorgmaatreëls aan die hand by wyse van pamflette. Weet u, Meneer, hoe dankbaar die senior burgers is vir hierdie besondere belangstelling aan die kant van die polisie? Ons vergeet ook nie die dames en die kinders nie. Ons is ook besig met ’n program van voorligting vir dames en kinders. Pamflette en boekmerke word uitgereik waarop ook voorsorgmaatreëls met betrekking tot hul veiligheid vir hulle uitgespel word. Ons is besig om derduisende van hierdie pamflette met betrekking tot dames en kinders voor te berei vir verspreiding in die nabye toekoms.

Ek wil op ’n verdere faktor wys waarom ons misdaadvoorkomingsaktiwiteite in Suid-Afrika besonder geslaag is en ’n vermindering van die misdaadsyfer bewerkstellig het. Ek verwys na die rol wat die nuusmedia in dié verband speel. Danksy die inisiatief wat die polisie aan die dag lê, word as deel van die beplanning oor die afgelope twee jaar waarna ek verwys het, die koerante aangemoedig om gereeld wenke in verband met voorkoming van misdaad te publiseer. Dit word selfs gedoen in koerante wat slegs in ’n plaaslike gebied beskikbaar is. Dit word deur beide die plattelandse koerante en die nasionale koerante gedoen. ’n Mens kry dit onder opskrifte soos „Wenke vir kinders”, „Tips to cut crime”, „Wees voorbereid”, „Gebruik ’n loergaatjie”, „Vermy donker strate”, ens. Dan is daar ook byvoorbeeld nog „Police file”. In ’n plaaslike koerant in Wes-Transvaal verskyn daar elke week seker drie tot vier van hierdie klein brokkies advies wat dwarsdeur die koerant versprei is. Selfs tussen die advertensies kry ’n mens die brokkie advies dat as jy op vakansie gaan, jy jou melkbestelling moet kanselleer, ens. Dit alles word daagliks gedoen.

Ons amptelike benadering is om so gou moontlik soveel inligting as moontlik aan die Pers beskikbaar te stel. Die Pers doen baie moeite vir ons in dié verband. ’n Verskeidenheid van koerante het ook misdaadver-slaggewers wat werklik uit hul pad gaan om so gou moontlik ná ons die inligting aan hulle beskikbaar gestel het, dit in volledige berigte in hul koerante geplaas te kry en om dit in perspektief te stel. Hierdie dinge help ons besonder baie met misdaadvoorkoming. Agb. lede sal in die afgelope paar jaar en veral onlangs opgemerk het hoeveel positiewe berigte in ons koerante verskyn oor die polisie se pogings tot misdaadvoorkoming. ’n Mens sien omtrent nie meer ’n negatiewe berig daaroor nie, behalwe wanneer enkele agb. lede oorkant so ’n bietjie „dorp toe” gaan. Aan die kant van die koerante kry ’n mens dit deesdae baie min. Selfs sommige van die munisipaliteite versprei maandeliks misdaadvoorkomingswenke saam met hul wateren ligrekeninge. Dit is mos pragtige vordering wat gemaak is.

Ek wil kortliks ’n bietjie misdaadstatistiek verstrek ten einde die feit so ’n bietjie uit te lig dat daar ’n besondere afname was as ’n mens kyk na die eerste vier maande van die jare 1979, 1980 en 1981 onderskeidelik. In Januarie 1979 was daar 175 000 misdrywe, in Januarie 1980 148 000 en in Januarie 1981 144 000.

Is that for violent crimes?

Ja, dit is nou misdrywe in groepe A en B. Ons is nou nie besig met die agb. lid se groot probleme van instromingsbeheer en dergelike nie, maar met misdaad. Dit is misdaad waarmee die Speurtak en ander lede van die polisie normaalweg gemoeid is. Dit is nie normaalweg ons taak om oor instroming beheer uit te oefen nie. Dit word ook deur ander mense gedoen. In Februarie 1979 was daar 170 000 misdrywe wat in Februarie 1981 gedaal het tot 141 000. Kom ons kyk na die syfers vir Aprilmaand. In April 1979 was die syfer 185 000. Dit is nou in ronde syfers. In April 1981 was die syfer 128 000. Dit alles is in groot mate te danke aan van die dinge wat ek geskets het, wat gedoen word om die publiek en die polisie saam by misdaadvoorkoming betrokke te kry.

’n Ander interessante verskynsel is dat waar ernstige misdaad in die verlede ’n stygende tendens getoon het, daar terselfdertyd ’n afname in regsvergrype was, en anders om. Uit die syfers vir die afgelope maande blyk dit egter dat daar nie net ’n afname in misdrywe was nie, maar ook in regsvergrype. Ondanks die bewering dat misdaad in die Republiek van Suid-Afrika ernstige afmetings aanneem—ons word soms voorgehou as ’n land met van die afskuwelikste misdaadsyfers in die wêreld—moet ek darem sê dat die vergelykbare syfers in ander ontwikkelde lande soos die VSA en die Bondsrepubliek van Duitsland interessant is. Oor die afgelope 10 jaar het die VSA ’n toename in misdade van 38% gehad. In die Bondsrepubliek van Duitsland was daar ’n toename van 47%. In die RSA was daar egter ’n afname van 4%. Dit nieteenstaande die feit dat die ander hoogsontwikkelde lande is, lande met ontwikkelde bevolkings. Hierdie vergelykings is gebaseer op ’n eenheidbevolkingsgroep wat die enigste manier is waarop misdaadsyfers vergelyk kan word. Die prentjie is dus glad nie so donker nie.

Laat my enkele ander syfers aanhaal wat op rekord geplaas behoort te word waar ons tog met ’n suksesverhaal te doen het. Ek verstrek hierdie gegewens omdat die agb. lede hul besondere bekommernis met my deel. Ek verwys weer eens na ’n vergelykende studie, die keer aan die hand van ’n verslag van die FBI van die VSA. Dit is ’n vergelykende studie vir die jare 1979-’80 en 1980-’81. In die geval van roof was daar in 1979-’80 in die VSA ’n toename van 20% teenoor ’n toename van 5% in Suid-Afrika. Vanjaar was daar ’n afname van 7% in Suid-Afrika. Wat verkragtingsake betref, was daar in die VSA ’n toename van 9%, teenoor ’n toename in Suid-Afrika van 5% in 1979-’80, en 2% vanjaar. In die geval van ernstige aanrandings was daar in die VSA ’n toename van 8%, teenoor ’n toename in Suid-Afrika van 5% in 1979-’80 en ’n afname van 4% vanjaar. Wat moord betref, was daar in die VSA ’n toename van 7% teenoor ’n toename in Suid-Afrika van 17% in die ooreenstemmende jaar en slegs 1% vanjaar. Wat huisbraak betref, was daar in die VSA ’n toename van 14% teenoor ’n toename by ons van 1% verlede jaar en ’n afname van 7% vanjaar. Dit is te danke aan die publiek se betrokkenheid by die polisie. In die geval van diefstal was daar in die VSA ’n toename van 8% teenoor ’n toename by ons van 5% verlede jaar en ’n afname van 1% vanjaar. Wat motordiefstal betref, was daar in die VSA ’n toename van 26% teenoor ’n toename by ons van 1% in 1979-’80 en ’n afname van 0,1% vanjaar.

But our prison population pro rata is much higher than theirs.

Sir, that hon. member has “prison population” on her brain. As sy net ons „prison population” uit haar kop kan kry, kan ons ook so ’n bietjie oor ander dinge gesels.

Ek wil maar net aandui dat ook op hierdie terrein die Polisie ’n sukses verhaal het om aan die publiek te vertel sodat die publiek vertroue in die Polisie kan hê in die uitvoering van hul pligte. Ons lewer die resultate en dit is gegrond op harde werk, navorsing en die beste moderne metodes wat aangewend kan word. Daarom kan ek die agb. lid vir Musgrave die verdere versekering gee dat …

The member for Berea.

Verskoon my. Ek bedoel die agb. lid vir Berea. Ek is bly die agb. lid vir Houghton het nou aan iets anders gedink as aan die „prison population”. Ek laat dit daar.

If the police could stop having to worry about pass laws, they could do even better against serious crime.

Mnr. die Voorsitter, die agb. lede oorkant is altyd so bekommerd oor die situasie in Soweto. Soweto word altyd aan die wêreld voorgehou asof dit nou die totale prent van Suid-Afrika is. As die agb. lede die moeite wil doen—ek weet hulle sal die moeite doen—moet hulle die polisiestasie by Soweto besoek. Die agb. lid vir Soweto … [Tussenwerpsels.] Ek bedoel die agb. lid vir Houghton. Sy moet met haar volgende besoek aan Soweto by brigadier Van Eyk gaan tee drink. Ek sal reel dat hy ook koekies beskikbaar het en haar mooi ontvang, wat hy in elk geval altyd doen. Sy moet net daar gaan hoor watter pragtige werk die afdelingskommissaris, senior offisiere en elke lid van die Mag doen om daardie totale gemeenskap van baie meer as een miljoen mense se samewerking te kry. Ongeveer drie weke gelede het die afdelingskommissaris meer as 300 van hierdie Swart, Kleuringen Indiërleiers en meningsvormers van oor die hele gemeenskap as sy gaste ontvang by sy hoofkwartier, Protea. Hy het ook ander pogings aangewend, maar ek lig net dié een uit. Hy het die Swart polisieorkes daar gehad. Hy het die liggaamopvoedingsvertoongroep van Hammanskraal daar gehad. Hy het die mense ge-„wine” en ge-„dine” van ’n kant af met die beste whisky beskikbaar. Meneer, u moet die kommentaar hoor van daardie meningsvormers, die dankbaarheid wat hulle teenoor ons betuig dat ons op só ’n wyse vir mekaar deure oopmaak dat die gemeenskap en die polisie kan saamwerk soos hulle dit wel doen. Ek het ongeveer tien dae gelede ook saam met die kommissaris en ander senior offisiere Soweto besoek. Ek het daar ’n welwillendheidsbesoek afgelê en drie adjunk-Ministers met my saamgeneem. Ek ken toevallig Soweto taamlik goed. Dit is nie vir my ’n vreemde plek nie. Ek het gekyk na al die ontwikkeling wat op die gebied van behuising aan die gang is. Ek weet nie hoe lank gelede die agb. lid vir Berea en die ander agb. lede daar was nie, maar daar vind in Soweto nuwe ontwikkeling plaas by Selection Park, Beverley Hills en elders. Dit is ontwikkeling wat vergelyk met die beste middelklas woonbuurte. Die strate is klaar geteer voordat die huise gebou word. Die infrastruktuur word aangelê voordat die huise gebou word. Die gemiddelde klas huise wat daar gebou word, is huise van tussen R18 000 en meer as R30 000. Dan is daar enkele woonbuurte waar die mense self bou. In Beverley Hills, byvoorbeeld, staan sekere huise van R80 000, R90 000 en R100 000. In elk geval, ons was ook daar as gaste van brigadier Van Eyck. Weer eens was ons daar saam met ’n groot groep meningsvormers en leiersfigure uit Soweto. Dit was net ’n welwillendheidsbesoek. Ek maak met groot dankbaarheid melding van hierdie pragtige werk wat nie net in Soweto nie, maar dwars-deur Suid-Afrika gedoen word deur polisieoffisiere en lede van die Mag om meningsvormers van die ander gemeenskappe met ons saam te neem in die bekamping van misdaad en in die hantering van ’n onrussituasie wat kan ontwikkel. Indien dit uiteindelik ’n onlussituasie word, sal hulle dit dan ook kan hanteer.

Laat my op Soweto terugkom. In die tydperk van Januarie tot Julie 1981 teenoor die ooreenstemmende tydperk van 1980 was daar in moordgevalle ’n afname van 15%, in roof ’n afname van 3%, in gewapende roof ’n afname van 11%, en in ernstige aanrandings ’n afname van 8%. Dit is maar enkele voorbeelde wat ek uitlig net om vir agb. lede te wys watter vordering daar is in ’n groot stedelike gebied soos Soweto.

There are two murders and three rapes per day.

Yes, but I can give the hon. member the figures for Detroit too. The picture there looks just as ugly. I can give the hon. member figures for other world cities too, and the picture is just as ugly.

Vir New York.

Ja, New York is nog ’n voorbeeld.

Ek wil vir die agb. lid vir Hillbrow sê dat ek spesiaal ook ’n bietjie na sy gebied laat kyk het omdat dit ’n besondere gebied in Johannesburg is. Daar was geen noemens-waardige op-of afwaartse neiging in die misdaadsyfer vir Hillbrow gedurende die afgelope jaar teenoor die vorige jaar nie. Met die beskikbare personeel en die metodes wat aangewend word, word die syfers relatief konstant gehou.

Daar is ’n laaste onderwerp wat ek graag by hierdie geleentheid wil behandel. Dit gaan oor die kwessie van salarisse en diensvoorwaardes. Die agb. lid vir Berea was so onvriendelik om te verwys na die „appalling attitude of the Minister”. Hy het gesê ek sit en slaap en hy het in sy lewe nog nie so ’n vrot Minister gesien as wat die Polisie deesdae het nie. Mnr. die Voorsitter, ek gun die agb. lid die byvoeglike naamwoorde wat hy hier wil kwytraak. Dit is vir hom maar net ’n taaloefening, maar dit is mos nie my skuld dat hy ’n Rip van Winkel is nie. Dit is mos nie my skuld dat die agb. lid met ’n klomp ou syfers daar sit nie. Dan staan hy daar ewe gesaghebbend en na aanleiding van ’n klomp ou syfers voeg hy my ’n klomp byvoeglike naamwoorde toe. Weet u, Meneer, in die afgelope twee jaar, of minstens in die afgelope jaar—laat my hom nie te na kom nie— het die agb. lid my nog nie een keer gevra om hom bietjie my lêer te wys of vir hom te sê wat polisiemanne nou werklik kry van konstabel tot generaal nie. Ek sal die gegewens verstrek tot by die Minister as hy dit wil hê.

Dit is dan geheim.

Nee, dit is nie ’n geheim nie, maar geen enkele lid van die Opposisie het al ooit die moeite gedoen om vir my of die kommissaris te vra vir volledige besonderhede met betrekking tot die salarisse en diensvoorwaardes van die polisie nie. Hulle stel nie belang nie. Hulle wag tot die Begrotingspos Polisie aan die beurt kom en dan luister hulle gou so hier en daar na ’n paar storietjies en staan hulle hier jaar na jaar op om dit dan hier te opper. Ongelukkig vir die agb. lid vir Berea het hy hier met ’n klomp ou syfers gekom en nou verkeer hy in groot verleentheid. Die agb. lid is egter ’n aangename lid.

Nee, nee. [Tussenwerpsels.]

Kom ons aanvaar nou maar dat hy as regsgeleerde bona fide belangstel in die doen en late van die S.A. Polisie.

Wat van die toespraak wat hy aan die Pers gegee het, gebaseer op die verkeerde syfers?

Ja, dit is onvergeeflik. As die agb. lid dit gedoen het, glo ons nie meer hy is so vriendelik nie. Ek wil graag die volgende besonderhede met betrekking tot salarisse en diensvoorwaardes tot die Komitee se beskikking stel. Laat my net vir agb. lede sê waarom ek in die afgelope weke die standpunt ingeneem het, met die ondersteuning van die kommissaris en die ander verantwoordelike offisiere, om nie meer die salarisskale en diensvoorwaardes van die polisie volledig te publiseer nie.

Hoekom nie?

Ek sal vir die agb. lid sê. Wat was my ondervinding oor die afgelope twee jaar as Minister van Polisie? Dit was net ’n ongelukkige ondervinding. Al die salarisaanpassings verlede jaar en vanjaar is volledig deur ons gepubliseer. Ons het die besonderhede in Servamus gepubliseer wat ons amptelike blad is. Laat my terloops daarna verwys. Servamus is ’n pragtige blad en die redakteur en sy redaksie het onlangs ’n besondere toekenning ontvang in die Perswêreld van Suid-Afrika vir hierdie blad van ons. Daarin publiseer ek hierdie soort besonderhede vir die inligting van lede van die Mag. Ek gaan nie in die eerste instansie na die nasionale koerante of ander media om vir polisiemanne te sê wat hul salarisse en diensvoorwaardes is nie. Dit word departementeel deur die kommissaris gedoen en ek as Minister publiseer dit in ons blad en sê dit vir hulle in die openbaar. Dit is ook gedoen. Hierdie jaar nog is dit so laat as Aprilmaand en Meimaand gedoen. Desnieteenstaande het geen enkele agb. lid van die Amptelike Opposisie ooit navraag daaroor gedoen nie. Wat egter vir my so tragies was, was dat behalwe vir ’n enkele uitsondering ook geen joemaliste belang gestel het om daardie amptelike syfers en besonderhede wat in Servamus gepubliseer word, oor te neem en in hul koerante te publiseer nie. As daar egter iewers ’n storie met betrekking tot ons salarisse en diensvoorwaardes opgetel word, word daar wel navraag gedoen en word ek vir kommentaar gevra. Dan lewer ek te goeder trou kommentaar daarop aan die joemalis wat my skakel, maar wat dan gebeur, is dat die joernalis die agb. lid vir Berea skakel en ek die volgende dag deur die agb. lid in ’n koerant beswadder word oor navrae wat aan my gerig is. Dit is mos nie „playing the game” nie.

Wanneer was dit?

Ek kan die agb. lid voorbeelde gee uit die Rand Daily Mail en ander koerante. Ek het dit net nie by my nie. Die agb. lid weet mos hoe graag hy reageer wanneer die koerante hom bel oor salarisse en diensvoorwaardes. Dan vertel hy mos vir hulle watter vrot Minister die Polisie het. Die agb. lid weet mos. Dan geniet hy dit, maar waar ons nou met mekaar praat, sal hy sy medisyne moet vat.

Ons het die stadium bereik waar ons besluit het om nie langer vir mense kwaad te wees nie. Al wat die S.A. Polisie, die lede van die Mag, nou sê, is dat hulle moeg daarvoor is—en hulle het my hulp in dié verband gevra—dat hul salarisse en diensvoorwaardes gedurig aan die groot klok gehang word. Daar is nie nog ’n departement waaroor sulke navrae gedoen word nie. Niemand vra ooit wat die salarisse is in die Departement van Waterwese, die Departement van Gesondheid, Welsyn en Pensioene of ander departemente nie. Hulle wil dit egter altyd van die Polisie weet. Dit het ook in die afgelope jaar die mode geword, ook in die politiek, om altyd van die Polisie se salarisse en diensvoorwaardes ’n politieke speelbal te maak, veral teen begrotingstyd en voordat die Begrotingspos Polisie hier bespreek word.

Dan word daar uitgebasuin dat die aanvangsalaris van ’n beampte wat net st. 8 het, die aanvangsalaris is van ’n konstabel in die Mag en dat dit tragies klein is. Die agb. lid vir Berea voeg egter nie daarby hoe klein die aantal manne is wat met ’n st. 8 kwalifikasie in diens geneem word teenoor die aantal met ’n st. 9 kwalifikasie en met ’n matrieksertifikaat nie. Hy sê nie ook terselfdertyd vir die nuusmedia dat, hoewel dit die aanvangsalaris is vir ’n man met ’n st. 8 kwalifikasie, hulle ook moet kyk na die aanvangsalarisse van manne met ’n st. 9 kwalifikasie en met ’n matrieksertifikaat nie. Dit word verswyg. Daar sal ook nie vir die publiek gesê word dat die aanvangsalaris van die man met ’n st. 9 kwalifikasie of ’n matrieksertifikaat presies dieselfde is as die aanvangsalaris in die res van die openbare sektor nie. Al hierdie dinge word weggelaat.

Waar is jou voorbeelde?

Ja, ek kan sien die agb. lid kry swaar. Die agb. lid gaan nog sweet vanmiddag. Daar is ander agb. lede wat ook vir hom sit en wag.

Mnr. die Voorsitter, laat my die besonderhede gee. In die afgelope twee jaar was daar reeds vier salarisverhogings of salarisaan-passings vir die S.A. Polisie. Laat my enkele persentasies gee—ek wil nie die skale en dergelike gee nie. In die afgelope twee jaar tot en met die aanpassing van Juliemaand wat reeds in werking is, is die Blanke se beginsalaris gemiddeld met 56,45% verhoog en sy maksimumsalaris met ’n gemiddelde van 36,19%; die Indiërs en Kleurlinge se beginsalarisse is verhoog met ’n gemiddelde van 51,32% en hul maksimumsalarisse met ’n gemiddelde van 41,42%; en die Swarte se beginsalaris is verhoog met ’n gemiddelde van 59,88% en sy maksimumsalaris met ’n gemiddelde van 43,81%.

Mnr. die Voorsitter, is dit nou „minimal”, is dit nou „appalling”, en al die ander byvoeglike naamwoorde wat die agb. lid gebruik het?

If one starts off from a bad base, percentages do not mean anything.

Laat my ander voorbedde gee. Die maksimumsalaris van ’n konstabel is vanaf 1979 tot Juliemaand vanjaar verhoog met R1 320. Ek praat nou net van salarisskale en nie van toelaes en dergelike nie. Die aanpassings tot Juliemaand het juis net betrekking op die range van konstabel tot kolonel. Die agb. lid het die beskuldiging gemaak dat die verhouding tussen die senior en die laer range nie korrek is nie.

Die jongste aanpassings het juis betrekking slegs op die range van konstabel tot kolonel.

[Onhoorbaar]

Ja, die senior range is nie in die aanpassing van Juliemaand bevoordeel nie. Vanaf die rang van sersant tot by die rang van luitenant-kolonel was daar oor die afgelope twee jaar aanpassings van die maksimumskale van tot R6 345. Dit is nou oor twee jaar. Kan die agb. lid ’n voorbeeld gee van enige ander organisasie in die openbare sektor wat ten opsigte van die salarisse van sy personeel op soortgelyke syfers kan wys? Ek sê dit met groot dankbaarheid in my hart want ’n klomp mense het hieraan gewerk. Die Regering het aandag hieraan gegee, asook die Kommissie vir Administrasie, die Tesourie en verskeie agb. lede aan hierdie kant van die Raad. Dit is ’n groot span mense wat hulle saam met die polisie beywer het om hierdie dinge reg te kry. Ons het salarisskale en vertrekpunte ingestel wat ons in die verlede as onmoontlik sou beskou het.

Praat u nou van die jongste aanpassings?

Ek praat van die aanpassings tot en met Juliemaand, die aanpassings wat tans in werking is. Die agb. fid het hierdie syfers nie. Dit is syfers wat in werking getree het ná die syfers wat hy daar het. Dit is dus die huidige posisie.

Laat my net ’n enkele voorbeeld gee. ’n Luitenant-kolonel se maksimumsalaris was R13 200 en dit is nou in ’n tydperk van twee jaar verhoog tot R19 545. Dit is dus verhoog met R6 345. Dit is mos ’n wesenlike verhoging. Daarom kan ek die agb. lid die verse-kering gee dat dit baie, baie beter met die polisie gaan. Ons het pragtige vertrekpunte waarop ons vorentoe tot groot voordeel van al die manne in die Mag kan bou.

Meneer, my tyd is baie beperk. Laat my verder gaan. Ons het vir lede van die Mag diensvoorwaardes aangepas en moontlik gemaak wat na my mening pragtig is. Weet u, Meneer, hoe lank dit voorheen gevat het vir ’n man om luitenant te word? Daar is oud-lede van die Mag in die Raad en hulle weet. ’n Goeie man wat sy eksamens geslaag het en bo gemiddelde diens gelewer het, het met die grootste moeite binne tien jaar offisier geword. Wat is tans die posisie? Nou kan ’n man met ’n matrieksertifikaat na vier jaar ’n offisier in die Polisie wees. Hy kan aan die einde van sy eerste jaar sy eerste eksamen skryf en as hy slaag, kan hy die jaar daarna tot sersant bevorder word. Aan die einde van sy tweede jaar kan hy sy volgende eksamen skryf en in die jaar daarop tot Adjudant-offisier bevorder word. Aan die einde van sy derde jaar kan hy sy nasionale diploma skryf en teen ongeveer die einde van sy vierde jaar, as matrikulant, tot luitenant bevorder word. Tussen vier en vier en ’n half jaar kan so ’n man dus mits hy hard werk, ’n goeie gemiddelde van diens lewer en sy eksamens slaag, tot luitenant bevorder word. Dit is mos ’n pragtige verandering. Hoekom vra die agb. lid my nie hieroor uit nie. As hy dit wil doen, kan ek hom die gegewens gee en kan hy dit vir die mense in sy kiesafdeling gaan sê.

Ons het verlede jaar ’n stelsel ingevoer om dit vir polisiebeamptes moontlik te maak om polisiemanne te bly. Hoeveel duisende lede van die Mag is daar wat nie die Mag wil verlaat nie, maar om een of ander rede naderhand in ’n doodlooppaadjie kom wat dit vir hulle nie moontlik maak om langer in die Mag te bly nie? Ook in dié opsig het ons pragtige dinge gedoen om dit vir daardie manne moontlik te maak om te bly. ’n Term wat ons nou gebruik, is „vry bevordering”. Dit is ’n tipe bevordering wat ons verlede jaar in werking gestel het, waar ’n man byvoorbeeld in sekere omstandighede na sersant of adjudant-offisier bevorder word sonder dat hy sy eksamens geslaag het. Ook op daardie basis kan ’n man nou na sersant of adjudant-offisier vorder, en al bly hy ’n adjudant-offisier, gaan sy salarisstruktuur nou deur tot ’n peil waar dit hom bring na dieselfde vlak as die maksimum vir ’n kaptein. As hy sy kant bring, behoort hy teen ongeveer 38-jarige ouderdom op die maksimum van ’n kaptein te wees. Hy is nog ’n adjudant-offisier, en hy wil in die polisie bly. Hy is ’n goeie polisieman. Hierdie manne is die steunpilare van die Polisiemag, en ons maak dit vir hulle moontlik om in die polisie te bly.

Why are you so secretive about this?

I am not secretive about this; I shall tell hon. members this any time of the day, if they just want to know it, but they are never interested. [Interjections.]

Mnr. die Voorsitter, in die geval van ons manne wat vir ’n graad wil studeer, het ons aanpassings gemaak soos hulle in hul graad-studies vorder. Aanpassings word gemaak in hulle eerste, tweede en derde jare, en binne ’n tydperk van drie jaar kan so ’n persoon vorder na offisiersrang, na die rang van luitenant. Dit geld ook vir gegradueerdes wat by die Mag aansluit—dit is nou in die niefunksionele stroom, byvoorbeeld. Binne ’n tydperk van drie en ’n half jaar is so ’n gegradueerde ’n offisier. Dit is alles dinge waarvoor ons voorsiening gemaak het.

Daar is nog iets wat ons in die jongste tyd na samesprekings met die Kommissie vir Administrasie kon regkry. As ’n man nou sy eerstejaar-eksamens slaag vir die Nasionale Sertifikaat, ontvang hy R500 in kontant, as aansporing en beloning vir die harde werk wat hy gelewer het. As hy in sy Nasionale Hoërsertifikaat slaag—dit is in die tweede jaar van sy diploma—ontvang hy R750 in kontant. As hy in sy Nasionale Diploma slaag—dit is die derde jaar, wat iemand met ’n matrieksertifikaat toelaat om tot ’n offisier bevorder te word—ontvang hy ’n kontant-bedrag van R1 000. Dit is voordele wat nou vir die manne geskep is.

Publicize it in the schools.

Hierdie dinge val nie sommer uit die lug nie. Daar is gepraat van „hierdie vrot Minister”, maar ek wil aan u sê dat ek en die Kommissaris en ander manne in die Mag nag en dag werk om hierdie voordele te beding, om die samewerking van mense te verkry en om meriete te bepaal. Dan is daar nog iets wat ons reggekry het, en wat baie belangrik is. Dit is ’n tegniese saak waarop ek nie in besonderhede wil gaan nie, maar dit kom in kort daarop neer dat ons in die Suid-Afrikaanse Polisie vir die eerste keer dit reggekry het om vyf posvlakke daar te stel. In die praktyk beteken dit dat alhoewel ons meer range mag hê, ’n rang nie noodwendig ’n posvlak is nie. Die mense in ons personeelbestuur praat van posvlakke, en ons het nou vyf posvlakke verkry wat vergelykbaar is met die res van die openbare sektor. Dit beteken dat, alhoewel daar meer range as posvlakke is, ’n man nie meer by die maksimum van sy skaal hoef stil te staan omdat daar nie vir hom ’n bevorderingsmoontlikheid is nie. Ons kan tog nie almal kolonelle maak nie; daar moet tog ook luitenant-kolonels, majoors en ander wees. Ons moet tog ’n balans behou tussen offisiere en die meer junior manskappe, tot by die konstabel. Nou hoef ’n man egter nie meer stil te staan wanneer hy aan die einde van ’n sekere salaris-struktuur kom nie. Hy bly nog steeds in dieselfde rang, maar dan betree hy die salaris-struktuur van die hoër rang as wat hy is, met die gevolglike finansiële voordeel. Weet u, Meneer, hoeveel duisende rande dit vir lede van die Mag per jaar sal beteken? Ek dink nie dit is nou nodig dat ek meer besonderhede verskaf nie; ek kan net aan agb. lede die persentasiesyfer noem. Ek het reeds gewys op die maksimum verbetering wat ’n man op sy salaris oor die afgelope twee jaar gekry het. As ons nou hierdie nuwe stelsel, wat ongeveer tien dae oud is, in werking stel, en dit projekteer oor ’n tydperk van ses of sewe jaar, soos dit op so ’n persoon van toepassing sal wees, sal dit beteken dat die maksimum gemiddelde verhoging van 36% na 49% verhoog sal word. Daarom sê ek aan die agb. lid vir Berea dat daar vandag gelukkigheid in die Polisiemag is. Daar is gelukkigheid by die manne, daar is gelukkigheid by hul vrouens en daar is gelukkigheid by hul kinders …

Ek hoop u is reg.

… want die manne word ’n ordentlike salaris betaal en hulle het ordentlike vorderingsmoontlikhede.

It is high time!

Kom ons gee vir u enkele syfers. Weet agb. lede hoe ons werwing oor die afgelope paar maande lyk? In die tydperk Julie tot September 1979 het ons 185 nuwe aansoeke van Blanke mans ontvang, terwyl die ooreenstemmende syfer vir 1980 236 en vir 1981 413 was.

As die salarisse bekend gestel was, sou daar nog meer gewees het.

Ja, maar as die hond nie gestop het nie, het hy die haas gevang! [Tussenwerpsels.] Laat my toe om die syfers met betrekking tot nuwe aansoeke deur dames te verstrek. Oor dieselfde tydperk was daar in 1979 19 aansoeke, in 1980 48 en vanjaar reeds 69. En, Meneer, as die agb. lid vir Houghton net een keer in haar lewe in hierdie Pos sal opstaan en van haar kant ook ’n bydrae sal lewer deur vir die dames van Suid-Afrika te sê: „Daar is ’n pragtige Mag, met ’n pragtige uniform, met pragtige salarisse en aangename werk, wat soms gevaarlik is; ek moedig julle aan om daar aan te sluit,” dan sal hierdie syfer ook nog styg.

You should improve the uniform.

Maar nou trek die agb. lid haar neus op.

No, but I do not like the uniform. [Interjections.]

Ja, Meneer, en ek sal aan die polisiedames gaan sê dat sy haar neus optrek daarvoor.

Meneer, ek wil ook ’n paar syfers verstrek in verband met aansoeke om herindiensneming. Oor dieselfde tydperke in 1979, 1980 en 1981 was die syfers ten opsigte van Blanke mans 181, 139 en 295. Ek noem hierdie feite om u gerus te stel en om aan te dui dat ons vandag ’n gelukkige Polisiemag het—en agb. lede kan dit vir die manne gaan vra. Daar is baie redes hiervoor, behalwe dié wat ek reeds genoem het. Ek sal enkeles daarvan nader identifiseer.

Een van die redes is die meer positiewe en dinamiese bekendstelling van die Suid-Afrikaanse Polisie onder andere deur ons Afdeling Openbare Betrekkinge, onder andere deur ons tydskrif Servamus, onder andere deur ons werwingsoffisiere, maar ook deur ons media in die algemeen. Agb. lede kan maar na ons koerante kyk, en na ons media in die algemeen. Ek praat nie van die enkele pap wiele wat ons langs die pad kry as gevolg van ’n negatiewe berig nie. Ek is dankbaar vir hierdie ondersteuning en vir hierdie mooi projektering van die beeld van die Mag. Maar, Meneer, die belangrikste rede vir hierdie positiewe gees teenoor die Mag is onder andere ook te wyte aan die algemene suksesvolle optrede van die Suid-Afrikaanse Polisie self, op soveel terreine.

Tesame met die verbeterde salaris-en diensvoorwaardes en die intensiewe werwingsveldtogte is daar dus ’n totale prent wat ek graag vanmiddag aan die agb. lid vir Berea verskaf, sodat hy meer gemoedsrus kan kry. Ek hoop dat die agb. lid, wanneer hy weer sien dat daar salarisaanpassings of verbeterde diensvoorwaardes aan die kom is, die moeite sal doen om met my te skakel. Ek sal hom dan met plesier daaroor inlig, want ons wil ook graag hê dat hierdie boodskap op ’n verantwoordelike wyse uitgedra moet word aan die publiek, net soos ons ook ons lede inlig by wyse van die departementele strukture wat daar gestel is ten einde hulle daaroor in te lig.

Mnr. die Voorsitter, ek dink ek moet in hierdie stadium afsluit, en dan later in die debat verder antwoord en meer besonderhede verstrek oor sake wat deur agb. lede geopper is, soos die sake wat geopper is deur die agb. lid vir Umhlanga en ander agb. lede.

May I just ask what the story is behind the article in Servamus which talked about the latest scales being a correction of a financial error?

Nee, Meneer, ek gaan nie nou in die Raad al ons stories vir die agb. lid uitlap nie. Ons in die Polisie maak nie so nie. Ek kan nou maar vir die agb. lid sê ek gaan nie vir hom sê: „what the story is behind that” nie.

But it appeared in Servamus.

Meneer, ons het ’n heel interessante redakteur van Servamus en hy doen baie goeie werk. Hy het ons blad in die afgelope tyd wat hy redakteur was, pragtig verbeter. Ons is trots op ons blad, en as die redakteur van Servamus, soos dit ’n goeie koerantman betaam, so af en toe ’n bietjie moedswillig is, nou ja, dan moet hy maar ’n bietjie moedswillig wees, maar ons sal nie sy kop langs die pad afkap nie. Ek gaan nie nou vir die agb. lid die hele ou storie vertel nie; dit is nie nodig nie, en die agb. lid het ook nie nodig om dit te weet nie. [Tussenwerpsels.] Daar is niks verkeerd daarmee nie.

Wie se fout was dit?

Nee, wie het gesê daar is ’n fout?

Daar is gepraat van ’n „financial error”.

Nee, niemand het gesê daar is ’n fout nie. Die redakteur het ’n beriggie geskryf daaroor, en ek baklei nie verder met hom daaroor nie.

Mr. Chairman, I want to reply to a particular issue which the hon. member for Houghton raised, because I know that she cannot stay much longer. It concerns the report of the Medical Association. The hon. member was kind enough to let me have a photostat of the relevant pages of this report.

Die agb. Minister kan die agb. lid solank as wat hy wil beantwoord, want sy sal nie meer vanaand kan wegkom nie.

O, dit is goed; dan moet die agb. lid hier by ons bly tot die einde van die debat. Dit sal haar ook goed doen! [Tussenwerpsels.]

Mr. Chairman, if the hon. member does not mind, I shall reply to her a bit later in the debate.

Mnr. die Voorsitter, die agb. Minister het voorwaar hierdie gedeelte van sy betoog op ’n hoë noot afgesluit, met die aankondiging oor die salarisse van polisiebeamptes. Ek wens horn hartlik geluk daarmee. Dit is met trots dat ek vandag opstaan om in hierdie Komitee te praat, omdat ek die Minister kan volg nadat hy so ’n duidelike en deurtastende bewys gelewer het dat hy absoluut baas is van sy porte-feulje, en ook as gevolg van die duidelike uiteensetting wat hy gegee het oor aange-leenthede betreffende die Polisiemag.

Dit is ook met trots dat ek opstaan om te praat as gevolg van die feit dat die polisie in my kiesafdeling gedurende die periode 7 tot 13 Augustus ’n soektog na ’n terroristebende afgesluit het. Hulle was geweldig suksesvol, en alle eer aan die Polisiemag daarvoor, ’n Padblokkade is opgerig tussen die dorpe Cala en Elliot in verband met ’n bende wat gesoek is, skynbaar vir die ontploffing van ’n born in Oos-Londen, maar ook in verband met die moord op twee polisiebeamptes van die Transkei, wat by Butterworth vermoor is. ’n Motor is gestop, en by die stop van die motor het mense uitgespring. ’n Skietery het gevolg en in daardie klein skermutseling is twee terroriste doodgeskiet. Een is gevang en twee het weggekom. Twee polisiebeamptes is in hierdie skermutseling gewond. Ek bring graag hulde aan hulle, naamlik aan sersant Theuns Olivier en konstabel Apie van Straaten, van die Elliot-polisie. Die soektog het voortgeduur tot 13 Augustus, toe die ander twee terroriste opgespoor is in die berge tussen Elliot en Barkly-Oos. Daar het een van die polisie-maglede, naamlik sersant Festus Grebe, hom besonder onderskei deur nadat hy in die kop geskiet was, hy op die terroriste aan-gehou skiet het. Die ander twee terroriste is in daardie skermutseling dood. Ek wil ook graag hulde bring aan hom. Hy het pragtig herstel daarna. Ongelukkig het hy ’n oog verloor, maar ons is bly dat hy alreeds weer in Aliwal-Noord rondbeweeg. Meneer, ek bring hulde aan hierdie drie persone en ek bring hulde aan al die 300 polisiemanne wat aan daardie soektog deelgeneem het, onder baie moeilike omstandighede. Dit is geweldige bergagtige terrein. Alle eer aan die Polisiemag vir die wyse waarop hulle te werk gaan om ’n persoon aan die man te bring.

Ek wil graag ook as lid van die Aliwal-kiesafdeling dankie sê aan al die persone in die gemeenskappe Barkly-Oos, Elliot, Maclear en Ugie wat tot die hulp van die polisie gekom het. Bystand is op verskillende maniere gelewer. Ek wil besondere hulde aan hulle bring vir ’n groot taak wat wonderlik afgehandel is deurdat hierdie terroristebende uitgewis is.

Daar is ’n ander saak wat ek vandag hier aanroer, en dit is die wyse waarop die polisie te werk gaan om misdaad te bekamp. Dit bring my by die onderwerp van veediefstal. Soos u weet, Meneer, grens my kiesafdeling aan twee onafhanklike State, naamlik Transkei en Lesotho. Dit bied ’n guide geleen-theid vir veediefstal, wat dikwels plaasvind. Veediefstaleenhede word gestig waar en wanneer dit nodig is om die lastige kwessie van veediefstalle te bekamp. Die eenhede is toegerus met al die nodige uitrusting en hulpmiddels om hul taak doeltreffend uit te voer en maak ook by geleenthede gebruik van die Lugmag se helikopters. Op die grense van Lesotho en Transkei word nog van perde gebruik gemaak, terwyl motor-fietse in sommige gevalle ook baie handig te pas kom.

Probleme wat die taak van die polisie bemoeilik is eerstens die talie onbewoonde plase wat aan ons buurstate en Swart gebiede grens, en tweedens die feit dat min vee so gemerk is dat eienaars dit kan uitken. Dit is merkwaardig hoedat eienaars, wanneer hulle veediefstalle rapporteer, eenvoudig sê daar is rooi beeste weg, of bont beeste weg, ens. In hierdie verband sal dit die Polisiemag geweldig help indien boere gebruik maak van geregistreerde oormerke en ander merke. Derdens, Meneer, kom veediefstalle baie voor in moeilik begaanbare gebiede. Indien ’n diefstal dan eers aangemeld word etlike weke nadat dit plaasgevind het, is dit vir die polisie baie moeilik om die nodige opvolgingswerk te doen. In die afgelope jaar of wat is besondere welslae behaal en is verskeie bendes aangekeer. In etlike gevalle is daar gevind dat Blankes van Swartes gebruik maak om die vee te steel.

Ek wil graag hulde bring aan die veediefstaleenhede in my kiesafdeling, en ek wil graag ’n paar besonderhede verstrek van die plekke waar hulle gesetel is en hul getalsterktes. Op Barkly-Oos is daar in die vee-diefstaleenheid vyf Blankes en elf Nieblan-ke-lede, op Elliot drie Blankes en drie Nie-blankes, op Ugie vier Blankes en agt Nie-blankes en op Indwe drie Blankes en vier Nieblankes. Verder is daar ook veediefstaleenhede op Queenstown, Stutterheim en Komga, wat aan my kiesafdeling grens. Ek wil in hierdie verband veral verwys na die Barkly-Oos-distrik, wat, soos ek reeds gesê het, aan die twee onafhanklike State van Transkei en Lesotho grens.

Figures collected by the Barkly East Farmers’ Union show that during the last 12 month period, ending in June 1981, 126 cattle valued at R37 800, 430 sheep valued at R17 200, 4 horses valued at R800 and five donkeys valued at R250 were stolen from 13 farms bordering these independent States. Only two of these farms are abandoned. This represents a loss of R50 000 to the Republic of South Africa, as the recovery rate is very low.

The Barkly East Farmers’ Union feel that assistance by a helicopter from Bloemspruit will certainly help to solve their problems in this connection, and will help in the retrieval of animals lost through stock theft. The topography of the country there is extremely difficult. It is an extremely mountainous area and one has to cope with extremes of climate, with the coldest winters in the country. Then, Sir, there is insufficient manpower to maintain effective patrols—although I want to say to the hon. the Minister immediately that we are indeed thankful for those people who are stationed there and who do excellent work, as the figures which I have quoted, show. The police units are also handicapped by time lapses, which used to be at least three days, before the numbers of the police were increased, between the reporting of a theft and the commencement of followup operations. Today we find that within about a day and a half they are on the job, doing excellent tracing work. Furthermore, we suffer from a lack of access and communication in the area of Lesotho bordering the Barkly East district and, in addition, one has to cope with very difficult areas for following spoor, which makes follow-up operations akin to looking for a needle in a haystack. I implore the Minister, if at all possible, to give attention to the possibility of allowing a helicopter to be obtained from Bloemspruit in cases where large stock thefts are reported. This would also give the pilots excellent exercise in manoeuvring their helicopters in those areas which, as I have stated, are very mountainous. If this were done, we would be able to trace the thieves very quickly. I feel that the recovery rate of livestock could be dramatically increased if a helicopter were employed. Within two hours of the police being notified a search could be started from Cairntool station, which is also manned by troopers from Lesotho.

Ek is oortuig daarvan dat diewe op hierdie wyse onmiddellik verhoed kan word om verder te trek. Sodoende kan die patrollies wat van agter inbeweeg ook makliker inkom, om hierdie bendes aan bande te lê. Dit is die pleidooi wat ek vanmiddag aan die agb. Minister rig.

Ek wil afsluit deur kortliks melding te maak van ’n paar polisiestasies in my kiesaf-deling wat nog nie elektriese krag het nie. [Tyd verstreke.]

Mnr. die Voorsitter, dit is besonder aangenaam om die agb. lid vir Aliwal te volg, veral weens die feit dat hy ’n belangrike saak, naamlik veediefstal, hier geopper het. Dit is ’n besonder ernstige misdaad, en ’n mens is dankbaar vir die diens wat die polisie aan die boere en die ander dele van die gemeenskap lewer as gevolg van hierdie misdaad van diefstal.

Ek wil die agb. Minister graag bedank vir die uiteensetting van die posisie ten opsigte van die polisie se salarisse. Ek hoop en vertrou dat die amptelike Opposisie op ’n meer positiewe wyse daarna sal verwys as wat ons tot dusver van hulle gehoor het.

Dan, Meneer, het die agb. lid vir Hillbrow ’n interessante gedagte geopper, wat eintlik in hierdie polisiedebat ’n „hardy annual” word. Dit is die kwessie van die „bobby on the beat”. Mnr. die Voorsitter, ons wil almal graag die polisie sien waar hulle in die gemeenskap, op straat en in die openbaar, beweeg, maar ek dink die agb. lid vir Hillbrow sal saamstem met die antwoord wat die agb. Minister gegee het. Vandag het ons gesofistikeerde misdaad, en dit word al hoe moeiliker om misdaad op te los. Derhalwe moet die polisie ook gesofistikeerd optree. Dus kan ons nie meer saamstem met die gedagte van ’n „bobby on the beat” in dié sin dat ’n mens om elke hoek ’n polisieman in uniform wil sien nie. Ek dink die agb. Minister het dit baie duidelik gestel toe hy gewys het op die manier waarop die polisie hulle taak verrig. ’n Mens kan maar net kyk na die hoeveelheid misdaad wat gepleeg word en die getalle misdade wat opgelos word. Daardeur besef ’n mens, selfs al sien jy hulle nie, dat daar nog ’n sogenaamde „bobby on the beat” is.

Dit is egter nie net die taak en die plig van die polisie om misdaad te bekamp en te bestry nie. Derhalwe is ’n mens bly om te verneem dat die gemeenskap, die publiek, meer ingelig word oor misdaad en die voorkoming daarvan. Die agb. Minister het spesifiek verwys na die senior burgers, ou mense wat verkrag en vermoor word. ’n Mens lees elke dag in die koerante daarvan, ’n Mens is dus bly dat hierdie mense meer kennis gegee word van hoe om misdaad te bestry. ’n Mens is dankbaar vir wat die polisie doen. ’n Mens besef dat ’n oplossing vir die probleem van misdaad nie net by die polisie gesoek moet word nie; die publiek moet self misdaad oplos en voorkom. Derhalwe is dit ook baie belangrik om te kyk na die werksaamhede van die Reserwepolisie.

Mnr. die Voorsitter, ek glo dat hierdie mense in die Reserwepolisiemag uitmuntende diens lewer. Wanneer ’n mens dink aan die Reserwepolisiemag, dan vra ’n mens jouself af: Is dit werklik so ’n groot opoffering om aan hierdie Mag te behoort? Ek glo dat dit elke persoon wat lief is vir Suid-Afrika se plig is om die Reserwepolisiemag te ondersteun en te onderskraag in die veeleisende taak wat hulle moet verrig. Daar kom tye, veral oor naweke, wanneer die Reserwepolisiemag moet instaan vir die voltydse polisieman. Hierdie Mag word in-gedeel in A-, B-, C-en D-groepe. Dan is daar spesifiek ook verder die SAP-Wachthuisradioreserwe. Ek hoop dat lede van die amptelike Opposisie ’n besoek aan hierdie SAP-Wachthuisradioreserwe se basis te Pretoria sal bring, om te sien wat hierdie mense doen. Daar is gesofistikeerde apparaat, en hierdie diens word geheel en al op vrywillige grondslag verrig. Bo en behalwe die ander lede van die Reserwepolisiemag verrig hierdie mense uitmuntende diens vir Suid-Afrika.

’n Ander meer gesofistikeerde groep is die duikgroep. Vandag lees ’n mens so dikwels in die koerante van ligte vliegtuie wat val, hetsy in riviere of elders. Daar het onlangs so ’n probleem in die Vaaldriehoek ontstaan. Onmiddellik het hierdie duikgroep opgetree, en binne ’n uur of wat is die betrokke persoon se lyk uit die rivier gehaal. Dit is ’n lewensgevaarlike taak, maar hierdie mense verrig daardie taak met absolute entoesiasme, nie om hulleself te dien nie, maar om Suid-Afrika te dien.

Meneer, ’n mens vra jouself dan die vraag af: Kan daar nie meer reserviste wees nie? Laat ons byvoorbeeld na die A-groep kyk. Daar is maar 4 457 aktiewe lede en 3 098 onaktiewe lede. In die B-groep is daar 3 241 aktiewe lede en 3 596 onaktiewe lede. In die C-groep is daar geen aktiewe lede nie en 1 999 onaktiewe lede. In die D-groep is daar 112 aktiewe lede en 109 onaktiewe lede. In die SAPWRR, waarna ek verwys het, is daar 603 aktiewe lede en geen onaktiewe lede nie. Dit is mense hierdie wat kan praat van ’n uitmuntende rekord. Wat die duikers betref, is daar 188 aktiewe lede en 23 onaktiewe lede. Dit is die syfers wat slegs ten opsigte van die Blankes geld, maar die getalle ten opsigte van die Nieblankes kan ook hier genoem word. ’n Mens is besonder dankbaar vir die Swartes, die Kleurlinge en die Indiërs wat hierdie diens aan Suid-Afrika en aan hul gemeenskappe lewer. In die A-groep is daar geen aktiewe of onaktiewe Swart lede nie, maar die getalle ten opsigte van die Kleurlinge is 387 aktiewe lede en 45 onaktiewe lede, terwyl in die geval van die Indiërs daar 135 aktiewe lede en vyf onaktiewe lede is. In die geval van die Swartes in die B-groep is daar 1 086 aktiewe lede en 416 onaktiewe lede. Onder die Kleurlinge in hierdie groep is daar 769 aktiewe lede en 47 onaktiewe lede, en in die geval van die Indiërs 245 aktiewe en 38 onaktiewe lede. So kan ’n mens voortgaan om die syfers aan te haal. ’n Mens is dankbaar vir die diens wat deur hierdie mense verrig word, maar weer vra ’n mens, selfs ten opsigte van hierdie geledere: Tree asseblief op in u gemeenskap; help die Suid-Afrikaanse Polisie en die Reserwepolisiemag.

Meneer, ’n mens is dankbaar wanneer jy ’n berig lees soos die een wat op Woensdag, 19 Augustus, in die Vaderland verskyn het onder die opskrif „Polisiehulp kring weier”. Ek haal aan uit die berig—

Dit is hierdie soort optrede en hierdie soort inisiatief wat ’n mens van ’n gemeenskap verwag, spesifiek na aanleiding van die gevaarlike tye waarin Suid-Afrika tans verkeer.

Dan, Meneer, wil ek nader kom aan my eie kiesafdeling, en meer bepaald die Vaal-driehoek. Daar kan ons getuig van ’n uitstekende rekord op die gebied van die Re-serwepolisiemag en die aantal lede wat daaraan behoort. Ek het netnou verwys na die aantal aktiewe lede en onaktiewe lede, maar dit is baie belangrik om te let op die aantal ure diens gelewer. Vir die kwartaal geëindig 31 Maart 1981 het offisiere in die Vaaldrie-hoekgebied 233 ure diens gelewer, die A-groep 1 776 ure, die B-groep 735 ure, die C-groep 386 ure, die duikers 210 ure en Swart lede in die B-groep 310 ure. Die Vaaldrie-hoek is ’n baie gevaarlike gebied. Vir diegene wat dit nie ken nie: Die polisiedistrik lê in die suide van Transvaal en teen die suidelike grens van die Vaalrivier. Daar is agt polisiestasies in die distrik, naamlik Vander-bijlpark, Vereeniging, Sebokeng (’n Swart woongebied met plus/minus 200 000 inwoners), De Deur, Meyerton, Kliprivier, die Barrage en Sharpeville (ook ’n Swart woongebied). Dit is ’n groot distrik, maar as ’n mens na die misdaadsyfers kyk, besef ’n mens dat die Polisie met hul beperkte mannekrag in daardie gebied uitmuntende diens doen. Graag wil ek dan ook aan elke polisieman in die Vaaldriehoek hulde bring en ook die agb. Minister verseker dat daar werklik ’n positiewe gesindheid heers tussen ons, die publiek, en die Polisie van die Vaaldriehoek. Na aanleiding van die grootte van hierdie gebied en na aanleiding van die reservistegetal wat ek genoem het, kan ek derhalwe sê dat as ’n mens die misdaadsyfers in hierdie gebied ontleed—ek wil nie die Raad se tyd met ’n ontleding van die syfers in beslag neem nie—’n mens sien watter uitstekende werk die mense verrig.

Mnr. die Voorsitter, as ek vandag so kyk na die blom wat die agb. Minister dra en ek dink aan wat hy in die afgelope jaar vir die Polisie gedoen het en as ek sien op watter vernietigende wyse hy vandag die agb. lid vir Berea hier platgeslaan en oor hom geloop het, wil ek vir hom sê hy verdien nie net daardie blommetjie nie, maar inderdaad ’n groot medalje. Ek wil verder gaan en namens ons almal ’n baie groot ruiker aan die agb. Minister aanbied. Op dié ruiker staan twee woorde geskrywe. Die twee woorde is: „Dankie, Jesse”.

Ek wil graag aansny by wat die agb. lid vir Krugersdorp vroeër gesê het toe hy verwys het na die kwessie van die politisering van die Suid-Afrikaanse Polisie. Ons was nou die afgelope naweek in die operasionele gebied. Daar was verteenwoordigers van al drie die politieke partye wat in die Parlement ver-teenwoordiging het. Daar bestaan eensge-sindheid by die lede van die verskillende politieke partye oor een onderwerp en dit is dat die Suid-Afrikaanse Weermag nie gepo-litiseer word nie. Nou het die vraag by my ontstaan: Waarom dan nie ook die Suid-Afrikaanse Polisie nie?

Ja, waarom nie? Hoekom sukkel hulle dan met ons?

Mnr. die Voorsitter, dit is juis my vraag. Dieselfde beginsels geld tog. Daardie polisiemanne veg self ook in die operasionele gebied. Hulle bekamp misdaad. Dit is oor hierdie politisering van die Polisiemag dat ek die agb. lid vir Berea kwalik neem. Hy het vandag hier geposeer as ’n pleitbesorger vir die Polisie, maar toe die Polisie en die Regering teen mekaar probeer afspeel. Ek wil vir hom sê dat wanneer hy dit doen, hy nie ’n onskuldige pleitbesorger vir die Polisie is nie, maar wel ’n wolf in skaapklere.

That remark is typical of you.

Sy optrede was blatante politisering van die Polisie. Ek wil vir die agb. lid sê dat dit ’n skande is en dat die tyd aangebreek het dat die Progressiewe Federale Party—ek is seker die Nuwe Republiekparty sal dit wel doen— dit sal moet oorweeg om die Suid-Afrikaanse Polisie uit die politieke arena te verwyder en, soos in die geval van die Suid-Afrikaanse Weermag, objektief na die Suid-Afrikaanse Polisie te kyk soos wat die agb. lid vir Hillbrow vandag in ’n redelike mate gedoen het.

Dan kom ek by die klein kwessietjie van die vrot Minister. Die agb. lid vir Berea het verkies om na die agb. Minister te verwys …

Wie het so gesê?

Ek dink nie die agb. lid vir Berea het gesê die agb. Minister is ’n vrot Minister nie, maar hy het tog die agb. Minister se bekwaamheid betwyfel. Afgesien daarvan dat die agb. Minister self baie effektief met die agb. lid gehandel het, het die agb. Minister ook sekere vrae aan die lig gebring soos, byvoorbeeld, waarom die PFP nie die syfers wat hulle gesoek het, by hom kom vra het nie. As die agb. lid dit gedoen het, was hy nie vandag so ’n palooka hier in die Raad nie; dan was hy nie vandag verneder nie. Hy moes net die vrae kom vra het. Ek wil weet waarom hy dit nie gedoen het nie, want die inligting was beskikbaar en die agb. Minister se deure is oop. Ek wil ’n rede aan die hand doen waarom hy dit nie kom haal het nie. Ek dink dit is omdat dit hom nie pas nie.

Oh, rubbish.

Dit het hom nie gepas om daardie syfers te kom haal nie.

Hy stel nie belang nie.

As hy daardie syfers gaan haal het, het hy nie wind in sy seile gehad om die Polisie in die politieke arena te betrek nie.

My ervaring van hierdie agb. Minister is egter ’n bietjie anders. Die agb. Minister het my kiesafdeling besoek en daar het hy die polisiestasies van Jeppe en Cleveland besoek. Afgesien daarvan dat hy groot begrip, insig en kennis geopenbaar het, het die agb. Minister my en ons polisiemanne ook beïndruk met die liefde wat hy vir die Suid-Afrikaanse Polisie geopenbaar het. Laat ek ’n voorbeeld noem. Daar was ’n paar dames wat daar gesit het toe ons daar aangekom het.

Ah! Go teil Jesse.

Wat toe gebeur het, is dat ons ons gesprek daar gehou het en een van die polisiemanne het toe vir die dames gesê dat hulle moet uitgaan, want die Minister wou met die manne praat. Die agb. Minister het later beswaar gemaak en wou weet waarom die dames nie teenwoordig mag wees nie.

Ek wil sê dat die wyse waarop die agb. Minister die Polisie daardie dag toegespreek het, ’n besondere indruk gelaat het. Daar was ’n majoor, ’n taamlike gryse majoor, wat lankal in die Polisie is. Hy het aandagtig na die agb. Minister sit en luister. Ek kon sien hoe aandagtig hy sit en luister. Na die tyd het hy by my gekom en vir my gesê: Mnr. Van der Merwe, ek wil net vir jou sê hierdie Minister het ’n ongelooflike kennis van polisie-sake. Die majoor het vir my gesê hy het waardering vir die vreeslose manier waarop die Minister sy saak gestel het en dat hy beïndruk was met die manier waarop hy sy kennis geopenbaar het. Toe het hy die volgende gesê: Op meriete gaan hierdie Minister die beste Minister van Polisie word wat hierdie land nog ooit gehad het.

As ek nou in die lig daarvan die agb. lid vir Berea se powere aanval moet beoordeel toe hy gesê het dat ons ’n vrot Minister het, kan ek maar net vir hom sê hy moet weer probeer.

Hy is ’n groot Minister.

Mnr. die Voorsitter, vervolgens kom ek by die eintlike tema van my toespraak, naamlik die vrou van die polisieman. Ek wil vandag graag ’n lansie breek vir hierdie stille heldinne. Het agb. lede al ooit gedink waaraan ’n vrou haar blootstel as sy met ’n polisieman in die huwelik tree? In die eerste plek stel sy haar bloot aan ’n man wat 24 uur van die dag en 365 dae van die jaar aan diens is. Hy het geen bepaalde werksure nie. Sy stel haar bloot aan ’n man wat vir haar sê: „Expect me when you see me.” Sy stel haar bloot aan die feit dat sy ’n man gaan hê wat permanent in lewensgevaar gaan verkeer, en potensieel vermink kan word. Sy stel haar bloot aan verplasings en baie ander ongerief. Ek wil graag vir daardie vroue ’n lansie breek en vir die agb. Minister vra of hy tevrede is dat daar genoeg gesorg word vir die vrou van die polisieman? Is die agb. Minister tevrede dat daar voldoende omgesien word na so ’n vrou se voordele soos, byvoorbeeld, pensioenvoordele vir haarself en vir haar kinders in die geval waar sy ’n weduwee word? Ek sal graag ’n versekering van die agb. Minister wil hê dat dit die geval is.

Dan wil ek vandag ook dankie sê. In hierdie tyd sê ons nie genoeg dankie vir mekaar nie. Ons aanvaar soveel as vanselfsprekend. Ek dink ons het groot sondaars geword wanneer dit by die Suid-Afrikaanse Polisie kom, want, soos die Engelsman sê, „we are taking everything for granted.” Daarom wil ek graag vandag dankie sê. Ek wil dankie sê aan die vrou van die polisieman omdat hulle lief is vir ons polisiemanne, dat hulle bereid is om onder hierdie omstandighede ’n huwelik met ’n polisieman te sluit; dat hulle bereid is om daardie baie lang eensame ure sonder hulle mans te verduur. Ek wil vir die vrou van die polisieman dankie sê vir die verduring van die vrees en die onsekerheid wat verbonde is aan die gevaarlike werk wat haar man doen. Ek wil dankie sê vir die polisieman se vrou vir die krag wat sy aan ons polisiemanne gee, vir die ondersteuning, die liefde en die geestelike bystand wat sy aan ons polisiemanne gee. Ek wil vir haar sê sonder haar, die polisieman se vrou, sou Suid-Afrika nie ’n veilige plek gewees het nie.

Wat betref die draers van die blou uniform, ons polisiemanne self, wil ek ten slotte dankie sê aan die onbekende konstabel, nie die generaal of die sersant of wie ook al nie, maar die onbekende polisieman. Ek wil vir hom dankie sê vir ’n veilige Suid-Afrika waarin ons almal rustig kan slaap. Ek wil vir hom dankie sê dat hy bereid is om 24 uur van die dag te werk. Ek wil vir hom dankie sê dat hy saam met sy maats ’n afskrikmiddel teen ons vyand vorm. Ek wil vir hom dankie sê vir die eensaamheid en soms gevaarlike nagte wat hy trotseer om oor ons te waak. Ek wil vir hom dankie sê vir die opera-sionele diens wat hy verrig. Dankie vir die geduld waarmee hy die oplossing van sy beroepsprobleme en salarisprobleme afge-wag het. Ek wil vir hom dankie sê dat hy lief is vir Suid-Afrika. Ek wil afsluit deur te sê Suid-Afrika kan nie sonder die Suid-Afrikaanse Polisie bestaan nie.

Mnr. die Voorsitter, toe die agb. lid vir Jeppe gister sy toespraak voorberei het, het hy verwag dat die agb. lid vir Berea vandag politieke modder sou rondgooi, dat ons almal opgewonde sou raak, en dat die agb. lid vir Houghton hier modder gaan rondgooi, maar toe gebeur dit nie. Maar aangesien die agb. lid reeds gister sy toespraak voorberei het, moes hy dit maar hou. [Tussenwerpsels.]

Ja.

Maar jy droom, man.

Die agb. lid se toespraak was heeltemal onvanpas. Hy het oor aspekte gepraat wat glad nie geopper is nie.

Mr. Chairman, the hon. member asked why we in this party cannot work together with them and depoliticize the Police Force or our attitude towards the Police Force, as we have done with the Defence Force. Although that is not quite correct, I ought perhaps to deal briefly with the reasons for our attitude as far as the Police Force is concerned. It is a far more sensitive and far more controversial aspect of our community than the Defence Force which to a large extent deals with Foreign Affairs and external aggressions. The Police Force, unfortunately for the hon. the Minister and for the individual policeman, has to deal with the implementation of political ideologies.

I do not mind it.

At 17h42, proceedings suspended until 17h55 to enable members to attend a division.

Mr. Chairman, the nature of Police activities requires the critical attention of any political party and particularly that of the official Opposition Party in South Africa. The hon. the Minister has today, for example, referred to Bishop Tutu. Allegations were made about utterances and activities of Bishop Tutu. That in itself is immediately an aspect which is in the centre, in the core of South African political problems. Quite clearly, if the hon. the Minister has evidence available which can stand the test of our courts, and which shows that an offence has been committed, that a crime has been committed, then it is his function to investigate and take the matter further and to bring to the courts for prosecution whoever has committed the crime. The Police and the individual policeman unfortunately find themselves in the frontline of our political tensions, of our political problems in South Africa. They are not the ones who will eventually be able to solve political problems, just as little as, for example, the hon. the Minister of Police will be able to solve our problems if individual agitators are removed. The real cause of our probleem is a political one. It would be far easier for the policeman to secure a peaceful society if the underlying root causes that gave the agitators ammunition within their groups, were removed. If the promises which have been made or the aspirations which have been placed on the horizon are fulfilled by politicians and the Government keeps to its words, then the Police will have an easier task. But, I do not wish to deal with the allegations about Bishop Tutu because this is the first time that I have heard about them today. I have no further knowledge about them.

I wish to deal very briefly with the constituency I represent, namely Durban Central, because there is an aspect which is peculiar to that constituency. We all know that the incidence of bomb explosions has increased over the last year. Durban Central and the City of Durban have had the same probleem. In fact, three bombs have exploded in the City of Durban during the last three months. There are two aspects to it. We know that this is likely to increase generally in South Africa, but in Durban the businessmen and the residents are concerned about two aspects. Firstly, is there any particular reason why Durban itself is the main target. Has the hon. the Minister information which suggests that for some reason an attack on Durban is more likely than an attack on other centres and that we are, therefore, likely to have more of these incidents in the near future?

In South Africa every city area is a target.

The second aspect is whether the hon. the Minister through his department has taken any special steps in conjunction with local authorities, in conjunction with local organizations, to minimize the possibility of these explosions taking place. One appreciates the difficulty involved in that. One appreciates that the Police on its own will never be able to give any guarantees. The assistance of civilians is essential if the risks is to be reduced. However, the people of this area would like to know whether the Police are thinking of further measures to reduce the risk of this happening in areas like the centre of Durban.

The hon. the Minister has given us a detailed report in a speech which had many positive aspects to it. He has mentioned that the Riot Squad or the section of the Police Force which deals with the very difficult probleem of controlling crowds and riots, is very well trained, that they are doing their best and that in the view of the public at large they are seen in a positive way. I cannot deny that that may be the majority view amongst us in the White community. However, one has to look it in the face and realize that there are still many, many aspects of the activities of that particular group of the Police Force which need to be ironed out, which need to be looked at. One merely has to look at news reports, even if one looks at them critically, over the last nine months to see how many reports come up about unnecessary force, about unnecessary brutality. According to many of those reports there appears to be an over-reliance on the “sterkman-beeld”, the “kragdadigheid”. The hon. the Minister has mentioned—and I accept it—that without a strong arm the Police will not be able to fulfil its functions properly. However, it seems that in many cases, for example, in the Coloured townships in Johannesburg, with the school problems in Paarl, and with trade union unrest, i.e., particularly in cases where non-Whites are concerned, the emphasis on the strong arm image, on the “kragdadigheid”, is far more than it should be. One looks at an article published in The Sowetan in June this year, merely to indicate the reaction of some Coloured leaders to the unrest on the Reef. The hon. the Minister is fully aware of it. I am merely quoting it …

Daardie boeke van prof. Olivier moet julle by die huis los.

May I just read from it because it provides easy reference. Prof. Olivier is doing his job very well. This report appeared in The Sowetan of 22 June 1981. I quote—

I am making this point on the level that one should remain conscious of the fact that particularly when you are dealing with the other races a greater sensitivity to the situation should be shown. The fact that the officers have been trained overseas is a positive aspect, but it is necessary to train them further and to take into account the various racial problems that we have here, the various political problems that we have here, in order to qualify these people.

Mr. Chairman, I listened to the hon. member for Durban Central and it appears that the Progressive Federal Party is not prepared to keep the Police Force out of politics. I think that is the message that came through loud and clear. My colleague, the hon. member for Jeppe, specifically asked the question and we can now be sure that politics will be brought into Police Force actions whenever it is possible. The hon. the Minister referred, if I remember correctly, to Bishop Tutu in his personal capacity as Minister of Police. I do not think he coupled any action of the South African Police to the words of Bishop Tutu whom he quoted. The hon. member is correct when he says that this is perhaps at the core of the probleem in South Africa. However, that is the perception that that party has. The hon. the Minister clearly read out what Bishop Tutu said. That hon. member was not prepared to dissociate himself from the words of Bishop Tutu. I can only say there is a certain naivety on that side of the House if they think that we can expect anything but propoganda against the police. For instance, it is obvious that the terrorists and other people will accuse the police of brutal tactics; it is obvious that they will accuse them of strong-arm tactics.

It happens every time.

It happens every time; it is nothing new.

That is the case the world over.

That is the case the world over. I would have expected hon. members on that side of the House at least to come forward and say: “No, we do not agree with this; we do not take for granted whatever the enemy says.” Bishop Tutu goes further and declares himself in solidarity with the ANC. He declares openly that he sides with them. He shows solidarity with them. I am surprised that hon. members on that side do not take Bishop Tutu to task. It does not concern the NP, it concerns the African National Congress, it concerns the Communist Party. I am surprised. I repeat that I think the PFP is absolutely soft on security.

You are soft in the head.

Mnr. die Voorsitter, as daardie agb. lid nie so „horrible” was nie, kon ek hom dalk geantwoord het.

Ek wil graag voortgaan met my toespraak en my gelukwense by dié van die agb. lid vir Verwoerdburg voeg aan genl. Johan Coetzee met sy bevordering.

Ek wil ook hê dat ons moet kyk na ’n perspektief van ’n polisiewerk wat ek graag wil belig. In die eerste plek moet ons besef dat polisiewerksaamhede nie net die ondersoek na en voorkoming van misdade behels nie. Dit is ’n suiwer polisiefunksie, maar nie al een nie. Dit behels ook die bewaring van binnelandse veiligheid en die handhawing van wet en orde. Hierdie is ’n semi-militêre polisiefunksie. Wanneer ons kyk na artikel 7 van die Polisiewet, No. 7 van 1958, sien ons die Staatpresident kan in die geval van oorlog of ander noodtoestand, die Mag of enige deel daarvan gebruik om in verband met die verdediging van die Republiek te dien. Ek gaan nie verder as dit nie. Met ander woorde, hier is ’n suiwer militêre funksie wat die S.A. Polisie moet vervul. Maar ons moet na die S.A. Polisie ook kyk as, soos dit in hierdie artikel beskryf word, ’n Mag. Dit is bedoel om ’n Mag te wees. Dit is nie ’n diens nie. Dit is ’n Mag, ’n Mag van die Staat, om veiligheid, wet en orde te handhaaf. Die beeld van die S.A. Polisie, soos ek dit sien, is daardie man wat met die agtpuntige ster voor sy kop tussen reg en onreg, veiligheid en onsekuriteit, wet en orde en anargie, staan.

Die beeld van die S.A. Polisie moet ons nie verwar nie, alhoewel hul leuse miskien servamus is. Servamus, vryelik vertaal, beteken „Ons is besig om te dien”. Ons moet baie versigtig wees dat ons die polisie nie sien as ’n mag wat as knegte dien nie. Die polisie dien nie as huurlinge nie, die polisie dien as gedelegeerdes van die Staat met die volmag van die Staat en tree op as agente van die Staat om die veiligheid, wet en orde te handhaaf. Dit is tyd dat ons die beeld van die polisie as agente, as gedelegeerdes met volmag om die veiligheid van die Staat te handhaaf, in perspektief kry. Hierdie leuse servamus, „ons is besig om te dien”, is ’n baie goeie leuse. Hulle sê nie waar hulle besig is om te dien nie. Hulle dien oral waar dit nodig is. Die polisie dien oral. Kom ons kyk net na hul geskiedenis. In 1912 is daar begin met die Polisiewet en in 1913 is dit in werking gestel. Aangesien die tyd baie min is, wil ek daarvandaan vlugtig beweeg na die Tweede Wêreldoorlog. In die Tweede Wêreldoorlog was daar ’n polisiebrigade. ’n Polisiebrigade is op die been gebring en hulle is oorsee. Hulle het die belange van Suid-Afrika, soos die Regering dit bepaal het, selfs oorsee gaan dien. Dit is dus nie ’n nuwe konsep dat die polisie buite die landsgrense dien nie. Dit is ook interessant om te weet dat daardie brigade bestaan het uit ’n motorfietskompanje en ’n pantserkar-kompanje onder bevel van brig. Cooper. Ek wil dit die polisie ter ere nagee dat hulle nie hul mense vergeet nie. As jy in die polisie is, is jy een van hulle en bly jy een van hulle. So het dit dan ook twee jaar gelede gebeur dat brig. Cooper die rang van genl.-majoor gekry het, wat ’n erkenning was dat hy een van die polisie is. Vandag leef hy nog. Hy is die oudste oorlewende lid van die Polisiemag, 91 jaar oud. Hy boer by Tzaneen. Dit sal miskien vanpas wees as die Kommissaris van Polisie net ’n briefie aan hom sal skryf en aan hom sê dat sy naam met erkenning in hierdie Komitee genoem is.

Nou wil ek kyk na die verslag van die Kommissaris van Polisie. Op bladsy 1 staan daar die volgende—

Hier is dit duidelik: ’n Aanslag teen die gevestigde mag. Die polisie het hierdie aanslag sien kom. Die polisie het besef hier kom ’n aanslag en in 1966 reeds het hulle te Maleoskop begin met opleiding in onlusbe-heer en teeninsurgensie. In die afgelope boekjaar waarna in hierdie verslag verwys word, is daar ongeveer 900 mense aldaar opgelei.

Weer eens wil ek bevestig dat die polisie oral dien. Ons dink aan die Caprivi; ons dink aan Rhodesië; ons dink aan Ovamboland; ons dink aan Suidwes en ons dink aan Suid-Afrika. Die polisie se dienste vir hierdie land en volk lê die hele wêreld vol, as ek dit so mag stel. Buite sy grense en binne sy grense. Die verliese was daar ook.

Vir hierdie belangrike taak wat die polisie uitvoer, het hulle manne nodig wat aansluit by die Mag. Vandag het die agb. Minister hier geblom, letterlik en figuurlik, toe hy met entoesiasme gepraat het van die polisie. As ek kyk na die polisiemanne wat vandag hier sit en dié wat vanmiddag in die galery gesit het, sien ek dat hulle ook blom. Hulle is ’n Mag, netjies, trots en bewus van hulle eie waardigheid. Wanneer ek dus in die verslag lees dat daar naasteby 500 dienspligtiges per jaar, indien dit moontlik is, aan die polisie toegesê kan word, wil ek sê dit is goed dat daar mense kom, maar ek sou verwag dat met so ’n voortreflike Mag met so ’n voortreflike geskiedenis, mense sal kom en vrywilliglik sal aansluit. Ek kan nie dink waar ’n persoon hierdie volk van ons beter kan dien as juis in die Polisiemag nie, want polisiediens strek oor die hele spektrum— polisiediens, semi-militêre polisiediens en militêre diens. Dit is mos ’n uitdaging vir ’n jong man.

Soos ons kon verwag het, het ons vandag ook die polisie in die operasionele gebied. Ons wil vir hulle dankie sê vir dit wat hulle daar doen. Die agb. Minister het volledig uitgebrei oor wat die polisiemanne daar doen. Ek wil nie verder daaroor uitwei nie. Ons spreek ons dank en waardering uit teenoor die Polisiemag en hul families. Dit het hierdie kant van die Raad gedoen en ons sal aanhou om dit te doen want ons waardeer ons polisie. Die polisiemanne moet verstaan dat ons aan hierdie kant van die Raad aan hulle kant is. Ons glo dat alle inwoners van hierdie Republiek die veiligheid en die vrede en die orde met vertroue in hulle hande sal laat. Hulle gee ons die tyd wat ons benodig om die binnelandse politieke situasie op te los. [Tyd verstreke.]

Mnr. die Voorsitter, weens ’n tegniese probleem met betrekking tot ordelike reëling, is dit geleë at ek op hierdie stadium weer tot die debat toetree net om op enkele sake te antwoord wat deur agb. lede van die amptelike Opposisie geopper is. Kan die agb. lid vir Umhlanga net vir my ’n aanduiding gee of hy of ’n ander lid van sy party na agtuur teenwoordig kan wees? Ek sal dan wanneer ek die debat afsluit, volledig op hulle toesprake antwoord. Indien dit nie vir die agb. lid geleë is om na agt hier te wees nie, sal ek probeer om dit nou kortliks te doen.

Gaan ons lank na agtuur wees?

No, it will not be too long after eight. However, there are still members on this side who should like to address the Committee.

Ek dink nie daar is meer veel aspekte van die toespraak van die agb. lid vir Berea waarop ek nog nie gereageer het nie. Die agb. lid het my ook gevra oor die jongste ooreen-koms tussen die Kommissaris van Polisie en die Nasionale Persunie en wat in daardie verband beoog word, of die algemene strekking daarvan. Om agb. lede behulp-saam te wees wat betref tyd, gaan ek nie nou in besonderhede daarop in nie, maar sê net dat ’n ooreenkoms wel tussen die Kommissaris van Polisie en die Nasionale Persunie gesluit is tot bevrediging van albei kante. Dit is ’n konsensusooreenkoms. Ek het insae in die ooreenkoms gehad en is dus bewus van die bepalings daarvan. Daar is aan albei kante gepoog om mekaar te ontmoet in verband met daardie ooreenkoms. Ek dink daar is ’n werkbare basis geskep en ons moet nou maar vorentoe van albei kante ons bes probeer om mekaar te akkommodeer. Sover die ooreenkoms betref, moet ek aan agb. lede sê dat dit ’n kwessie van gesindheid is. As ons vorentoe in die regte gesindheid teenoor mekaar optree en mekaar in ’n krisissituasie probeer akkommodeer, sal ons wel vir mekaar ’n geskikte antwoord kan gee, maar as ons nou terugval op die ooreenkoms, sal dit maar gaan soos met baie ooreenkomste. As ons werklik daarop wil steun, sal ons meer probleme as iets anders hê. Ek is dankbaar vir die moeite wat die Kommissaris gedoen het. Ek is ook dankbaar vir die moeite wat die Nasionale Persunie gedoen het. Dit is in daardie gees dat die Kommissaris en die Nasionale Persunie hierdie ooreenkoms gesluit het. Ek sê ons moet die saak nou ’n kans gee. Ek het alle rede om te glo ons gaan vorentoe hartlik saamwerk.

Na aanleiding van die opleiding van Swart lede wat nou verkort is van 26 weke na 11 weke, waarna die agb. lid vir Berea verwys het, wil ek net sê dat dit suiwer ’n tydelike reëling is omdat ons ’n opdamming van Swart lede by polisiestasies het wat al ’n jaar en langer in diens opgelei word omdat ons nie genoeg akkommodasie by Ham-manskraal het om hulle op te lei nie. Ons kan nie langer so aangaan nie.

Some of these members of the force have been serving for more than a year and have not attended a training college yet.

Baie van hierdie lede is alreeds so goed in diens opgelei dat hulle nie meer ’n ses-maande-opleiding nodig het nie. Agb. lede moet besef dat in ’n ses-maande-opleiding baie tyd bestee word aan, bv. parades, lig-gaamsopvoeding en al die ander soort ekstra goed. Daardie dinge gaan nou ingeperk word. Dus ly die werklike polisie-opleiding geen skade nie. Sy klaskamerwerk, sy polisiewerk en die eksamens wat hy moet skryf, is presies dieselfde as in die geval van ’n ses-maande-kursus. Die reëling sal geld totdat ons hierdie agterstand afgewerk het. Dan gaan ons weer terug na die ou stelsel, maar dan gaan ons waarskynlik ook ’n stap vorentoe en die manne sal dan ook ’n jaar lank opgelei word soos wat ons vanaf volgende jaar die Blanke lede gaan oplei. Ek sal later in die debat daarby kom.

Dit is goed.

Ons gaan van die begin van volgende jaar af ’n polisieman ’n voile jaar lank in die kollege oplei in plaas van ses maande. Ons voorsien ook om die stelsel vorentoe ook vir ons Swart lede en ander lede in werking te stel. Dit is al rede waarom die opleidingstydperk vir Swart lede tans 11 weke is en nie 26 nie. Ek dink hiermee het ek die agb. lid grotendeels geantwoord. Oor die ander sake wat die agb. lid geopper het, het ek hom netnou baie volledig geadviseer.

Daar is nog een saak waarop ek netnou in meer besonderhede kan antwoord, maar wat ek nou net kortliks wil behandel.

The hon. member referred to a representative body or a staff association for members. I am not in favour of that. We are not in favour of having a staff association or some “vakbond-affêre” in the Force.

Why not?

Ek sal vir die agb. lid die redes daarvoor gee. Daar is twee belangrike redes daarvoor.

Die een is dat kragtens die polisie se huidige Staande Orders daar geen probleme is met die kommunikasielyne beskikbaar vir ’n lid van die mag, van onder tot bo uit, nie. Ek kan vir agb. lede besonderhede gee. Laat my net een voorbeeld noem. Daar was in die afgelope jaar bv. 134 of 135 appélle. Onder sekere omstandighede kan die manne appelleer tot by die Minister. Die grootste sorg word gedra dat daar regtig nie ’n man langs die pad benadeel word nie. Hy kan van een hoof na die ander en tot by die Minister gaan en hy word nie benadeel nie. Ek weet waarvan ek praat, want ek het sulke voor-beelde op my tafel gehad van manne wat tot by my geappelleer het nadat hulle by die Kommissaris was en nie reggekom het nie. Die regte kanale is gevolg tot by my. Ons verwyt nie daardie man nie, want dit is sy goeie reg as polisieman om die gewone kanale tot bo te volg. Maar wat het ons nou gedoen? Ek noem dit net kortliks. Ons het ’n omvattende interne kyk na onsself geneem, as ek dit so mag stel. Een van die resultate daarvan is dat ons nou ’n beplan-nings-en adviesliggaam daar gestel het wat reeds in werking is en waarvan die voorsitter ’n generaal-majoor is met drie senior briga-diere en ’n kolonel en ’n luitenant-kolonel saam met hom. Daardie manne is losgemaak van alle ander take en het nou hierdie nuwe voltydse taak as ’n beplannings-en adviesko-mitee vir die Minister en die Kommissaris. Hulle moet alle opdragte wat deur die Minister of deur die Kommissaris na hulle verwys word, aandag aan gee en dan terugkom by wyse van ’n verslag. Daar is nie ’n aktiwiteit in die Polisiedepartement wat nie deur hierdie beplannings-en advieskomitee in oor-weging geneem sal word nie. Hulle is top deskundiges op hulle vakterrein. Hulle is ervare offisiere. Sommige van hulle is akademies goed gekwalifiseerd in die rigting waarin hulle hierdie ondersoeke sal moet onderneem. Ek is baie gelukkig dat ons na onsself gekyk het en vir onsself ’n beplannings-en advieskomitee, ’n adviesraad, daargestel het wat direk aan die Minister en die Kommissaris verslag moet doen van die uitvoering van hul opdrag wat hulle van die Minister of die Kommissaris kry. Een van die aange-leenthede waarna hulle moet kyk, is natuurlik personeelaangeleenthede. As daar enige kommunikasieprobleme vir lede van die mag is, sal daardie beplannings-en advieskomitee daadwerklik daaraan aandag gee en met advies terugkom na die Kommissaris en na my. Ek wil nie vergelykings tref nie, maar ek dink daar is min ander polisiemagte of departemente wat so ’n pragtige liggaam daargestel het as wat ons tot voordeel van die lede van die Mag daargestel het.

I think with that I have answered all the relevant questions of the hon. member for Berea and the relevant aspects of his speech.

I should now like to refer to one or two aspects mentioned by the hon. member for Houghton. The hon. member was kind enough to let me have a photo-copy of the relevant pages of the particular report by the Maisels Commission. The hon. member made one or two points in respect of which I cannot agree with her, because what she said is not what is in this report. She said that these standing orders and/or conditions on the particular warrant are post-Biko. That is not so. It is not post-Biko.

That is in the report.

No, the report also does not say this. I want to take the hon. member to task on this issue. I refer the hon. member to the relevant passage in the report. I quote from the hon. member’s own report.

There were new ones after Biko.

I want to make the point that the Commissioner of Police did not formulate these conditions post-Biko. They were formulated years before the Biko case.

And there were new ones after Biko.

No, wait a bit. I am talking about the warrant and the Police Standing Orders. I quote from page 5 of the report—

Right, now read further about the other one.

Ag nee, ek het na al die verskillende verwysings gekyk. Ek moet klaarmaak voor half-sewe.

Yes, but I am just telling you that you are wrong. You must read the report.

Gee my ’n kans. Ek het die stuk behoorlik gelees en dit na die Kommissaris verwys vir sy advies om die agb. lid van ’n behoorlike antwoord te bedien.

The other point I should like to make is that it is not for the head of the Security Police as such to decide to which hospital or institution a person must be referred. That is not what the report says and that is not what the Standing Orders say. Under the heading “Complaints and symptoms of illness of a detainee” subparagraph (2) says specifically—

There is a great difference between Head Office giving instructions in the final instance and what is standing here. I just wanted to clear this up. That is not what happens in practice. Let me give an example of what happens in practice.

Post-Biko.

Post-Biko, pre-Biko, I do not mind which side of Biko it was. I am giving an example which happened lately and which shows the approach of the police over the years. We had a detainee in Cape Town lately who went on a fast.

Naidoo.

Yes, Naidoo. Eventually we had to decide whether he had to go to hospital. Of course, I contacted the Commissioner and the head of Security. But what did we do? We just decided in the normal course of events that the doctor should decide. We would be led by the decision of the doctor. We told the doctor, who is a well-known specialist in Cape Town, that we had a probleem on our hands, that he had to advise us and that we would follow his advice. We told him that if he said we should send him to Pollsmoor Hospital we would send him there; if he told us that he had to go to Groote Schuur, we would send him to Groote Schuur. The doctor advised us to which hospital this detainee had to be sent and we did just that. That is what we do in practice, may I put the hon. member’s mind at rest.

As regards the hon. member’s question whether we will consider to have this enforced by way of general law, I can tell the hon. member that we are not prepared to consider that. The hon. member must accept that the Commissioner and I only had a brief discussion, but at this stage we are not prepared to consider it. However, we will look into this matter. I want to stress that we were in no way involved as far as this Commission is concerned. We were not consulted. We knew nothing about it except what we read in the press and except for one request that these two commissioners be allowed to visit the police cells in Port Elizabeth where Biko was kept for a short time. The request was refused by the police officer in charge and his decision was confirmed by the Commissioner of Police. I agreed with this confirmation of the police officer’s action.

Why?

No, forget the “why”. I only have five minutes to reply. The hon. member is too inquisitive. [Interjections.] We are in no way involved in this report at all. I do not want to get involved if it is at all possible, because as far as we are concerned and as far as we are concerned and as far as I am concerned, the Biko file has been closed by the South African Police. We are not going to reopen it, thank you very much, notwithstanding the request to do so.

I have sad news for you. It will never be closed.

Oh, my dear.

It will never be closed.

That is not sad news to me. We have closed the door as far as the South African Police are concerned.

You are not the only ones who make decisions.

I know that.

Die feit bly staan dat ’n mens darem iewers moet end kry met ’n ding. Ons het geen aandeel in hierdie Kommissie gehad nie. Ons is nie op enige manier in die saak geken nie en daarom is ek dan ook nie nou van plan om my in te laat met sake van die Kommissie nie. Dit is nie heeltemal ons saak nie.

You had better read it again, anyway.

I beg your pardon?

Read it again, anyway, because you have got it wrong.

Los dit nou.

I will not. I am right and the hon. the Minister is wrong. [Interjections.]

Mnr. die Voorsitter, dit is vir my so interessant. Die agb. lid het nou sommer vandag weer so ter inleiding verwys na hoeveel mense dood is, hoeveel mense by vensters uitgespring het en beweer dat niemand selfmoord pleeg sonder dat hy deur die Suid-Afrikaanse Polisie gemartel word om selfmoord te pleeg nie.

That is what your predecessor said.

Een na die ander gevangene in Ierland gaan op ’n hongerstaking tot hy dood is en dit is niks anders nie as selfmoord. Nie ’n polisieman vat aan horn nie maar die agb. lid sê nie dat hulle daar deur die polisie gemartel word totdat hulle selfmoord pleeg nie.

It is a different situation.

Daar word nie ’n beskul-diging gemaak dat hulle deur die polisie gemartel word nie.

Waar is haar getuienis? Sy het nie getuienis nie. Nothing that will stand in court, in any case.

Die agb. fid het een ander saak geopper waarop ek haar in die kort tyd tot my beskikking wil antwoord. Het die agb. lid my gevra oor die opleidings-tydperk van Swartes?

No, that was the hon. member for Berea.

Jammer. Ek het dus gehandel met al die sake waarna die agb. lid verwys het.

Mr. Chairman, may I ask the hon. the Minister a question? Why does the hon. the Minister not instruct the police to go slow on harassing measures which he knows are about to be changed?

I asked the hon. member which laws were not harassing in her opinion and she replied that the whole lot were harassing.

No, I said all discriminatory laws were.

Mr. Chairman, where must we draw the line?

I am talking about the pass laws.

One law may be harassing to the hon. member and the other one not. I do not know which are harassing in her opinion. The fact of the matter is that the police are there to enforce law and order as enacted by the Government of the day. We are not asking questions; we only do our job.

What about the standing instructions …

Die agb. lid praat nou te veel. Ek gaan haar nie langer antwoord nie.

What about the standing instructions on seduction?

Nee wag, gee my ’n kans. Daar is nog net ’n minuut oor.

The hon. member for Durban Central asked me whether Durban as such could be regarded as a target. Of course, every city in South Africa is a potential target. The hon. member also asked me whether we had taken steps in conjunction with local authorities to minimize the chances of such attacks? Well, in all the local authority areas in South Africa we have what is known as a civil defence system as well as other systems in practise. Although that is the case, it is of course no particular guarantee. However, we are involved in those particular systems as applied in all the different local authorities. I do not think we can do much more than that at this stage.

As ’n laaste gedagte wil ek sê die motivering van die agb. lid om te sê dat die optrede van die Suid-Afrikaanse Polisie in die Kleurlinggebiede van Johannesburg die mense van daardie gebiede se houding teenoor die polisie verander, kan ek nie begryp nie. [Tussenwerpsels.] Ja, die storie het in die koerant verskyn, maar ons het met die mense gepraat. Van daardie gemeen-skapleiers was by my op kantoor. Predikante, onderwysers en politieke leiers was by my op kantoor en nie een van hulle is ’n ondersteuner van die Regering nie. Nogtans het ons ’n vrugbare gesprek gehad. Die rapport wat ek later uit daardie Kleurlinggebiede gekry het, is glad nie so ongunstig nie. In-teendeel, nou dat daar rustigheid gekom het, kom sommige van die werklike feite ook na vore. Ek kan aan agb. lede sê dat daar in daardie selfde Kleurlinggebiede groot dankbaarheid is …

For the tear-gas.

Ja, vir die traanrook wat ons gebruik het, vir die optrede van die Suid-Afrikaanse Polisie. Meer as een ouer uit daardie Kleurlinggebiede het vir my persoonlik gesê: „Ons is dankbaar dat julle party mense in dié gebiede behoorlik aan hulle nek gevat het, want hulle het dit lankal nodig.”

Werksaamhede opgeskort om 18h30 en hervat om 20h00.

Aandsitting

Mnr. die Voorsitter, ek is besonder jammer dat die agb. lid vir Houghton nie teenwoordig is nie, selfs nadat ek aan haar gesê het dat ek haar graag hier wil hê. Dit het in Suid-Afrika tyd geword om indringend met daardie mense te praat oor sekere metodes wat in hierdie land aangewend word om sekere doelstellings te bereik. Moontlik sal die agb. lid nog later haar opdaging maak. Intussen stel ek dus graag ’n vraag aan die agb. Minister oor my kiesafdeling.

In my kiesafdeling is daar die Booysens-polisiestasie wat ’n groot gebied dek. Binne hierdie gebied lê daar ook ’n landdroshof. Ons het probleme daar as gevolg van die feit dat daar nie vir die getuies en ander persone wat die hof besoek genoeg sitplekke beskikbaar is nie. Die agb. Minister het self gesien dat die gebou daar ’n baie ou gebou is.

Word die hof in die polisiegebou gehou?

Ja, binne die terrein. Daar is al lank reeds sprake dat die polisiestasie herbou gaan word, en ek vra dus dat dit so spoedig moontlik gedoen word.

Ek wil net vlugtig sê dat ek dink dat ek in my kiesafdeling meer polisiemanne het as wat enige ander agb. lid in hierdie Raad in sy kiesafdeling het.

Nee, ek het meer.

Ek het John Vor-ster-plein in my kiesafdeling, en enige ou wat nou nog wil praat, kan maar aangaan. [Tussenwerpsels.] Ek dink die agitasie en onluste deur anderskleuriges in hierdie land het van John Vorster-plein een van die bekendste polisiestasies in die wêreld gemaak. Dan het ons byvoorbeeld Langlaagte, wat op die pad na Soweto geleë is. ’n Mens kan dus verstaan watter probleme die personeel daar daagliks het. Daar is nie net die probleem van hul voertuie wat onder die klippe gesteek word nie, maar daar is ook probleme van die nabygeleë Kleurlingkol.

In my kiesafdeling is daar ook die moorden roofafdeling in Johannesburg, die Brixton moord-en roofafdeling. As ’n mens saans televisie kyk, sien jy dat al die moord-en roofgevalle na hulle verwys word. Daar is natuurlik ander moord-en roofafdelings in verskillende kiesafdelings van die land, maar myne word uitgesonder omdat hulle oor die jare heen sulke goeie werk gedoen het. Daardie mense se taak kan ek eerlikwaar sê, strek oor die volle 24 uur van die dag. Soos ander agb. lede reeds gesê het, het hulle ’n geweldige taak as ’n mens daaraan dink dat hulle met moord, met roof en met verkragting te doen kry. Hulle moet die gewelddadige optrede deur ander mense bekamp. Hul lewens is dus daagliks in gevaar.

Daar is baie mooi woorde wat ek kan gebruik om die optrede van die agb. Minister en die topstruktuur van die Polisie te beskryf, maar ek wil eerder vanaand wys op sekere dinge wat in hierdie land gebeur. Onder die dekmantel van ’n vrye politieke lewe, het ons mense wat daardie vryheid misbruik en sekere perke oorskry. Ek dink hier veral aan 1961 toe die PFP-lid, die agb. lid vir Houghton, gesê het: “We shall now concentrate on extra-political activities.” Vanaf daardie datum het daar in hierdie land sekere eienaardige dinge begin plaasvind. Wanneer polisiemanne ooit persele betree het waar daar groot groepe PFP-ondersteuners bymekaar was, is hulle altyd gegroet met: „Sieg Heil!” Die doel natuurlik is om hierdie mense met die Nazi’s te vergelyk. ’n Rukkie later is daar begin met ver-wysings na die polisiemanne as Wit rassiste, en dit moes die polisiemanne dag en nag aanhoor. Toe die Swart polisieman egter ook gebruik gemaak het van die leuse „Ons is besig om te dien”, word daar gesê hulle dien hul politieke base. Dit is toe nie meer net die Wit polisieman teen wie hulle gekant was nie, maar ook die Swart polisieman. Hulle het dit teen enigeen wat dit op hom neem om die land te beveilig en sy mense te beskerm. As daar gesê word hulle werk vir hul politieke base, hul politieke meesters, is dit mos daarop gemik om elke polisieman in hierdie land onder verdenking te plaas. Daar word mos dan gesuggereer dat die polisie nie op eie inisiatief kan optree nie en dat hulle nie die goeie werk kan doen wat van hulle verwag word nie. Dit suggereer mos dat die polisieman nie uitvoering gee aan die Wet nie, maar dat hy besig is om op politieke grondslag op te tree. Dit is dinge wat ’n mens nie kan wegredeneer nie.

Die agb. lid vir Houghton het nie ’n enkele woord gesê oor die dogter wat op Parkstasie lewenslank vermink is nie. Sy weet egter alles van Biko af. Daar word gewoonlik verwys na A.D. of Anno Domini, maar in haar geval sal dit heel waarskynlik wees A.B. of Anno Biko. Sy het vanaand gesê ons sal nooit ophou om van Biko te hoor nie. Wat ek wil weet, is waarmee sy besig is. Is sy deel van ’n organisasie wat Biko in die gedagtes van mense lewendig wil hou? Wat presies is die doel as ’n mens daadwerklike pogings aanwend om die Staat se gesag, die polisie wat wet en orde moet handhaaf, verdag wil maak? Het die agb. lid vir Houghton een enkele woord gesê oor die kind wat in Mobepane deur terroriste raak-geskiet is? Het sy gepraat van die twee polisiemanne wat doodgeskiet is? Nee, nie ’n woord nie! Sy kan egter presies sê wat met Biko gebeur het. Sy kan uit sy hospitaalver-slag aanhaal, sy kan van sy vroegste geskiedenis vertel, en sy kan ook vir ons alles vertel oor sy latere geskiedenis. Net soos ’n mens ’n terroris tot in sy land van herkoms moet ondersoek, sal ons een of ander tyd hierdie mense tot op die been moet oopvlek om uit te vind presies waarmee hulle besig is. Dan sal ons weet presies wat daar bedoel word met verwysings na Lech Walesa van Pole en die honger kinders van Kambodja wanneer ons te doen het met die mense wat op die Kaapse Vlakte saamtrek. Hulle doen dit natuurlik om ’n intemasionale konnotasie daaraan te probeer heg. Dit is eenvoudig nie die werk van mense wat ’n land liefhet en wat opbouend teenoor daardie land wil optree nie. [Tyd verstreke.]

Mnr. die Voor-sitter, dit is voorwaar eienaardige omstan-dighede waarin ’n mens ’n debat moet voer. Toe ek vanaand hier instap en die wêreld so bekyk het, sien ek onmiddellik dat ons vanaand met ’n boikotbrigade te doen het. Hulle moet my nie kwalik neem as ek hulle dit noem nie, want dit is al wat hulle is. As hulle nie uit die Volksraad uitstap nie, dan stap hulle uit hierdie Komitee uit. Daar word egter nog verwag dat ons met daardie agb. lede moet debatteer. Hoe kan ’n mens egter met sulke mense ’n debat voer as hulle nie hier is nie?

Ek sou die agb. lid vir Houghton baie graag hier wou gehad het, en daar stem ek saam met wat die agb. lid vir Langlaagte hier te sê gehad het. Ek sê dit, want sy is die persoon—en ek moet hierdie aanval teen haar loods terwyl sy nie hier is nie—wat in een debat na die ander aan die Polisie en die agb. Minister van Polisie alles toedig wat sy moontlik aan hulle kan toedig. Onder die begrotingspos Samewerking en Ontwikkeling het die agb. lid vir Houghton weer eens, soos in die debat oor die begrotingspos Polisie verlede jaar, die Polisie daarvan beskuldig dat hulle besig is om hul tyd daaraan te bestee om persone te arresteer vir pasoor-tredings en ander minder belangrike oortredings. Dan vra sy ook hoekom hulle hul nie toespits op die ernstiger oortredings sodat daardie sake opgelos kan word nie. Dit was wat sy inderdaad gevra het. Wat sy egter nie besef nie, is dat die Polisie wel die een doen sonder om na te laat om die ander ook te doen. Waarom sê sy dit nie? Nee, dit word natuurlik nie gesê nie. Daardie mense wil net afbreek sover hulle kan. In die verlede het die agb. lid vir Houghton ’n baie lelike houding teenoor die Polisie ingeneem. Dit laat my dink aan ’n bul in ’n arena. As die rooi doek voor hom gehang word, storm hy. Met die agb. lid is dit dieselfde. As sy die woorde „polisieman” of „Minister van Polisie” hoor, storm sy blindelings op hulle af. Wat baat dit haar egter? Wat baat dit in der waarheid enigeen in daardie boikotbrigade om so op te tree? ’n Mens kan niks in hul koppe inkry nie. Helaas, ek het gehoop daar sou ’n verandering intree, maar tevergeefs. Ek laat die agb. lid egter daar.

Nou wend ek my graag tot die Pers. Daar is iets wat ek hulle mooi wil vra. Ek verwys spesifiek na die hoofberigte wat geskryf word oor die polisie, en ek gaan onmiddellik een voorbeeld daarvan noem. In een koerant was daar die opskrif „Police Brutality”. Dit is die soort opskrifte wat in ons koerante verskyn. Dit is die soort ding wat die Pers doen. Dit is net wat die vyande van hierdie land verlang. Dit is wat hulle soek. Die oor-grote meerderheid van die „inligting” wat deur Suid-Afrika se vyande uitgebuit word, kom uit ons Suid-Afrikaanse koerante. Die teenoorgestelde sy van die saak word egter nooit gestel nie. As daar bewys word dat die koerante verkeerd was en dat die polisie wel reg opgetree het, word daar nooit melding daarvan gemaak nie, of altans baie min. Kan agb. lede dus sien waar ons probleme lê? Ek wil derhalwe vanaand ’n pleidooi lewer. Ek wil vra dat die Pers in hierdie land en die agb. lede oorkant, wat vanaand nie hier is nie, meer diskresie aan die dag moet lê wanneer berigte geskryf word, asook in privaat-gesprekke met ander mense en in uitsprake wat gelewer word. Ek sluit aan by wat die agb. Minister gesê het, en ek haal aan—

En ek onderskryf die gedagte dat dit ’n „mag van vriende” is—

Dit is wat die agb. Minister van Polisie gesê het. My raad aan die Pers en die agb. Minister van Polisie gesê het. My raad aan die Pers en die agb. Opposisie wat nie hier is nie, is: Maak vriende met die Suid-Afrikaanse Polisie, want dan sal dit baie beter gaan in hierdie land van ons.

Dit bring my by my eie kiesafdeling, Umhlatuzana. Binne die grense van hierdie kiesafdeling is daar die munisipale gebied van Queensburgh. Queensburgh is binne die grense van my kiesafdeling geleë. Dit is ’n bietjie meer as 100 jaar gelede gestig. Dit is interessant om daarop te let dat Queensburgh 100 jaar gelede nie ’n polisiemag gehad het nie, maar die gewone burgers het die patrolliewerk gedoen om wet en orde te handhaaf. In latere jare het die Natalse Berede Polisie hierdie verantwoordelikheid oorgeneem. Wat ook interessant is, is dat ’n inwoner van daardie gebied sy huis aan die Polisie geskenk het om ’n polisiestasie daar te open. Dit is toe ook gedoen. In 1913 het die Suid-Afrikaanse Polisie daardie mense in hul geledere opgeneem. Daardie huis is toe weer eens gebruik as ’n polisiestasie. Vandag word daardie huis nog gebruik deur die stasiebevoerder van die Malvempolisie-stasie.

Die polisie lewer net die beste diens in daardie kiesafdeling van my. Tot omtrent vyf jaar gelede het hulle ook as brandweer-manne opgetree. Gedurende die oorstromings van 1978 was hulle die Stadsraad ook behulpsaam met reddingswerk binne die grense van daardie kiesafdeling. Hulle werk saam met die owerhede. Dit is vir my baie duidelik dat die polisie in enige geordende staat ’n onontbeerlike rol speel ter handhawing van wet en orde om die gelukkige saam-bestaan van die inwoners van ’n land te ver-seker.

Ek wil afsluit deur die dank en waardering van die inwoners van my kiesafdeling oor te dra aan al die lede van die Suid-Afrikaanse Polisie. As ’n klein blykie van waardering het die Stadsraad onder leiding van die Burgemeester op 22 Augustus vanjaar die ereburgerskap van Queensburgh aan die Suid-Afrikaanse Polisie oorhandig. Die Kommis-saris het die ereburgerskap namens die Mag in ontvangs geneem. My oproep aan almal vanaand is dus: Help om die Mag oral en by almal as vriende aanvaar te kry.

Mnr. die Voorsitter, in teenstelling met die agb. lid vir Lang-laagte, wat die meeste polisiemanne in sy kiesafdeling het, kan ek daarop roem dat ek seker die minste polisiemanne in my kiesafdeling het. Ek het egter die voorreg gehad om minder as ’n week gelede samesprekings te gevoer het met die hoofde van daardie gedeelte van my kiesafdeling, en ek kan met vrymoedigheid vanaand die goeie wense en die fiere ondersteuning van die Polisiemag uit my kiesafdeling aan die agb. Minister van Polisie oordra, asook aan die hoofde van die departement. Ek kan agb. lede daarvan verseker dat die agb. Minister, genl. Geldenhuys en sy personeel hoë waardering en agting afdwing by die polisiemanne in my kiesafdeling. Ek rig dan ook ’n woord van dank aan die Polisie in die algemeen, vanaf die agb. Minister reg deur tot by die konstabels, vir alles wat hulle vir ons en ons land beteken.

Ek wil egter graag ook spesifiek melding maak van die forensiese laboratorium onder die hoofskap van Generaal-majoor Neethling. Dit is ’n tak wat met gesofistikeerde en hoogs wetenskaplike werk besig is wat sekerlik vir ons en vir die Polisiemag baie beteken. Ook aan daardie mense kan ons nie nalaat om ’n besondere woord van dank te rig nie. Ons wil hulle ook vra om met hierdie hoogs wetenskaplike werk wat reeds wêreldberoemdheid verwerf het, voort te gaan. Ons wil ook net aan hulle sê dat ons dankbaar is vir die feit dat ons ook mense van hoë gehalte in ons Polisiemag het.

Die amptelike Opposisie is vanaand nie in hierdie Komitee teenwoordig nie, en in hierdie opsig wil ek dus spesifiek die NRP krediet gee vir die feit dat hulle ten minste teenwoordig is.

Ek wil my vanaand meer spesifiek bepaal by ’n ander groepie mense wat hulself die Afrikaner Weerstandsbeweging noem. Die rede waarom ek na hulle verwys, is omdat hulle mos die mense is wat hul eie beskermingsmag, wat hulle die Stormvalke noem, op die been wil bring om hul leier en ander lede te beskerm. Ek wil eerstens ’n oomblikkie stilstaan by die leier van die Afrikaner Weerstandsbeweging, mnr. Eugene Terre’Blanche. Eerstens wil ek aandui hoe ek hierdie mnr. Terre’Blanche sien. Ek sien hom as ’n regse radikale wat sy optrede op rassisme baseer. Hier onderskryf ek die woorde wat die agb. lid vir Florida in ’n vroeër debat gebruik het. Ek sien hom as ’n groot lawaaimaker met gefrustreerde aspirasies. In sy geval gaan dit alles oor homself en geensins oor die saak wat gedien moet word nie. Hy is ’n idealis wat nie bereid is om vir sy ideale te werk nie. In sy ideali-seringsproses kan hy sy gedagtes vrye teuels gee om onsinnighede uit te dink soos optogte na die Uniegebou, drukgroepe, die moontlike ontvoering van Volksraadslede en ’n landwye propagandaveldtog. As hy miskien enige politieke ideale koester, waarom het hy hom nie in die onlangse verkiesing vier maande gelede as kandidaat beskikbaar gestel nie, en waarom het hy nie ook van sy volgelinge aangesê om as kandidate die politieke arena te betree nie? Nee, dit kon hulle nie bekostig nie, want hulle sal mos nooit hul program van beginsels en ideologie aan die kieserspubliek kan verkoop nie. Die ergste is natuurlik—en ek is daarvan oortuig— dat die leier van die Afrikaner Weerstandbe-weging homself sien as die tweede Hitler van die wêreld. Hierdie gedagte is vir hom so vleiend dat hy die klits heeltemal kwyt raak en dan met sy belaglike optrede vorendag kom. Hy sê self in die program van beginsels van die Afrikaner Weerstandsbeweging die volgende—

Dit is duidelik die gedagte of ideaal wat hy koester. Hierdie beweging dreig nou om ’n eie private polisiemag op die been te bring. Hulle sê ook die Blitskommando is nie net daar om plakkate op te hang, vergaderings te reel of verkeer te reguleer nie; hulle is ook daar om wet en orde te handhaaf. Dit is egter waar hierdie voortvarende mnr. Terre’Blanche sy vingers gaan brand. In die proses kan daar van sy volgelinge seerkry of met die Polisie bots, bloot as gevolg van hul eie avontuurlustigheid. Hierdie mense moet nie die werk van die Suid-Afrikaanse Polisie in eie hande probeer neem nie. Hulle moet nie probeer om verkeer te reguleer nie, want selfs dan sal daar ook teen hulle opgetree word deur die Suid-Afrikaanse Polisie en ons eie verkeerspolisie. Onopgeleide en ongekwalifiseerde motorfietsryers kan nie en moet nie probeer om die werk van die Suid-Afrikaanse Polisie in eie hande te neem nie. Sodoende gaan hulle moeilikheid optel, want in sulke omstandighede sal daar beslis teen hulle opgetree word. Ek wonder ook net teen wie of teen wat mnr. Terre’Blanche hom wil laat beskerm deur hierdie persoonlike beskermingseenheid wat hy so graag op die been wil bring? Hy was tog nooit in gevaar nie. Inteendeel, die Suid-Afrikaanse Polisie sal hom ook beskerm as hy bedreig word. Dit was mos mnr. Terre’Blanche wat ongemanierd en sonder eerbied wanorde geskep het by ’n behoorlike vergadering wat by Fochville gehou is. Die spreker daardie aand was die huidige agb. Minister van Staatsadministrasie en van Statistiek. Mnr. Terre’Blanche en sy volgelinge het gedurende die vergadering daar opgedaag, en soveel ongeskiktheid en barbarisme het ek lanklaas gesien. Dit was vreeslik soos daardie mense daardie aand opgetree het.

Hulle is sommer ’n klomp bullebakke, man!

Wat meer is, die groot leier van die AWB, die tweede Hitler van die wêreld, en sy ongeveer 40 volgelinge is deur slegs 10 polisiemanne uit die saai verwyder. Dit is mos voldoende bewys daarvan dat die Suid-Afrikaanse Polisie baie effektief en doeltreffend is. ’n Paar polisiemanne kon binne ’n japtrap die saai skoonmaak en ontslae raak van daardie ongewenste euwels wat nou onder ons volk begin groei het. Met so ’n Polisiemag behoort daardie mense te weet—veral na so ’n ondervinding—dat hulle in die Republiek van Suid-Afrika veilig is. Mnr. Terre’Blanche hoef dus nie ’n eie beskermingsmag op die been te bring om hom te beskerm nie.

Daar kom egter ’n verdere vraag by my op. Toe die lede van die Afrikaner Weerstandsbeweging, met mnr. Terre’Blanche aan die spits, ’n vergadering van die agb. Eerste Minister op Potchefstroom bygewoon het, het daar nie ’n enkele woord van hulle gekom nie. Waarom? Toe die agb. Minister van Polisie ’n vergadering op Brits toegespreek het en daar ongeveer 100 lede van die Afrikaner Weerstandsbeweging teenwoordig was, het hulle weer eens geen woord van hulle laat hoor nie. Daar was doodse stilte van hul kant, nieteenstaande die feit dat die agb. Minister hulle genooi het om met hom in gesprek te tree.

Wanneer hulle egter in sale vergader, gaan die vergadering gewoonlik gepaard met die speel van Duitse marsmusiek en die gestamp van voete. Hulle gaan egter verder en om atmosfeer te skep, is die manne in swart hemde en broeke geklee, en met kamaste aan. Mnr. Terre’Blanche en sy volgelinge word dan deur daardie atmosfeer so meegesleur dat hulle onmiddellik ’n vroeë verldesing wil afdwing, en dit net vier maande na ’n algemene verkiesing waaraan hulle self nie deelgeneem het nie en nie wou deelneem nie.

Nou begin hierdie beweging ook nog vry na die steun van die Engelssprekendes. So hard word daar gevry na die Engelssprekendes dat mnr. Terre’Blanche verlede maand ’n rubriek in ’n Wesrandse koerant geskryf het om sy organisasie aan die Engelssprekendes voor te stel. Ek moet dus ook ’n waarskuwing aan Engelssprekendes rig. Dit is des te meer jammer dat die amptelike Opposisie nie vanaand hier teenwoordig is nie, want dit lyk vir my hulle is die mense wat in gevaar mag wees.

Daar sit twee Engelssprekendes. Praat met hulle!

Hulle sal veel eerder luister as daardie ander klomp wat nie hier is nie.

Ek dink dat Engelssprekendes egter eers na die program van beginsels—meer spesifiek die aanhef— moet gaan kyk. In die aanhef word die beweging met die volgende woorde bekend gestel—

Dit sluit mos onmiddellik Engelssprekendes uit. In hoofstuk 2 van die program van beginsels, en meer spesifiek artikel 3(a), sê hulle uitdruklik, en ek haal aan—

[Tyd verstreke.]

Mnr. die Voorsitter, laat my asseblief toe om by hierdie aangeleentheid aan te sluit by wat gesê is deur die agb. lid vir Losberg toe hy die twee agb. lede oorkant, die agb. lid vir Suidkus en die agb. lid vir Umhlanga, bedank vir hul belangstelling in hierdie debat. Ons bedank hulle vir die feit dat hulle wel vanaand hier teenwoordig is. Ons aan hierdie kant van die Raad waardeer dit opreg. Dit is iets wat ek met diep oortuiging vanaand hier kan sê. [Tussenwerpsels.] Dit is jammer dat die amptelike Opposisie se banke vanaand leeg staan en dat hulle moet skitter in hul afwe-sigheid. Ek hoop dat Suid-Afrika van hierdie situasie sal kennis neem. Ek wil ook by hierdie geleentheid namens hierdie kant van die Raad ons verskoning oordra aan die agb. Minister wat hierdie Begrotingspos hanteer en aan die Suid-Afrikaanse Polisie waaroor die bespreking van hierdie Begrotingspos vanaand gaan.

Dit is met groot piëteit teenoor ons Polisie dat ons vandag die Begrotingspos Polisie bespreek. Ek wil ons opregte waardering aan die agb. Minister van Polisie oordra vir hierdie geleentheid wat aan ons gebied word.

Die Suid-Afrikaanse Polisie bestaan uit drie afdelings, naamlik die Speurdiens, die Uniformdiens en die Veiligheidsdiens. Die Polisiemag is op ’n semi-militêre grondslag saamgestel en het ’n gebied van ongeveer 2 miljoen vierkante kilometer om te dek. Die polisie is veelvolkig en hul taak is primer om wet en orde te handhaaf. Aan die begin van hierdie eeu is Suid-Afrika deur sekere stedelike en nie-stedelike Polisiemagte bedien, byvoorbeeld die „Orange River Colony Police”, die „Natal Police” en die „Cape Mounted Police”. Ek het reeds gesê dat die Suid-Afrikaanse Polisie ’n semi-militêre organisasie is. Dit is wel so. Saam met die Suid-Afrikaanse Weermag bekamp die Suid-Afrikaanse Polisie insurgensie op ons lands-grense deur terroriste. Agb. lede sal hulle daaraan herinner dat ek in ’n vorige toespraak gesê het dat die Suid-Afrikaanse Polisie tydens die Tweede Wêreld-oorlog ’n gedugte vegseenheid was. Die slag van Sidi Rezeg, El Alamein en Tobruk is voldoende bewys hiervan.

Gedurende 1910 is ’n konferensie van die vier provinsies, onder voorsitterskap van E. F. Lonsdale, destydse sekretaris van die Departement van Wetstoepassing in Kaapland, belê. Deur middel van die Transvaalse Polisiewet van 1908 is die eerste Kommis-saris van Polisie aangestel, naamlik Kol. T. G. Truter. As gevolg van misdaadbekamping deur die Polisie, was die volgende prestasies in die verband gedurende die boekjaar 1979-’80 behaal. Dit is interessant om na die statistiek te kyk. Wat oortredings met betrekking tot Staatsveiligheid betref, is 261 klagtes gelê, en is 37% van die sake opgelos. Daar was 121 229 gevalle van drankmisbruik waarvan 95% opgelos is. Wat oortredings met betrekking tot dwelmmiddels betref, was daar 33 739 gevalle waarvan 99% opgelos is. Wat oortredings met betrekking tot afhanklikheidsvormende medisynes betref, was daar 613 oortredings waarvan 85% opgelos is. Daar was 8 009 moordsake, waarvan 74% opgelos is. Daar was 132 574 gevalle van ernstige aanranding waarvan 89% opgelos is. Daar was 337 429 gevalle van diefstal waarvan 41% opgelos is. Daar was 21 601 gevalle van bedrog waarvan 76% opgelos is. Wat oortredings ingevolge onwettige goud-en diamanthandel betref, was daar 602 oortredings waarvan 97% opgelos is. Daar was 620 oortredings ingevolge die Insolvensiewet waarvan 86% opgelos is. Daar was 45 297 gevalle van roof waarvan 58% opgelos is. Daar was 29 775 gevalle van veediefstal waarvan 74% opgelos is. Nou kom ek by die belangrikste aspek van die statistiek wat ek tot dusver verstrek het. Die totale misdaadsyfer was 1 111 484, waarvan 64% van oortredings in totaal opgelos is. Dit beantwoord die vraag wat die agb. lid vir Houghton gestel het waarom die Polisie hulle nie besig hou met wetstoepassing nie in plaas daarvan om die publiek te „harass”. Ek wil vir die agb. lid sê dat ’n polisiemag wat bloot mense „harass” nie sulke prestasies behaal nie.

Die hoofkantoor van die S.A. Polisie is in Pretoria gesetel en bestaan uit die volgende afdelings: Die Kwartiermeesterpersoneel, die Polisiekollege, die Kriminele Buro, die Forensiese Laboratorium, die Narkotikaburo en die Hondeskool. Daar is altesaam 97 polisiedistrikte landswyd, wat in polisie-stasie-gebiede ingedeel is onder die bevel van stasiebevelvoerders, distrikskommandante en afdelingkommissarisse. Dan is daar 936 polisiestasies en grensposte dwarsoor die land. In die boekjaar 1980-’81 het die Suid-Afrikaanse Polisie ’n personeelsterkte van 35 136 gehad, verteenwoordigend van alle bevolkingsgroepe. Daar was 1 125 Indiërs, 2 111 Kleurlinge, 14 300 Swartes en 17 600 Blankes in diens van die S.A. Polisie. In uitvoering van Regeringsbeleid deur veelvolkige ontwikkeling te bevorder, word bevolkingsgroepe en gemeenskappe deur eiesoortiges bedien. 32 Polisiestasies word reeds deur Nieblanke polisiemanne in Nie-blanke woongebiede bedien, 17 polisiestasies deur Swartes, 14 deur Kleurlinge en 1 deur Indiërs. Geskiedenis is gemaak deur dames op dieselfde diensvoorwaardes as mans in diens te neem. By beraming is die verhouding tussen die Polisie en die totale bevolking ongeveer 1,5 per duisend. Die Polisiereser-wemag is uiters doeltreffend en bestaan reeds sedert 1973. Die Reserwemag word grootliks beman deur lede van die publiek en oud-lede van die Polisiemag.

Vir diegene wat intens in polisieonder-soeke van die verlede belangstel, sal die polisiemuseum uiters interessant wees. Voorwerpe wat as bewysstukke in sekere moordsake gedien het, word daar op ’n besondere wyse uitgestal en basies word alle fasette van ’n ondersoek op uiters effektiewe wyse uitgestal.

Ten slotte wil ek sê dat danksy die doeltreffende optrede van die S.A. Polisie terrorisme sedert 1965 bekamp word. Daarvoor wil ons namens alle vredeliewende Suid-Afrikaners ons innige dank en waardering aan die agb. Minister van Polisie, die Kommissaris van Polisie en, laaste maar nie die minste nie, alle polisiemanne oordra. Ek wil ook my dank betuig teenoor die agb. Minister en die Kommissaris wat gedurende die reses verlede jaar by ons in Germiston besoek afgelê het en persoonlik kom kyk het wat die behoeftes van ons stad is, te wete die oprigting van ’n polisiekompleks. Ek verneem nou dat die perseel reeds verkry is en ek hoop dat die agb. Minister die oprigting van ’n nuwe polisiestasie in Germiston hoog op die voorkeurlys sal plaas.

Mnr. die Voorsitter, dit is my aangename voorreg om net ’n paar afsluitende opmerkings te maak. Ek wil graag van die geleentheid gebruik maak om al die lede aan my kant van die Raad baie hartlik te bedank vir die besondere belangstelling wat hulle in die debat getoon het en die netjiese voorbereiding en aanbieding van hulle bydraes. Ek sal in die loop van my toespraak terugkom op ’n paar van die aangeleenthede wat deur agb. lede geopper is.

I also wish to express a word of thanks to the hon. member for Umhlanga for his very kind remarks about the S.A. Police in general and in regard to certain matters he raised in particular. I am also thankful for the interest shown by the hon. members of the NRP in being present here until the end of this particular debate. I know that they are heavily understaffed and that it takes some doing to be present in both chambers. [Interjections.]

The hon. member for Umhlanga referred to the staff shortage in the Force and he also suggested that it may be a good thing for the Police not to be part and parcel of the Commission for State Administration. I do not want to argue this particular issue tonight. I have made a note of the hon. member’s remarks, but all I want to say now is that during the past year, notwithstanding the very difficult negotiations and some very serious misunderstandings, we have been very well served by the Commission for State Administration. They have been very sympathetic towards us and at this stage, with the Commission and the Treasury giving attention to matters pertaining to the Police Force, as well as the general attitude of all concerned towards matters affecting the Police, I have very few complaints.

The hon. member also referred to staff shortages and enquired about the statistics in this regard. May I just say that the total strength of the Force today is 43 815 and that we have a shortage of just over 9 000. The hon. member also referred to the National Servicemen doing their service in the S.A. Police. May I just explain that we select the National Servicemen who intimate that they would like to serve in the S.A. Police. We, therefore, do not just take anybody who is interested. We may get 300 applications and only select 200 of them. I can assure the hon. member that none of these members block any form of promotion of any permanent member of the Force and/ or any member who may be interested in promotion.

The hon. member also inquired about the reasons for the low percentage of ex-members of the Force who are re-enlisted. There are quite a number of reasons for this and one of more of the reasons may apply in individual circumstances.

In die eerste plek kry ’n mens die geval dat baie manne hul ontslag neem om daardeur oneervolle ontslag te vermy. Ander pleeg weer byvoorbeeld ernstige oortredings terwyl hulle buite die Mag is. Ander lede wat uit die diens getree het se gesondheid het miskien intussen verswak en voldoen nie meer aan die vereistes wat die Polisie stel nie. Ander doen aansoek om terug te kom en trek dan weer hulle aansoeke terug voordat dit gefinaliseer kan word. Daar is dus baie redes waarom daar ’n groot getal manne is wat oorspronklik aandui dat hulle wil terugkom na die Polisie toe, maar dat net ’n klein getal van hulle uiteindelik aanvaar word.

The hon. member also referred to a particular probleem he had with regard to one of his constituents obtaining a firearms licence. I appreciate his probleem. If the hon. member would only be so kind as to telephone my office tomorrow morning I will personally go into the matter and I can assure him that he will try to expedite the application. There is no apparent reason why the application should take so long to be processed, but there may be some good reason for this and we will attend to it immediately.

I have already assured the hon. member that we will give the Umhlali area our attention. We will look into the problems and the suggestions of the hon. member. I think that covers the points raised by the hon. member. The hon. member’s colleague unfortunately did not address the House, but I nevertheless wish him well. [Interjections.]

Ek wil nou baie kortliks terugkom op die toesprake van die agb. lede aan hierdie kant van die Raad. Die agb. lid vir Verwoerdburg het sy gewone stewige bydrae gelewer waaraan ons al in hierdie Raad gewoond geraak het. Ek bedank hom daarvoor. Ek het reeds in my toespraak vroeër vanmiddag ’n wye terrein gedek oor onderwerpe wat ook deur hom aangeroer is en hy sal saamstem dat ek reeds die wese van sy toespraak bespreek het.

Die agb. lid vir Krugersdorp het interes santé gedagtes uitgespreek met betrekking tot die Wet op Binnelandse Veiligheid. Ons moet egter net ’n bietjie wag totdat die Rabie-kommissie se verslag beskikbaar is. Hierdie wetgewing en alle ander Veiligheids-wetgewing dien voor die Rabie-kommissie. Die verslag is feitlik voltooi en kan binne die volgende paar weke beskikbaar wees. Sodra daardie verslag deur die Regering beskikbaar gestel word, kan ons weer kyk na die gedagtes wat die agb. lid geopper het.

Die agb. lid vir Algoa het baie mooi kom-plimente tot die Polisie in die algemeen gerig en ek bedank hom daarvoor.

Die agb. lid vir Roodepoort het verskeie vrae gestel wat uit die jaarverslag voortspruit. Ek sal toesien dat die agb. lid skriftelik volledig geantwoord word met betrekking tot sy vrae oor die statistiese gegewens wat hy aangevra het. Wat sy verwysing na die lede van die Handelstak betref, gee ek hom graag die versekering dat ons voorstelle vir volgende jaar se begroting reeds ingedien is en deur die Kommissie vir Staatsadministrasie bespreek word. In die loop van die jaar sal daar baie aandag hieraan geskenk word en inbegrepe by daardie voorstelle is daar aspekte met betrekking tot beroepsdifferen-siasie, wat aansluit by die gedagtes wat die agb. lid uitgespreek het. Ek kan nie nou in meer besonderhede daarop ingaan nie en ek dink ook nie dat die agb. lid dit van my verwag nie. In ’n private gesprek kan ek vir die agb. lid ’n bietjie meer inligting daaroor gee, maar dit is nie nou die geleentheid om dit in die openbaar te doen nie. Wat opnamema-sjiene betref, is dit ’n positiewe gedagte waaraan ons beslis aandag sal gee. Wat die agb. lid se gedagtes oor Polisieverhore betref, kan ek volstaan deur vir die agb. lid die versekering te gee dat ek meer besonderhede aan hom sal kan verstrek as hy so vriendelik sal wees om my op kantoor te besoek. Ons het egter van sy gedagtes en die interessante navorsing wat hy gedoen het, kennis geneem. Ek was nie van al daardie feite bewus nie, maar ek wil net bevestig wat ek vroeër vanmiddag gesê het, naamlik dat ons oor die algemeen nie werklik klagtes van polisiemanne kry oor die prosedure wat in departementele verhore gevolg word en die objektiwiteit van voorsittende beamptes wanneer die verhore plaasvind nie. Dit geld ook vir die hersieningsproses wat daarna gevolg word, selfs op appèl en andersins. Ek bedank die agb. lid vir sy bydrae.

Die agb. lid vir Aliwal het ’n bepaalde saak geopper, naamlik die onlangse terroris-tebedrywighede in Oos-Kaapland en het veral verwys na die dapper optrede van lede van die Mag. Lede van die Mag op Aliwal en van ander dorpe in sy kiesafdeling was hierby betrokke. By geleentheid was daar amper 250 polisiemanne by hierdie operasie betrokke, asook lede van die Lugmag wat helikopterdienste voorsien het. Die manne het groot dapperheid aan die dag gelê en ons het waardering daarvoor. Ons is net baie jammer dat van ons manne in die proses beseer is, sommige van hulle nogal ernstig. Dit blyk dat daar selfs een of twee manne kan wees wat baie ernstige letsels sal oorhou van die beserings wat hulle opgedoen het. Ons is almal baie jammer daaroor en ek sal bly wees indien die agb. lid ons almal se besondere dank persoonlik aan die lede van die Mag in sy kiesafdeling sal oordra. Met betrekking tot veediefstalle het die agb. lid ’n paar interessante opmerkings gemaak. Ek kan die agb. lid die versekering gee dat ons in sy gebied reeds gebruik maak van helikopters in die opsporing van veediewe. Ons maak ook van veldmotorfietse, perde en ander vervoermiddels gebruik om die moeilike terrein baas te raak. Van Natal tot in Noord-Kaapland in die agb. lid se kiesafdeling is daar 22 veediefstaleenhede van die Mag bedrywig. Hierdie 22 eenhede het oor ’n gegewe tydperk van ’n jaar 31 062 sake gehad om op te los en het oplospersentasie van 45,43% behaal wat ek dink ’n baie mooi prestasie is. Die agb. lid het ook gevra dat ons baie dringend aandag moet skenk aan die polisiestasie sonder elektriese krag in sy kiesafdeling. Ons skenk reeds aandag daaraan, maar aangesien die agb. lid dit nou weer geopper het, sal ons weer daarna kyk.

Die agb. lid vir Overvaal het ook ’n netjiese bydrae gelewer, veral oor die gebied waarvandaan hy kom. Met betrekking tot die reservistemag waarna die agb. lid verwys het, wil ek net in aansluiting by my toespraak verlede jaar onder die Begrotingspos ’n paar opmerkings oor die Junior Reservistemag maak. Daar is nou besluit om met die stigting van ’n Junior Reserwepolisiemag voort te gaan. Ek wil dit duidelik stel dat dit op die volgende grondslag sal geskied. Slegs seuns van 16 jaar of ouer sal kwalifiseer. Toetrede is absoluut vrywillig en met die skriftelike toestemming van die applikant se ouers of wettige voog. Hy moet liggaamlik geskik wees. Hulle dienste sal heeltemal buite skoolverband en tydens skoolvakansies benut word. Geen vergoeding word vir dienste betaal nie, maar vervoer en verskaffing van uitrustings sal op Staatskoste geskied. Uniforms word nie verskaf nie, maar ’n sigbare uitkenningsteken sal gedra word. Behoorlike toesig, beheer en dissipline sal te alle tye gehandhaaf word, terwyl gewaak sal word dat lede nie in gevaarlike situasies beland nie. Opleiding in basiese polisiepligte sal aangebied word. Laastens sal skoolverlaters wat lede van die Junior Reserwepolisiemag is en dienspligtig word se dienste onmiddellik beëindig word sodat hulle hul diensplig kan doen. Geen ander aktiwiteite waaraan leerlinge buite skoolverband moet deelneem soos kadetkampe, ens. sal deur diens in die Junior Reserwemag ingekort of verydel word nie. Ek dink hierdie saak sal met baie goeie gevolge verder gevoer kan word.

Ek bedank graag die agb. lid vir Jeppe vir sy besonder komplimenterende opmerking teenoor die vroue van polisiemanne. Dit spyt my dat ek nie ’n aantekening gemaak het van watter persentasie van die pensioen van ’n polisiebeampte ’n weduwee kry nie, maar ek kan die agb. lid die versekering gee dat dit ’n stewige persentasie van so ’n lid se pensioen is wat na sy afsterwe aan sy weduwee betaal word. Wat ons departementele administrasie betref, word sulke aangeleent-hede met die hoogste spoed afgehandel. Ek dra kennis van sake wat binne ’n paar dae afgehandel is. Ek kan die agb. lid die verse-kering gee dat ons goed omsien na die wedu-wees en afhanklike kinders van lede van die Mag wat te sterwe mag kom.

Sonder dat ek in besonderhede hoef in te gaan, het die agb. lid vir Pretoria-Wes weer eens ’n stewige bydrae gelewer. Ek bedank hom daarvoor. Die generaal-majoor waarna die agb. lid verwys het, verkeer gelukkig nog in goeie gesondheid en ons is daarvoor dankbaar.

Die agb. lid vir Langlaagte het verwys na die omstandighede van polisiemanne in Booysens. Die Booysens-polisiestasie gaan opgerig word. My inligting van die Kommis-saris is dat die voorlopige tenderdatum Oktober 1982 is met ’n kontraktydperk van 22 maande. Die nuwe gebou sal ook voor-siening maak vir ’n distrikshoofkwartier, polisiestasie en enkelkwartiere. Daar word intussen ook ernstige aandag gegee aan die beveiliging van die bestaande kompleks en, wat hofgeriewe betref, sal dit die nodige aandag kry wanneer die nuwe kompleks gebou word.

Die agb. lid vir Umhlatuzana het ’n mooi beroep op almal van ons, as individue en ook op die Pers, gedoen om meer beheersd te wees in ons uitsprake. Ek dink dit is ’n baie groot eer wat die plekke Queens-borough in die agb. lid se kiesafdeling teenoor die S.A. Polisie bewys het deur die ereburgerskap van Queensborough aan die Kommissaris van Polisie in sy amptelike hoedanigheid toe te ken. Dit is die eerste keer in die geskiedenis van die Mag dat dit gebeur en almal van ons in die S.A. Polisie het die grootste waardering daarvoor. Geliewe ook weer eens my persoonlike dank aan die dorpsraad oor te dra vir hierdie besondere eer.

Die agb. lid vir Losberg het die AWB vanaand baie effektief geantwoord. Ek wil daarby aansluit en sê dat ons moet aanvaar dat as lede van die AWB met hulle swart hemde, swart broeke en kamaste openbare gekke van hulself wil maak, moet hulle dit maar doen. Hulle moet net nie inmeng met die werksaamhede van die S.A. Polisie nie. Hulle moet nie aan ons dikteer hoe ’n ordelike bestel in ’n samelewing gereël moet word nie, want dan sal hulle hul vasloop. Solank hulle aan die regte kant van die wet bly en hulle gaan voort om van hulself gekke te maak, moet hulle dit maar doen. Ons is met belangriker dinge in die lewe besig en die agb. lid het hulle heel effektief geantwoord.

Die agb. lid vir Germiston het met sy gewone eerlike geesdrif oor die Polisie gepraat. Hy het ’n pragtige oorsig oor die ontstaan en werksaamhede van die Mag gegee en ek bedank hom daarvoor. Ek kan hom die versekering gee dat met sy hulp en die hulp van ’n paar ander vriende in die openbare sektor ons daardie groot kompleks in Germiston nog gebou sal kry in my en die Kommissaris se tyd, as alles goed gaan. Ons werk hard daaraan.

Ek wil afsluit met ’n paar slotgedagtes. In die afgelope jaar is alle lede van die Polisiemag met dieselfde uniforms toegerus. Dit geld vir Wit, Swart, Kleurling en Asiër. Ons het reeds begin met die opleiding van Kleurlingvroue as polisiebeamptes. Ons het die vereiste gestel dat dit net matrikulante moet wees, asook ander vereistes, en het baie meer aansoeke van matrikulante ontvang as wat ons kan akkommodeer. Ons kon ’n uitstekende groep Kleurlingvroue selekteer wat reeds met hulle opleiding begin het. Ons sal binnekort met die Indiërvroue in Durban begin. Ons sal al vroeg volgende jaar met die opleiding van Swartvroue kon begin as dit nie was dat ons ’n geweldige tekort aan akkommodasie by Hammanskraal ondervind nie. Ons probeer egter ons bes om daardie probleem opgelos te kry en sal dan met daardie opleiding begin.

Verder wil ek ook net sê dat ek in die afgelope paar maande besluit het dat die eksamenstandaard wat in die S.A. Polisie vereis word dieselfde sal wees vir alle lede van die Mag ongeag aan watter rassegroep hulle behoort. Daar is geen kleurfaktor nie. Daar is 43 000 polisiemanne in die Mag en almal van hulle het ’n gelyke geleentheid om hulle eksamens te skryf, daarin te slaag en na aanleiding daarvan bevordering te kry. Dit hang van elke lid af in watter mate hy in staat is om dit te doen.

Die S.A. Polisie het in die afgelope jaar sy eie credo saamgestel. Dit het ’n pragtige bewoording en is gebaseer op die aanhef van die Grondwet. Ons het reeds baie mooi modelie daarvan gemaak waarvan een in my kantoor hang. Ons het eksemplare daarvan aan die Staatspresident en die Eerste Minister geskenk en ons is trots daarop dat dit ook in hulle kantore hang. Dit is die S.A. Polisie se eie credo en ek is besig om kleurfoto’s daarvan te laat voorberei. Ek sal aan elke lid van die Polisiegroep aan hierdie kant van die Raad en aan die kant van die NRP ’n foto laat kry. Dit is ’n baie mooi stuk werk. [Tussenwerpsels.]

Nie vir die Progge nie!

Nee, hulle is dan nie eens vanaand hier nie.

Ek wil ook vir agb. lede sê dat ons in die afgelope paar maande die amptelike S.A. Polisievlag van die Staatspresident in ontvangs geneem het by wyse van ’n groot parade wat in Pretoria plaasgevind het. Voortaan sal die S.A. Polisievlag by alle belangrike en/of seremoniële geleenthede saam met die vlag van die Republiek van Suid-Afrika wapper. Ons is baie trots daarop, want dit is ’n pragtige vlag. Diegene wat dit nog nie gesien het nie, kan gerus na ’n baie mooi foto daarvan in my kantoor kom kyk.

Dit is nie ’n nuwe aankondiging nie, maar ek wil tog vir agb. lede sê dat ons baie ver gevorder is met die oprigting van die S.A. Polisiemonument. Die geld daarvoor is klaar ingesamel en argitekte is besig met die ont-werpplanne wat mettertyd goedgekeur sal word. Die Polisiemonument sal gebou word op die terrein van die Uniegebou waarvoor goedkeuring reeds deur die Regering verleen is. Aan die oostelike hoek van die Uniegebou is daar ’n aalwyntuin en die S.A. Polisiemonument sal in daardie tuin gebou word. Dit sal ’n amfiteater met sitplek vir ongeveer 5 000 tot 6 000 mense insluit. Dit is interessant dat die aalwyn juis die amptelike blom van die S.A. Polisie is, net soos die protea die amptelike blom van Suid-Afrika is. Ons kry nou juis die reg van die Regering om in ’n aalwyntuin die monument op te rig ter herinnering aan al die lede van die Mag wat voorheen in die Mag gedien het, vandag nog daarin dien en in die toekoms daarin sal dien.

Mnr. die Voorsitter, ek wil agb. lede bedank vir die aangename bespreking van die begrotingspos. Dit was ’n voorreg om tydens die bespreking aangeleenthede wat die S.A. Polisiemag raak, híer aan te roer. Ek kan die Komitee die versekering gee dat die Mag ’n wenspan is. Met die geld wat in die begroting goedgekeur word, sal ons in die jaar wat voorlê ons bes doen om die Mag ’n wenspan te hou.

Begrotingspos goedgekeur.